Поиск

Xoldor Vulqon

O'zbekiston Yozuvchilar uyushmasining a'zosi

 

O'rta Osiyoda ekologiya va suv muammolarini hal qilishga oid foydali taklif va mulohazalar


Oldindan aytib qo‘yay.Men ushbu maqolam bilan o‘zimni boshqalardan aqlli qilib ko‘rsatmoqchi emasman.

Aksincha, menga non -tuz, ilm berib, o‘stirib voyaga yetkazgan xalqimning oz bo‘lsada dardiga darmon bo‘lmoq, elimning tuzini oqlamoq maqsadidagina quyidagi maqolani yozmoqdaman.

Ma’lumki, Markaziy Osiyoda ekologik vaziyat yaxshilanishidan shu mintaqada yashaydigan barcha mamlakatlar birday manfaatdor.Shunday ekan,Kaspiy dengizidan Orol dengiziga suv olib kelish uchun Panama kanaliga o‘xshagan kanalni xashar yo‘li bilan qazish ishlarida O‘rta Osiyo mamlakatlari jon deb bosh qo‘shadilar va bu hayrli ishni amalga oshirish yo‘lida ular birgalikda harakat qiladilar.

Turkmaniston Respublikasining Prezidenti, Hukumati va aholisi ruxsat barsa, qo‘shnichilik ramzi bo‘lgan bu savobli ishga rozi bo‘lsa, mazkur DO‘STLIK kanalini Kaspiy dengizining qardosh Turkmaniston xududiga tegishli qismidan qazib kelinsa, biz taklif qilayotgan tarixiy loyixa bir muncha arzonga tushadi.Negaki bu masofa Qozog‘iston xududiga tutash Kaspiy dengizi sohillaridan Orol dengizigacha bo‘lgan masofaga qaraganda yaqinroq.

O‘zbekistonga qo‘shni qardosh mamlakatlar "Bizning suvga extiyojimiz yo‘q.Kaspiy dengizidan Orol dengiziga suv olib keladigan kanalni suvga muxtoj mamalakat o‘zi qazisin" deb bu hayrli ishdan bosh tortadigan mamlakat rahbarlari esa, Orol dengizining qurishi, ekologik muxitning buzilishi va shamolda uchadigan tuz va qum to‘zoni O‘rta Osiyo mintaqasida joylashgan barcha mamlakatlar uchun birday xavf tug‘dirishini, bugungi loqaydlik ertaga o‘nglab bo‘lmas tabiat kataklizmasiga aylanib, daxshatli oqibatlarga sabab bo‘lishi mumkinligini unitib qo‘ymasliklari kerak.

Endi ba’zilar: -Xo‘p, Kaspiy dengizidan Orol dengiziga kanal orqali suv olib kelindi ham deylik.Lekin dengiz suvi nafaqat iste’molga, balki dala ekinlarini sug‘orishga ham yaroqsizku? -deyishlari mumkin.

Ha, to‘g‘ri.

Lekin kanal orqali Kaspiy dengizidan olib kelingan dengiz suvi maxsus suv tozalash inshoatlarida filtrdan, diatom tuprog‘i, (opresnitel distilyator) qurilmasidan o‘tkazilib, tuzi cho‘ktrilsa va Gidroksin kalsiy yordamida kislotasi so‘ndirilsa, u mikroblari o‘ldirilgan suv nafaqat dala ekinlarini sug‘orishga, balki iste’mol uchun ham yaroqli suvga aylanadi.

Bunday inshoatlar yordamida dengiz suvini toza ichimlik suviga aylantirish tajribasini Amerika, Kanada va Isroil mamlakatlari misolida ko‘rish mumkin.

Isroil davlati avval Galiley dengizidan kanal orqali o‘z xududiga suv olib kelib, uni filtrlab, xatto cho‘l mintaqalarini ham ekinzoru bog‘ -rog‘larga aylantirgani bugun hech kimga sir emas.

Keyinchalik ular O‘rta Yer dengizidan suvni xuddi shu tariqa, kanal orqali o‘z mamlakati xududiga olib kelib, hozirda filtrlangan dengiz suvini tejab, tomchilab sug‘orish yo‘li bilan qaqrab yotgan yerlariga hayot bag‘ishlamoqdalar, qishloq xo‘jaligini yuksaltirib, bog‘dorchilik va agrar dexqon fermerchiligini yuqori darajada rivojlantirmoqdalar.

Ular aynan shu yo‘l bilan o‘z mamlakatlaridagi suv muammosini bartaraf qilishga erishdilar.

Biz yuqorida yozgan Kaspiy dengizidan kanal orqali orol dengiziga suv olib kelish yo‘lidagi qardosh, qo‘shni mamlakatlarning o‘zaro hamjixatligi allaqanday millatchilik, irqchilikka, panturkizm yoki panislomizm kabi radikal g‘oyalarga mutlaqo aloqasi yo‘q.

Qo‘shni qardosh mamlakatlar bir oila farzandlariday ahil inoq yashashlari bilan birga Rossiya, Xitoy, Yevropa va G‘arb mamlakatlari bilan ham dinidan va irqidan qat’iy nazar uyg‘unlikda, (garmoniyada) tolerant, ya’ni bag‘ri kenglik, o‘zaro hurmat va do‘stlikka qurilgan umuminsoniy g‘oyalar asosida yashamoqlari joiz.

Endi Kaspiy dengizidan Orol dengiziga suv olib kelishning O‘rta Osiyo mamlakatlari uchun asosiy foydalarini sanaymiz.

1.Orol dengizi suvga to‘ladi, O‘rta Osiyo mintaqasida izdan chiqqan ekologik muxit yaxshilanadi.

2.Kanal qurilishi davomida O‘rta Osiyo aholisining katta qismi ish bilan ta’minlanadi.

3.O‘zbekiston, Qirg‘iziston, Tojikiston mamlakatlarining eksport maxsulotlari kanalda qatnovi yo‘lga qo‘yiladigan suzuvchi transportlar yordamida Yevropa bozoriga olib chiqiladi.

4.Orol dengizida baliqchilik rivojlanadi, baliqlarni konservalaydigan,baliq uvildiriqlarini, ya’ni ikralarni qadoqlaydigan zavodlar evaziga dengiz bo‘yida yashaydigan Qozog‘istonning orolbo‘yi aholisi va Qoraqalpoqiston Avtonom Respublikasi, Xorazm vohasi, qardosh Turkmanistonning Xorazmga tutash O‘zbekistonga chegaradosh mintaqalaridagi aholisi ish bilan ta’minlanadi.

5.Kaspiy dengizidan keltirilguvchi suv yordamida qudratli elektrostansiyalarning turbinalarini ishga tushirish va ishlab chiqariladigan arzon elektr quvvati xisobiga O‘rta Osiyo mamlakatlari aholisini to‘la va uzuliksiz elektroenergiya bilan ta’minlash imkoniyati paydo bo‘ladi.

6. Bundan tashqari dengiz bo‘ylarida milliy bog‘lar, qo‘riqxonalar, dam olish maskanlari, plyajlar,sanatoriya - davolanish maskanlari, delfinariyalar, okeanariumlar, yaxtklublar barpo etilisa, mintaqada turizm ham rivojlanadi.

7.Bu o‘zaro hamjixatlik O‘rta Osiyodagi qardosh mamlakatlar do‘stligini mustaxkamlaydi.
O‘rta Osiyo mintaqasini ekologik nosozlikdan, iqtisodiy inqirozdan, o‘zaro janjalu urushlardan, vayronagarchiliklardan saqlaydi.


O‘rta Osiyo mintaqasida joylashgan qardosh va qo‘shni mamlakatlarning rahbarlari, turli ko‘zga ko‘rinmas, o‘rtabuzar g‘ayur kuchlarning fitna -provokatsiyalariga uchib, dedi dedi gaplarni ko‘paytirmasliklari, har bir so‘zni o‘ylab gapirib, aql bilan ish yuritmoqlari, o‘zaro janjallashmasliklari, aksincha mintaqada yuzaga kelgan va kelishi mumkin bo‘lgan ekologik, siyosiy -ijtimoiy muammolarni hamjixatlik bilan hal qilish san’atini o‘zlashtirmoqlari kerak.



19/10/2017.
Kunduz soat 12 dan 26 daqiqa o‘tdi.
Kanada, Onterio.

 

 

0_c3d3f_4c0c2109_XL (700x462, 134Kb)

 

 

 

Холдор Вулқон

Ўзбекистон Ёзувчилари уюшмасининг аъзоси

Ўрта Осиёда экология ва сув муаммоларини ҳал қилишга оид фойдали таклиф ва мулоҳазалар



Олдиндан айтиб қўяй.Мен ушбу мақолам билан ўзимни бошқалардан ақлли қилиб кўрсатмоқчи эмасман.


Аксинча, менга нон -туз, илм бериб, ўстириб вояга етказган халқимнинг оз бўлсада дардига дармон бўлмоқ, элимнинг тузини оқламоқ мақсадидагина қуйидаги мақолани ёзмоқдаман.


Маълумки, Марказий Осиёда экологик вазият яхшиланишидан шу минтақада яшайдиган барча мамлакатлар бирдай манфаатдор.Шундай экан,Каспий денгизидан Орол денгизига сув олиб келиш учун Панама каналига ўхшаган канални хашар йўли билан қазиш ишларида Ўрта Осиё мамлакатлари жон деб бош қўшадилар ва бу ҳайрли ишни амалга ошириш йўлида улар биргаликда ҳаракат қиладилар.


Туркманистон Республикасининг Президенти, Ҳукумати ва аҳолиси рухсат барса, қўшничилик рамзи бўлган бу савобли ишга рози бўлса, мазкур ДЎСТЛИК каналини Каспий денгизининг қардош Туркманистон худудига тегишли қисмидан қазиб келинса, биз таклиф қилаётган тарихий лойиха бир мунча арзонга тушади.Негаки бу масофа Қозоғистон худудига туташ Каспий денгизи соҳилларидан Орол денгизигача бўлган масофага қараганда яқинроқ.


Ўзбекистонга қўшни қардош мамлакатлар "Бизнинг сувга эхтиёжимиз йўқ.Каспий денгизидан Орол денгизига сув олиб келадиган канални сувга мухтож мамалакат ўзи қазисин" деб бу ҳайрли ишдан бош тортадиган мамлакат раҳбарлари эса, Орол денгизининг қуриши, экологик мухитнинг бузилиши ва шамолда учадиган туз ва қум тўзони Ўрта Осиё минтақасида жойлашган барча мамлакатлар учун бирдай хавф туғдиришини, бугунги лоқайдлик эртага ўнглаб бўлмас табиат катаклизмасига айланиб, дахшатли оқибатларга сабаб бўлиши мумкинлигини унитиб қўймасликлари керак.


Энди баъзилар: -Хўп, Каспий денгизидан Орол денгизига канал орқали сув олиб келинди ҳам дейлик.Лекин денгиз суви нафақат истеъмолга, балки дала экинларини суғоришга ҳам яроқсизку? -дейишлари мумкин.


Ҳа, тўғри.


Лекин канал орқали Каспий денгизидан олиб келинган денгиз суви махсус сув тозалаш иншоатларида фильтрдан, диатом тупроғи, (опреснитель дистилятор) қурилмасидан ўтказилиб, тузи чўктрилса ва Гидроксин кальций ёрдамида кислотаси сўндирилса, у микроблари ўлдирилган сув нафақат дала экинларини суғоришга, балки истеъмол учун ҳам яроқли сувга айланади.


Бундай иншоатлар ёрдамида денгиз сувини тоза ичимлик сувига айлантириш тажрибасини Америка, Канада ва Исроил мамлакатлари мисолида кўриш мумкин.


Исроил давлати аввал Галилей денгизидан канал орқали ўз худудига сув олиб келиб, уни фильтрлаб, хатто чўл минтақаларини ҳам экинзору боғ -роғларга айлантиргани бугун ҳеч кимга сир эмас.


Кейинчалик улар Ўрта Ер денгизидан сувни худди шу тариқа, канал орқали ўз мамлакати худудига олиб келиб, ҳозирда фильтрланган денгиз сувини тежаб, томчилаб суғориш йўли билан қақраб ётган ерларига ҳаёт бағишламоқдалар, қишлоқ хўжалигини юксалтириб, боғдорчилик ва аграр дехқон фермерчилигини юқори даражада ривожлантирмоқдалар.


Улар айнан шу йўл билан ўз мамлакатларидаги сув муаммосини бартараф қилишга эришдилар.


Биз юқорида ёзган Каспий денгизидан канал орқали орол денгизига сув олиб келиш йўлидаги қардош, қўшни мамлакатларнинг ўзаро ҳамжихатлиги аллақандай миллатчилик, ирқчиликка, пантуркизм ёки панисломизм каби радикал ғояларга мутлақо алоқаси йўқ.


Қўшни қардош мамлакатлар бир оила фарзандларидай аҳил иноқ яшашлари билан бирга Россия, Хитой,  Европа ва Ғарб мамлакатлари билан ҳам динидан ва ирқидан қатъий назар уйғунликда, (гармонияда) толерант, яъни бағри кенглик, ўзаро ҳурмат ва дўстликка қурилган умуминсоний ғоялар асосида яшамоқлари жоиз.


Энди Каспий денгизидан Орол денгизига сув олиб келишнинг Ўрта Осиё мамлакатлари учун асосий фойдаларини санаймиз.


1.Орол денгизи сувга тўлади, Ўрта Осиё минтақасида издан чиққан экологик мухит яхшиланади.


2.Канал қурилиши давомида Ўрта Осиё аҳолисининг катта қисми иш билан таъминланади.


3.Ўзбекистон, Қирғизистон, Тожикистон мамлакатларининг экспорт махсулотлари каналда қатнови йўлга қўйиладиган сузувчи транспортлар ёрдамида Европа бозорига олиб чиқилади.


4.Орол денгизида балиқчилик ривожланади, балиқларни консервалайдиган,балиқ увилдириқларини, яъни икраларни қадоқлайдиган заводлар эвазига денгиз бўйида яшайдиган Қозоғистоннинг оролбўйи аҳолиси ва Қорақалпоқистон Автоном Республикаси, Хоразм воҳаси, қардош Туркманистоннинг Хоразмга туташ Ўзбекистонга чегарадош минтақаларидаги аҳолиси иш билан таъминланади.


5.Каспий денгизидан келтирилгувчи сув ёрдамида қудратли электростанцияларнинг турбиналарини ишга тушириш ва ишлаб чиқариладиган арзон электр қуввати хисобига  Ўрта Осиё мамлакатлари аҳолисини тўла ва узуликсиз электроэнергия билан таъминлаш имконияти пайдо бўлади.


6. Бундан ташқари денгиз бўйларида миллий боғлар, қўриқхоналар, дам олиш масканлари, пляжлар,санатория - даволаниш масканлари, дельфинариялар, океанариумлар, яхтклублар барпо этилиса, минтақада туризм ҳам ривожланади.


7.Бу ўзаро ҳамжихатлик Ўрта Осиёдаги қардош мамлакатлар дўстлигини мустахкамлайди.

Ўрта Осиё минтақасини экологик носозликдан, иқтисодий инқироздан, ўзаро жанжалу урушлардан, вайронагарчиликлардан сақлайди.


Ўрта Осиё минтақасида жойлашган қардош ва қўшни мамлакатларнинг раҳбарлари, турли кўзга кўринмас, ўртабузар ғаюр кучларнинг фитна -провокацияларига учиб, деди деди гапларни кўпайтирмасликлари, ҳар бир сўзни ўйлаб гапириб, ақл билан иш юритмоқлари, ўзаро жанжаллашмасликлари, аксинча минтақада юзага келган ва келиши мумкин бўлган экологик, сиёсий -ижтимоий муаммоларни ҳамжихатлик билан ҳал қилиш санъатини ўзлаштирмоқлари керак.




19/10/2017.
Кундуз соат 12 дан 26 дақиқа ўтди.
Канада, Онтерио.

 

 

 

Холдор Вулкан

Член Союза Писателей Узбекистана

Осенний мед



Помню, совсем недавно, еще вчера,
Речки в тишине весело журчали.
Беспечно летала на лугу пчела.
Где рассеялся туман курчавый.

Теперь там лугов дождь стал кропить,
Не давая траву спокойно лежать.
Небосвод журавлиным криком храпит,
Ходят дехкане, от холода ежась.

Да, я слышал прощальные крики птиц,
И долго попращался ими вчера.
А в стеклянном банке лежала утонувшись,
В свой собственный мед пчела...



15/10/2017.
10:11 утра.
Канада, Онтерио.

 

Стихи о дороге


О, дальная дорога, покрытая инеем,
Поговори о жизни, родная со мной.
О чем ты думаешь в сумраке синем,
Под тихо и ярко сияющей луной?

Ты как моя мама плакала, знаю,
И бежала за мной, потеряла покой.
Когда я уходил в далекий край,
По заросшей тропой, усыпанной росой.

Ты проводишь людей до самого порога,
И стараешься их как то спасти.
А они топчут тебя в грязь как коровы,
Прости их дорога, прости!

И ты отправь меня обратно домой,
Проводи меня молча, дорогая в Рай.
То есть туда, где дремлет под луной,
Деревня моя - мой родной край.



25/05/2017.
11:24 дня.
Канада, Онтерио.



Кувшинки в дельте раскроют бутоны



Бродит ветер без одежды, голый,
Без штанов и рубахи.
Бескрайное небо панцирь тяжелый,
Земля - гигантская черепаха.

День сгорел как на костре бумага,
На лужайке мирно пасется лошадь.
Летит в тишине раскатистой руладой,
Соловьиные трели по роще.

Туманы -кудри золотого руна,
Кувшинки в дельте раскроют бутоны.
И в реку как в море сияющая луна,
Золотым якорем утонет.


30/08/2015.
8:49 ночи.
Канада.

 

Спасительный саван




В холодном небе зимняя луна,
Сияет сквозь тучи и тает.
И заснеженных полей прожектором она,
Бесплатно, бзмолвно освещает.

Поседели за ночь юные тополя,
Луга покрылись ползучим туманом.
Спасаются от сметри снежные поля,
Укрываясь белым саваном.

Затерялась в сугробах бедная деревня,
Поля словно белое полотно.
Прижмаясь как люди друг другу деревья,
Греются в сумраке холодном.

Рыжий свет льется на снег из окон,
И на сугробах золотом блестит.
Ветер летит как белый дракон,
И весело свистит.

Круг луны, начерченный мелом,
В роще рябина вскрыла себе вены.
И на снегу, как на экране белом, 
Лежат устало деревьев тени.


24/05/2017.
4:30 дня.
Канада, Онтерио.


Зимние чудеса



Снегопад молча на цыпочках идет,
Не шумя, все тише и тише.
Глядит на дорогу и что то ждет,
Сидя на заснеженной крыше.

Кто сказал, что снегопад немой,
И не умеет играть на дутаре?
Он даже поет, особенно зимой,
И на всех языках бегло гутарит.

Ты выйди во двор с зонтиком в руках,
Туда, где летят зимние комары.
И молчаливый снег в зонтик стуча,
Шепотом заговорит.



24/05/2017.
9:18 ночи.
Канада, Онтерио.




Зимний лес




Деревья в лесу вытенув свои шеи,
Глядят тоскливо вдаль, в метели.
Куда птицы как ангелы и феи,
Крикливо улетели.

Теперь в лесу белоснежная сова,
И тишина безмолвная живет.
Там, где иногда сумасшедшая зима,
Плачет, на себе платье рвет.

О как засияет над лесом луна!
Когда усталая пурга умолкнет.
Побледнеет снегом освещенная тьма,
И на холмах хором завоют волки.

Но деревья вовсе не боятся волка,
Не пугает их луны отрубленная голова.
Они пугливо глядят на деревню только,
Где люди топором колят дрова.



21/05/2017.
8:00 вечера.
Канада, Онтерио.


 

 

224 (700x532, 99Kb)

Xoldor Vulqon

O'zbekiston Yozuvchilar uyushmasining a'zosi

Bahor oqshomi



Ko‘z yoshday to‘kilar gilos gullari,
So‘nadi ufqlarda otashi so‘zon.
Halovat to‘shalgan bog‘da tunlari,
Nafis oy shu’lasi, go‘zal gul to‘zon.

Oppoq gul yog‘adi misoli ro‘yo,
Qaldirg‘och uxlaydi tumshuqlari loy.
Kul bilan yuvilgan idishday go‘yo,
Sokin xovuzlarga cho‘kib ketar oy.



13 may, 2014 yil.
Kunduz soat 10 dan 24 daqiqa o‘tdi.
Kanada.



Olis oqshomlar



Shom qushlari sayraydi tolda,
Balki eshik turar ochilib.
G‘amgin shu’la to‘shalgan polda,
Kitoblarim yotar sochilib.

Kulbalarda chiroq yoqarlar,
Paxtazor jim sukutga cho‘mar.
Yum - yum yig‘lab iskabtoparlar,
Shom hasratin sohilga ko‘mar.

Yulg‘un o‘sgan jarlar uzra jim,
Asta sekin ko‘tarilar oy.
Yorishadi mening lablarim,
Lablaringa muhr bosgan joy.

Idish yuvib ariq bo‘yida,
U damlarni eslasang gohi,
Chigirtkaday gulzor qo‘ynida,
Chirillaydi sevgi arvoxi.



9 aprel, 2011 yil.
Kunduz soat 3 dan 35 minut o‘tdi.
Toronto shahri, Kanada.


Kimsasiz yo'llarda




Suvga cho‘kib ketdi bulutlar,
Ko‘rib kuzgi gullar ibosin.
Qirg‘oqlarda teraklar, tutlar,
Suv oqizar bog‘lar libosin.

Gala gala qushlar narida,
Shiddat bilan uchar qaygadir.
Balki daryo sohillarida,
Sholi pishib yotgan joygadir?

Ko‘prik uzra sohibjamol qiz,
Termuladi suvga, ariqqa.
Kezar ma’yus, o‘ychan qari kuz,
Sochlarini bo‘yab sariqqa.



26 avgust, 2010 yil.
Kunduz soat 10 dan 58 daqiqa o‘tdi.
Toronto shahri, Kanada.


Zulmatlarda uchqunlaydi qor


Bu xazon, ko‘zlari ojiz oshiqning
Qo‘lidagi o‘qilmagan xat.
Kimsasizlik, sukunat balki,
So‘zsiz qo‘shig‘idir soqov hofizning.

Men bo‘lsam,
Kuzgi dalalarda, tungi zulmatda
Yolg‘iz uvlayotgan qora shamolman.

Sen pastak deraza yonida,
Qirovli gulzorda bulbulni kutib,
Muzlab qolgan atirgulmisan?

Chirpirab uchayotgan qor uchqunlarichi?
Yorug‘ oynalarga talpinayotgan
Son - sanoqsiz oppoq parvonalarmi?..

Aytgil, nima uchun, kimni sog‘inib,
Sochlari quvv oqardi qishning?



20 avgust, 2012 yil.
Kunduz soat 3 dan 20 minut o‘tdi.
Toronto shahri, Kanada.



Sohillarni sog'ingan ko'ngil



To‘rg‘ay bo‘lsam tongi dalada,
Chug‘urlardim muallaq sayrab.
Qarar eding quvnab yanada,
Ko‘zga kafting soyabon aylab.

Tipratikon bo‘lsam, butunlay,
Men Vatandan ketmasdim badar.
Oy yoritgan xovlingda tinmay,
Chopar edim to tonga qadar.

Muhabbatning rubobi sindi,
Shamol bo‘lib yig‘ladi quvg‘in.
Biz uchrashgan dalada endi,
G‘uvillaydi qop - qora yulg‘un.

Dov daraxtni kech kuz qaritgan,
Bog‘larda bor hayo va sharm.
Sohillarni g‘amgin yoritgan,
Oy ko‘nglimiz singari yarim.



19 iyun, 2011 yil, yakshanba.
Kundaz soat 10 dan 57 minut o‘tdi.
Toronto shahri, Kanada.


Birinchi qor



Oppoq qor qoplagach dalalar roxin,
Angraygancha tildan qolibdi bog‘lar.
Qor yuki egibdi daraxtlar shoxin,
Qaxrli qag‘illar tumanda zog‘lar.

Baqirmay sekinroq qag‘illasa ham,
Eshitaman axir, emasman garang.
Qorko‘chki qo‘zg‘olar yo‘talsa odam,
Qor turar daraxtlar shoxida arang.

Daraxtlar kiyingan, olifta, kibor,
Oppoq qorpo‘stini tersmi yo o‘ngi?
Bu oppoq tahayyur, bu musaffo qor,
Kimgadir birinchi, kimgadir so‘ngi...

Qor bosgan dalalar besado, besas,
Hech kim halal bermas xayollar sursang.
Yo‘lovchi jilmayib qo‘yar, ranjimas,
Qulochkashlab turib, qor bilan ursang.



9 yanvar, 2013 yil.
Tungi soat 8 dan 17 daqiqa o‘tdi.
Kembridj shahri, Kanada.



Don Mills


Quyoshni haybatli gulxanda yoqqan,
Botargox qontalash jaroxat kabi.
Suvlari yaltirab, lapanglab oqqan,
Bir azim daryoning qaqraydi labi.

Qiyillab uchguvchi qushlarning lekin,
Shovqin - suroniga muxtoj emas ul.
Bu daryo suvida oqadi sokin,
Bulbul tushlariga kirgan atirgul.

Kechuvlardan o‘tmas sigirlar morab,
To‘lqinlari tuya, tubsiz, o‘zansiz.
Shunday daryolar ham bo‘larkan, yo Rab,
Oydin to‘qaylarsiz, Tulki, Ko‘zansiz.

Bo‘yniga eng og‘ir toshlarni bog‘lab,
G‘arq bo‘lgisi kelar har kimning, axir.
G‘arq bo‘lgan chog‘imda ko‘ksimni dog‘lab,
Qurib qolma, Shopen deb atalgan nahr!

Don Mills parklarida kezsam haynahoy,
Minmayman shaytonning arobasini.
O‘rmonlar ortidan ko‘tarilgan oy,
Yoritar ko‘nglimning xarobasini.



25 iyun, 2011 yil.
Tungi soat 10 dan 40 minut o‘tdi.
Toronto shahri, Kanada.


Xirmonlarni yoritganda oy



Kuz xazonrez bog‘larni quchgan,
Yetim kabi yolg‘iz o‘ynar yel.
Qo‘l silkitar janubga uchgan,
Turnalarning karvoniga el.

Shamollarda shovullab yotar,
Maslaxat deb atalgan qishloq.
Quyosh tog‘lar ortiga botar,
Shom shamollar shashtiga mushtoq.

Sholi g‘aram ustida yotib,
Tinglayversang, kimdir gapirsa.
Kurak bilan shamolga otib,
Oydinda el sholi shopirsa.

Qurillasa mayus baqalar,
Tulki yursa timirskalanib.
Chopsa yolg‘iz daryo yoqalab,
Iskabtoparlarga talanib.

Kuyganyordan chinqirib o‘tsa,
Temir yo‘lning po‘lat samani.
Sohillarda charaqlab yotsa,
Chiroqlarning olmos chamani.



26 oktyabr, 2014 yil.
Kunduz soat 10 dan 9 daqiqa o‘tdi.
Kanada.


Omonat yaproqlar




Goho ortda qoldim, gohida o‘zib,
Go‘yo bu yo‘llarning yo‘qday adog‘i.
Gulzorlardan nafis bo‘ynini cho‘zib,
Menga talpinardi gullar dudog‘i.

Bugun bujmayibdi, quribdi gullar,
Go‘yo chamanlarga tekkanday qarg‘ish.
Daraxtlar mung‘aygan qadrsiz qullar,
Shoxlari yalong‘och, barglari sarg‘ish.

Chinor yozgan ekan farroshga xatni,
Chetlariga bitib xasratli xokku.
Farrosh u maktubni gulxanga otdi,
Endi oh chekmaydi olisda kakku.

Daraxt qir uchida omonat zog‘lar,
Sukunatga to‘lar osmon qozoni.
Sekinroq yuraman men bunday chog‘lar,
To‘kilmasin deya bog‘lar xazoni.



15 oktyabr, 2014 yil.
Kech soat 7 dan 57 daqiqa o‘tdi.
Kanada.



Do'st

(O‘zbekning eng yoniq lirik shoirlaridan biri, marhum do‘stim Ravshan Fayz hotirasiga)



Gullar yerning tabassumlari ,
Qayda ? - deya berma savollar .
Saf chekar dov daraxt lashkari,
Esar yovuz, vaxshiy shamollar .

Boshlanarkan bulut bosqini,
Sharros quyar shiddatli jala .
Ariqlarda suvlar toshqini,
Ko‘rinmaydi yomg‘irda dala.

Kuz keladi so‘ngra sezdirmay,
Sukunatda xazonlar raqsi.
Botargoxda shom qushlarining,
Murosasiz shovqini, baxsi.

Xuvillatib borliqni so‘ngra,
Qushlar ketar inlarin tashlab.
Qolmaganday yashashdan ma’no,
Do‘st ketganday ko‘zingni yoshlab.



2003 yil , 27 noyabr . Tungi soat
9 dan 30 minut o‘tdi. Andijon .



Singlim Anoraga




Ruhim oydinlarda daydigan suvchi,
Men seni eslayman, kunda, kun ora.
Jilmayib, yig‘lovchi, yig‘lab, jilmayguvchi,
Mening yuvoshgina singlim, Anora.

Subhi sodiq mahal taqirlatsalar,
Tomlar tunikasin yomg‘irlar cho‘qib.
O‘ltirarsan balki mehrobda sahar,
Sokin sukunatda nomozing o‘qib.

Ko‘zingdan yomg‘irday tirqiramasin,
Ko‘z yoshing suyulgan olmosday oqib.
Ovozsiz yig‘lasang, huvillab yotgan,
Akangning kimsasiz uyiga boqib.

Ko‘z yoshing bebaho dur kabi asra,
Tinsin kuzgi suvlar singari asab.
Mayli xovlimizda za’faron hasrat,
Yursin yaproqlardan gerbariy yasab.



6 avgust, 2010 yil.
Kunduz soat 8 dan 4 daqiqa o‘tdi.
Toronto shahri, Kanada.


Kuz ilhomlari




Voh, kuzgi daraxt shaklida hayronani ko‘rdim,
Yolg‘iz va g‘arib, bir dili vayronani ko‘rdim.

Jim - jit ko‘chada o‘ynadi raqqosa shamollar,
Charx urdi hazon girvati, parvonani ko‘rdim.

Darcham yonidan o‘tdi uchib yovvoyi g‘ozlar,
Hijron to‘la dil aksida devonani ko‘rdim.

Qushlar uyasin tutdi daraxt shoxida, yo, Rab,
Inlarga boqib g‘am to‘la paymonani ko‘rdim.

Za’far kapalaklar kabi uchganda xazonlar,
Barglarga ko‘milgan ko‘cha , ostonani ko‘rdim.

Yo‘llarga xazonlar to‘shadi kuzgi Toronto,
Boqqancha chinor bargiga Farg‘onani ko‘rdim.

Qalbimda Xudo, Ka’baga o‘xshaydi vujudim,
Sipqorgali ishq bodasi - mayxonani ko‘rdim.

Do‘st topmadi Vulqon bu jahon mulkida izlab,
Har yerda g‘anim, vaxshati begonani ko‘rdim.




26 oktyabr, 2010 yil.
Tongi soat 7 dan 35 minut o‘tdi.
Toronto shahri, Kanada.

 

 

 

132221451_gorod_Brempton (202x216, 31Kb)

Холдор Вулқон

Ўзбекистон Ёзувчилари уюшмасининг аъзоси


Баҳор оқшоми



Кўз ёшдай тўкилар гилос гуллари,
Сўнади уфқларда оташи сўзон.
Ҳаловат тўшалган боғда тунлари,
Нафис ой шуъласи, гўзал гул тўзон.

Оппоқ гул ёғади мисоли рўё,
Қалдирғоч ухлайди тумшуқлари лой.
Кул билан ювилган идишдай гўё,
Сокин ховузларга чўкиб кетар ой.



13 май, 2014 йил.
Кундуз соат 10 дан 24 дақиқа ўтди.
Канада.



Олис оқшомлар



Шом қушлари сайрайди толда,
Балки эшик турар очилиб.
Ғамгин шуъла тўшалган полда,
Китобларим ётар сочилиб.

Кулбаларда чироқ ёқарлар,
Пахтазор жим сукутга чўмар.
Юм - юм йиғлаб искабтопарлар,
Шом ҳасратин соҳилга кўмар.

Юлғун ўсган жарлар узра жим,
Аста секин кўтарилар ой.
Ёришади менинг лабларим,
Лабларинга муҳр босган жой.

Идиш ювиб ариқ бўйида,
У дамларни эсласанг гоҳи,
Чигирткадай гулзор қўйнида,
Чириллайди севги арвохи.



9 апрель, 2011 йил.
Кундуз соат 3 дан 35 минут ўтди.
Торонто шаҳри, Канада.


Кимсасиз йўлларда



Сувга чўкиб кетди булутлар,
Кўриб кузги гуллар ибосин.
Қирғоқларда тераклар, тутлар,
Сув оқизар боғлар либосин.

Гала гала қушлар нарида,
Шиддат билан учар қайгадир.
Балки дарё соҳилларида,
Шоли пишиб ётган жойгадир?

Кўприк узра соҳибжамол қиз,
Термулади сувга, ариққа.
Кезар маъюс, ўйчан қари куз,
Сочларини бўяб сариққа.




26 август, 2010 йил.
Кундуз соат 10 дан 58 дақиқа ўтди.
Торонто шаҳри, Канада.



Зулматларда учқунлайди қор



Бу хазон, кўзлари ожиз ошиқнинг
Қўлидаги ўқилмаган хат.
Кимсасизлик, сукунат балки,
Сўзсиз қўшиғидир соқов ҳофизнинг.

Мен бўлсам,
Кузги далаларда, тунги зулматда
Ёлғиз увлаётган қора шамолман.

Сен пастак дераза ёнида,
Қировли гулзорда булбулни кутиб,
Музлаб қолган атиргулмисан?

Чирпираб учаётган қор учқунларичи?
Ёруғ ойналарга талпинаётган
Сон - саноқсиз оппоқ парвоналарми?..

Айтгил, нима учун, кимни соғиниб,
Сочлари қувв оқарди қишнинг?



20 август, 2012 йил.
Кундуз соат 3 дан 20 минут ўтди.
Торонто шаҳри, Канада.



Соҳилларни соғинган кўнгил



Тўрғай бўлсам тонги далада,
Чуғурлардим муаллақ сайраб.
Қарар эдинг қувнаб янада,
Кўзга кафтинг соябон айлаб.

Типратикон бўлсам, бутунлай,
Мен Ватандан кетмасдим бадар.
Ой ёритган ховлингда тинмай,
Чопар эдим то тонга қадар.

Муҳаббатнинг рубоби синди,
Шамол бўлиб йиғлади қувғин.
Биз учрашган далада энди,
Ғувиллайди қоп - қора юлғун.

Дов дарахтни кеч куз қаритган,
Боғларда бор ҳаё ва шарм.
Соҳилларни ғамгин ёритган,
Ой кўнглимиз сингари ярим.



19 июнь, 2011 йил, якшанба.
Кундаз соат 10 дан 57 минут ўтди.
Торонто шаҳри, Канада.


Биринчи қор



Оппоқ қор қоплагач далалар рохин,
Анграйганча тилдан қолибди боғлар.
Қор юки эгибди дарахтлар шохин,
Қахрли қағиллар туманда зоғлар.

Бақирмай секинроқ қағилласа ҳам,
Эшитаман ахир, эмасман гаранг.
Қоркўчки қўзғолар йўталса одам,
Қор турар дарахтлар шохида аранг.

Дарахтлар кийинган, олифта, кибор,
Оппоқ қорпўстини терсми ё ўнги?
Бу оппоқ таҳайюр, бу мусаффо қор,
Кимгадир биринчи, кимгадир сўнги...

Қор босган далалар бесадо, бесас,
Ҳеч ким ҳалал бермас хаёллар сурсанг.
Йўловчи жилмайиб қўяр, ранжимас,
Қулочкашлаб туриб, қор билан урсанг.



9 январ, 2013 йил.
Тунги соат 8 дан 17 дақиқа ўтди.
Кембридж шаҳри, Канада.



Дон Миллс



Қуёшни ҳайбатли гулханда ёққан,
Ботаргох қонталаш жарохат каби.
Сувлари ялтираб, лапанглаб оққан,
Бир азим дарёнинг қақрайди лаби.

Қийиллаб учгувчи қушларнинг лекин,
Шовқин - суронига мухтож эмас ул.
Бу дарё сувида оқади сокин,
Булбул тушларига кирган атиргул.

Кечувлардан ўтмас сигирлар мораб,
Тўлқинлари туя, тубсиз, ўзансиз.
Шундай дарёлар ҳам бўларкан, ё Раб,
Ойдин тўқайларсиз, Тулки, Кўзансиз.

Бўйнига энг оғир тошларни боғлаб,
Ғарқ бўлгиси келар ҳар кимнинг, ахир.
Ғарқ бўлган чоғимда кўксимни доғлаб,
Қуриб қолма, Шопен деб аталган наҳр!

Дон Миллс паркларида кезсам ҳайнаҳой,
Минмайман шайтоннинг аробасини.
Ўрмонлар ортидан кўтарилган ой,
Ёритар кўнглимнинг харобасини.



25 июнь, 2011 йил.
Тунги соат 10 дан 40 минут ўтди.
Торонто шаҳри, Канада.


Хирмонларни ёритганда ой



Куз хазонрез боғларни қучган,
Етим каби ёлғиз ўйнар ел.
Қўл силкитар жанубга учган,
Турналарнинг карвонига эл.

Шамолларда шовуллаб ётар,
Маслахат деб аталган қишлоқ.
Қуёш тоғлар ортига ботар,
Шом шамоллар шаштига муштоқ.

Шоли ғарам устида ётиб,
Тинглайверсанг, кимдир гапирса.
Курак билан шамолга отиб,
Ойдинда эл шоли шопирса.

Қурилласа маюс бақалар,
Тулки юрса тимирскаланиб.
Чопса ёлғиз дарё ёқалаб,
Искабтопарларга таланиб.

Куйганёрдан чинқириб ўтса,
Темир йўлнинг пўлат самани.
Соҳилларда чарақлаб ётса,
Чироқларнинг олмос чамани.



26 октябр, 2014 йил.
Кундуз соат 10 дан 9 дақиқа ўтди.
Канада.


Омонат япроқлар



Гоҳо ортда қолдим, гоҳида ўзиб,
Гўё бу йўлларнинг йўқдай адоғи.
Гулзорлардан нафис бўйнини чўзиб,
Менга талпинарди гуллар дудоғи.

Бугун бужмайибди, қурибди гуллар,
Гўё чаманларга теккандай қарғиш.
Дарахтлар мунғайган қадрсиз қуллар,
Шохлари ялонғоч, барглари сарғиш.

Чинор ёзган экан фаррошга хатни,
Четларига битиб хасратли хокку.
Фаррош у мактубни гулханга отди,
Энди оҳ чекмайди олисда какку.

Дарахт қир учида омонат зоғлар,
Сукунатга тўлар осмон қозони.
Секинроқ юраман мен бундай чоғлар,
Тўкилмасин дея боғлар хазони.



15 октябр, 2014 йил.
Кеч соат 7 дан 57 дақиқа ўтди.
Канада.

 

 

Дўст

(Ўзбекнинг энг ёниқ лирик шоирларидан бири, марҳум дўстим Равшан Файз ҳотирасига)



Гуллар ернинг табассумлари ,
Қайда ?  - дея берма саволлар .
Саф чекар дов дарахт лашкари,
Эсар ёвуз, вахший шамоллар .

Бошланаркан булут босқини,
Шаррос қуяр шиддатли жала .
Ариқларда сувлар тошқини,
Кўринмайди ёмғирда дала.

Куз келади сўнгра сездирмай,
Сукунатда хазонлар рақси.
Ботаргохда шом қушларининг,
Муросасиз шовқини, бахси.

Хувиллатиб борлиқни сўнгра,
Қушлар кетар инларин ташлаб.
Қолмагандай яшашдан маъно,
Дўст кетгандай кўзингни ёшлаб.



2003 йил , 27 ноябрь . Тунги соат
9 дан 30 минут ўтди. Андижон .



Синглим Анорага



Руҳим ойдинларда дайдиган сувчи,
Мен сени эслайман, кунда, кун ора.
Жилмайиб, йиғловчи, йиғлаб, жилмайгувчи,
Менинг ювошгина синглим, Анора.

Субҳи содиқ маҳал тақирлатсалар,
Томлар туникасин ёмғирлар чўқиб.
Ўлтирарсан балки меҳробда саҳар,
Сокин сукунатда номозинг ўқиб.

Кўзингдан ёмғирдай тирқирамасин,
Кўз ёшинг суюлган олмосдай оқиб.
Овозсиз йиғласанг, ҳувиллаб ётган,
Акангнинг кимсасиз уйига боқиб.

Кўз ёшинг бебаҳо дур каби асра,
Тинсин кузги сувлар сингари асаб.
Майли ховлимизда заъфарон ҳасрат,
Юрсин япроқлардан гербарий ясаб.



6 август, 2010 йил.
Кундуз соат 8 дан 4 дақиқа ўтди.
Торонто шаҳри, Канада.

 

Куз илҳомлари



Воҳ,  кузги  дарахт  шаклида  ҳайронани  кўрдим,
Ёлғиз  ва  ғариб,  бир  дили  вайронани  кўрдим.

Жим - жит  кўчада    ўйнади   раққоса    шамоллар,
Чарх  урди  ҳазон  гирвати,  парвонани  кўрдим.

Дарчам  ёнидан  ўтди  учиб  ёввойи  ғозлар,
Ҳижрон  тўла  дил   аксида    девонани  кўрдим.

Қушлар  уясин   тутди   дарахт   шохида,  ё,  Раб,
Инларга  боқиб  ғам  тўла  паймонани  кўрдим.

Заъфар  капалаклар  каби   учганда  хазонлар,
Баргларга  кўмилган  кўча ,  остонани   кўрдим.

Йўлларга  хазонлар  тўшади  кузги  Торонто,
Боққанча  чинор  баргига  Фарғонани   кўрдим.

Қалбимда  Худо,  Каъбага  ўхшайди  вужудим,
Сипқоргали  ишқ  бодаси - майхонани  кўрдим.

Дўст  топмади  Вулқон  бу  жаҳон  мулкида  излаб,
Ҳар  ерда  ғаним,  вахшати  бегонани  кўрдим.




26  октябрь,  2010  йил.
Тонги  соат  7  дан  35  минут  ўтди.
Торонто  шаҳри,  Канада.

 

x_15d42282 (604x453, 162Kb)

 

 

Холдор Вулкан

Член Союза Писателей Узбекистана

Тоска по весне


Весна как любовь творит чудеса,
Разбудив природу от сладких снов.
Скоро оглушая криками небеса,
Перелетные птицы воротятся вновь.

Придет в нежных шароварах весна,
Стройная молоденькая леди.
И на высоких тополях запоет синица:
-Чка ди-ди-ди-ди-ди-ди-ди!

Услышав это на время в тиши,
Люди перестанут огороды копать.
Будут наслаждаться пением птиц,
Прислонившись к черенкам лопат.



16/10/2015.
4:53 дня.
Канада.



Композитор


Он не богатый и живет проще,
Иногда где то что то пишет.
В его стихах апрель в роще,
Подснежников ищет.

Не верьте, если скажет, что он,
Пишет стихи, не стихи это,
А печальной кукушки далекий стон,
На разгаре знойного лето.

В его стихах на осенних косогорах,
Зашумят березы рябины и тополя.
Золотых рубиновых листьев ворох,
И безлюдная тишина на полях.

В рощах деревья палочками махают,
Дирижируют, листву листая.
Как симфония поднимается в воздух,
Огромная журавлиная стая.

В его стихах метели свищут,
Которые ты любишь и славишь.
Он с помощью слов музыку пишет,
Нажимая на клавиш.



28/10/2015.
5:04 дня.
Канада.


Воздушные поцелуи



Сижу один в осеннем парке,
На скамейке шатком в тиши.
Шелестят деревья, день яркий,
Тут грех не написать стихи.

А как ты угодала, да, над бором,
Журавли стаями летели.
Плакали и предупредили хором,
Мол надвигаются метели!

Вслед за журавлями, смотрю,
Стихи как бумажная эскадрилья,
Чтобы улететь вздыбятся на ветру,
Расправляя бумажные крылья.

Шиповник пустит на ветер плавно,
Последные лепестки свои.
Они шелковисто -нежные, словно,
Далекие поцелуи твои.



09/03/2015.
9:21 утра.
г.Бремптон, Канада.



Светит месяц над вспаханным полем



Осень кленами освещает дорогу,
И на ней пылает багровый наряд.
Листья летят как неуплаченные налоги,
А деревья факелами горят.

Внимать далекому рокоту пора,
Глядя на силуэты сумрачных тополей.
Горящие фары одинокого трактора -
Одичалые глаза безлюдных полей.

Словно заброшенный ребенок где то,
Гудит надрывно и плачет сорняк.
Высоко в небе дрожат звезды,
От глухих перекличек дворняг.

Голые равнины парки и поляны,
Надели в сумраке из тьмы тулупы.
Над безлюдными вспаханными полями.
Улыбается месяц глупый.



15/03/2015.
1:54 дня.
г.Бремптон, Канада.



Полет белой бабочки



Бабочка одинокая безмолвно бродила,
Когда леса благоухали весной.
Летела пьянея и шатаясь сиротливо,
Над весенний речушкой лесной.

По летним лугам беспечно летела,
По ивовым рощам, по полям.
Листая воздух она молча читала,
Там, где звенели белые тополя.

Летела бабочка по осенним просторам,
Донники в лугах на ветру завыли.
Деревья в рощах плакали хором,
Ветры листья в воздухе ловили.

Летела бабочка когда увяли розы,
С ней и другие бабочки летели.
Летели они за окном на морозе,
Где кружились снежные метели.



25/07/2015.
10:43 дня.
Канада.


Дождливый июль



Вот весело зашумели дожди,
Остывает, снижается жара.
От дождя укрывается каждый,
И мне в укрытие пора.

Гром гремит раскатамы, вольный,
Вызывая на земле дрожь.
Дай Бог, чтобы от этой молнии,
Не перекинулось пламя в рожь.

Дождь струится рыбаловной леской,
Из дождя зашторенный тюль.
Словно за нежной занавеской,
Купается застенчивый июль.


4/09/2013.
10:00 утра.
город Кембридж, Канада.

 

 

 

Xoldor Vulqon

O'zbekiston Yozuvchilar uyushmasining a'zosi

image (410x411, 24Kb)

Sportchimiz Murod Xonto'raev haqida



Ochig‘ini aytay, men bu maqolamda ko‘pchilikka ma’lum bo‘lgan, ammo yuragimizda hamisha faxru iftixor tuyg‘ularini uyg‘otguvchi milliy nasab to‘g‘risidagi qaytariqlarga to‘xtalaman.

Lekin bu narsa siz aziz o‘quvchini zeriktirib qo‘ymasin.
Maqolani oxrigacha o‘qing.Shunda mening nima demoqchi ekanligimni anglaysiz.

O‘zbekni ilk bor dunyoga tanitgan shonli bobomiz imperator Amir Temur hazratlari edi.

Amir Temurning chevarasi Zahiriddin Bobur ham o‘z bobosining jasorat va shijoatini insoniyat ko‘zi o‘ngida yana bir bor takrorladi.

Ilmu fanda esa hazrati Amir Temurning nabirasi Mirzo Ulug‘bekning koinotdagi yulduzlar sistemasini tuzib, xarita yaratganlari, ilk bor kosmosga yo‘l ochganlari barchaga ma’lum va mashhur.

Dunyo astronomlari Mirzo Ulug‘bek hurmati va hotirasi uchun Oydagi bitta kraterni, ya’ni vulqon o‘chog‘ini uning nomi bilan nomladilar.

Bobomiz Al Beruniy bo‘lsa, qushlarning egma parvoziga qarab turib, demak Yer yumaloq ekan degan qarorga keldi va Yer sharining birinchi maketi - GLOBUSni yasab, uni tuyaga ortib, shahru qishloqlarda elga namoish qildi, o‘z gipotezasini odamlarga tushuntirdi.

Ayrim g‘ayur to‘dalarning "Chig‘atoy tilida, ya’ni o‘zbek tilida nafaqat besh kitobdan iborat "Hamsa", balki oddiy g‘azal ham yozib bo‘lmaydi" deya Ona tilimizni taxqirlab, kamsitganlarida hazrati Amir Alisher Navoiy ona tilimizda lirik g‘azallar jamlangan "Hazoin ul maoniy"ni, va besh kitobdan iborat "Hamsa"ni boshqa xalqlarning shoirlaridan o‘tkazibroq yozdi, tilimiz qashshoq emasligini, aksincha, uning imkoniyatlari boshqa tillardan ortiqroq ekanini, o‘zbek shoirlarining iqtidori va qudratini dunyoga namoish qildi.

Bugun xalqimizni sportchilarimiz dunyoga tanitmoqda.
Jahon chempioni unvonini olgan qahramon sportchilarimiz shu qadar ko‘pki ularning ro‘yxati bu sahifaga sig‘maydi.Shu sabab, bugun ulardan faqat bittasigagina to‘xtalaman.

U sportchining ismi sharifi Murod Xonto‘rayev.

MMA -mixed martial arts - Mikst marshal arts yakkakurashi bo‘yicha jahon chempioni hamyurtimiz Murod Xonto‘rayevning oktogondagi shiddatli janglarini dunyoning turli chekkalarida yashayotgan o‘zbeklar va o‘zbekistonliklar hayajon bilan kuzatadilar va uning g‘alabalaridan yuraklari faxru iftixorga to‘ladi.


Xudo ilhom bersa, dunyoni hayratda qo‘yayotgan o‘zbek va o‘zbekistonlik sportchilarga bag‘ishlab she’r yozish niyyatim ham yo‘q emas.Ayniqsa Murod Xonto‘rayevga atab.

Bir intervyusida Murodjon Rossiya va Qozog‘iston prezidentlari ko‘zi o‘ngida o‘z raqibini qisqa vaqt ichida mag‘lub etganini aytgan jurnalistning: "shunda sizning dilingizdan nimalar kechdi?" degan savoliga, sportchining o‘kinch bilan: - o‘sha chempionat o‘tkazilayotgan saroyda mening Prezidentim ham ishtirok etganlarida edi -deya aytgan gaplarini eshitib, beixtiyor mening ko‘zlarimdan yosh chiqib ketdi.

Ha, O‘zbekistonimizning shunday vatanparvar paxlavon o‘g‘lonlari bor.Vatanimizda sport tobora gullab yashnayversin!

Negaki sport dunyo xalqlarini birlashtiradi, toza avlodni turli kasalliklardan aroqxo‘rlik, nashavandlik, zinokorlik, qo‘rqoqlik kabi illatlaridan saqlaydi, yoshlar hayotidagi bo‘shliqni to‘ldirib, be’mani ishlar bilan shug‘illanish uchun ularga vaqt qoldirmaydi.

Sog‘lom avlod sport bilan yuzaga keladi.Sport O‘zbekistonni dunyoga tanitadi.

Murod Xonto‘rayevga sport soxasidagi buyuk xizmatlari uchun "O‘zbekiston qahramoni" unvoni taqdim etilsa yaxshi bo‘lardi degan taklif bilan mazkur maqolaga nuqta qo‘yaman.



09/10/2017.

Kech soat 5:57.

Kanada, Onterio.

 

 

amir-temur-square-300x225 (300x225, 21Kb)

 

 

Холдор Вулқон

Ўзбекистон Ёзувчилари уюшмасининг аъзоси


image (700x466, 48Kb)

 

Спортчимиз Мурод Хонтўраев ҳақида



Очиғини айтай, мен бу мақоламда кўпчиликка маълум бўлган, аммо юрагимизда ҳамиша фахру ифтихор туйғуларини уйғотгувчи миллий насаб тўғрисидаги қайтариқларга тўхталаман.


Лекин бу нарса сиз азиз ўқувчини зериктириб қўймасин.

Мақолани охригача ўқинг.Шунда менинг нима демоқчи эканлигимни англайсиз.


Ўзбекни илк бор дунёга танитган шонли бобомиз император Амир Темур ҳазратлари эди.


Амир Темурнинг чевараси Заҳириддин Бобур ҳам ўз бобосининг жасорат ва шижоатини инсоният кўзи ўнгида яна бир бор такрорлади.


Илму фанда эса ҳазрати Амир Темурнинг набираси Мирзо Улуғбекнинг коинотдаги юлдузлар системасини тузиб, харита яратганлари, илк бор космосга йўл очганлари барчага маълум ва машҳур.


Дунё астрономлари Мирзо Улуғбек ҳурмати ва ҳотираси учун Ойдаги битта кратерни, яъни вулқон ўчоғини унинг номи билан номладилар.


Бобомиз Аль Беруний бўлса, қушларнинг эгма парвозига қараб туриб, демак Ер юмалоқ экан деган қарорга келди ва Ер шарининг биринчи макети - ГЛОБУСни ясаб, уни туяга ортиб, шаҳру қишлоқларда элга намоиш қилди, ўз гипотезасини одамларга тушунтирди.


Айрим ғаюр тўдаларнинг "Чиғатой тилида, яъни ўзбек тилида нафақат беш китобдан иборат "Ҳамса", балки оддий ғазал ҳам ёзиб бўлмайди" дея Она тилимизни тахқирлаб, камситганларида ҳазрати Амир Алишер Навоий она тилимизда лирик ғазаллар жамланган "Ҳазоин ул маоний"ни, ва беш китобдан иборат "Ҳамса"ни бошқа халқларнинг шоирларидан ўтказиброқ ёзди, тилимиз қашшоқ эмаслигини, аксинча, унинг имкониятлари бошқа тиллардан ортиқроқ эканини, ўзбек шоирларининг иқтидори ва қудратини дунёга намоиш қилди.


Бугун халқимизни спортчиларимиз дунёга танитмоқда.

Жаҳон чемпиони унвонини олган қаҳрамон спортчиларимиз шу қадар кўпки уларнинг рўйхати бу саҳифага сиғмайди.Шу сабаб, бугун улардан фақат биттасигагина тўхталаман.


У спортчининг исми шарифи Мурод Хонтўраев.


MMA -mixed martial arts - Микст маршал артс яккакураши бўйича жаҳон чемпиони ҳамюртимиз Мурод Хонтўраевнинг октогондаги шиддатли жангларини дунёнинг турли чеккаларида яшаётган ўзбеклар ва ўзбекистонликлар ҳаяжон билан кузатадилар ва унинг ғалабаларидан юраклари фахру ифтихорга тўлади.

Худо илҳом берса, дунёни ҳайратда қўяётган ўзбек ва ўзбекистонлик спортчиларга бағишлаб шеър ёзиш нийятим ҳам йўқ эмас.Айниқса Мурод Хонтўраевга атаб.


Бир интервьюсида Муроджон Россия ва Қозоғистон президентлари кўзи ўнгида ўз рақибини қисқа вақт ичида мағлуб этганини айтган журналистнинг: "шунда сизнинг дилингиздан нималар кечди?" деган саволига, спортчининг ўкинч билан: - ўша чемпионат ўтказилаётган саройда менинг Президентим ҳам иштирок этганларида эди -дея айтган гапларини эшитиб, беихтиёр менинг кўзларимдан ёш чиқиб кетди.


Ҳа, Ўзбекистонимизнинг шундай ватанпарвар пахлавон ўғлонлари бор.Ватанимизда спорт тобора гуллаб яшнайверсин!


Негаки спорт дунё халқларини бирлаштиради, тоза авлодни турли касалликлардан ароқхўрлик, нашавандлик, зинокорлик, қўрқоқлик каби иллатларидан сақлайди, ёшлар ҳаётидаги бўшлиқни тўлдириб, беъмани ишлар билан шуғилланиш учун уларга вақт қолдирмайди.


Соғлом авлод спорт билан юзага келади.Спорт Ўзбекистонни дунёга танитади.


Мурод Хонтўраевга спорт сохасидаги буюк хизматлари учун "Ўзбекистон қаҳрамони" унвони тақдим этилса яхши бўларди деган таклиф билан мазкур мақолага нуқта қўяман.




09/10/2017.

Кеч соат 5:57.

Канада, Онтерио.

 

 

Xoldor Vulqon

O'zbekiston Yozuvchilar uyushmasining a'zosi

Milliy qahramon kim?



Men jurnalistlikka da’vo qilmaydigan oddiy bir ijodkor yozuvchiman.
Lekin boshqalar kabi men ham jurnalistlarimiz jurnalistika tamoillariga to‘liq rioya qilib, voqealarni bir yoqlama emas, ob’ektiv yoritishlarini, adolatli bo‘lishlarini istayman.


Afsuski bunday jurnalistlar bizda barmoq bilan sanarli.


Lekin ular ham kimgadir vayo qaysidir guruxga yon bosib, go‘yoki ularga xizmat qilayotganday ish yuritadilar.


Yaqinda o‘zini umummuxolifat lideri xisoblab yurguvchi (shoir Muhammad Solix emas) Salay Muhammadaminov Usmon Haqnazarov anonimi ostida biryoqlama maqolalar yozgan, hozirda MXX xibsxonasida o‘tirgan Bobomurod Abdullayev degan yigitni milliy qahramon darajasiga ko‘taribdi.

Bu nafaqat noto‘g‘ri, balki absurd.

O‘z aqli, tafakkuri bilan buyuk isloxatlarga qo‘l urib, qashshoqlashib ketgan o‘z mamlakati iqtisodiyotini yuksaltirib, Xitoyni dunyoning eng rivojlangan, qudratli davlatlari darajasiga olib chiqqan Den Siyaopin kabi reformatorlarni milliy qahramon desa bo‘ladi.

Yoki qardosh Ozarbayjon, Turkmaniston, Qozog‘iston, Tojikiston va Qirg‘iziston davlatlari bilan hamkorlikda va boshqa rivojlangan davlatlar yordamiga tayanib, Kaspiy dengizidan kanal orqali Orol dengiziga suv olib kelsa, Panama kanaliga o‘xshagan u kanalda savdo kemalari qatnovini yo‘lga qo‘yib, O‘zbekistonning eksport maxsulotlarini arzon va qulay suzuvchi transportlar yordamida Yevropa bozoriga olib chiqsa, mamlakatimiz iqtisodiyotini rivojlantirib, xalqimizni to‘liq ish bilan ta’minlab, mintaqada ekologik muxitni yaxshilasa, elimizni qishin yozin uzuliksiz elektroenergiya va gaz bilan to‘liq ta’minlasa, ana o‘shanday insonni milliy qahramon desak arziydi.


Biz o‘zbekistonliklar, oddiy fuqarolardan tortib yuqori martabali rahbarlarimizgacha mana shunday ulug‘vor niyyatlar yo‘lida Mustaqillik deb atalgan yagona muqaddas g‘oya atrofida birlashmog‘imiz kerak.
Butun dunyo xalqlariga tamosha bo‘lib, bir birimizning poyimizga bolta urmasligimiz, o‘zaro janjallashmasligimiz, murosa bilan ish yuritmog‘imiz kerak.


Ko‘pmillatli xalqimiz manfaatlariga mos, barchamizga birday maqbul bo‘ladigan adolatli siyosat yurgizishga intilayotgan, xalqimiz saylagan amaldagi Prezidentimiz atrofida birlashishimiz, O‘zbekistonning gullab yashnashi yo‘lida har birimiz, millatimiz, dinimiz va irqimizdan qat’iy nazar, qo‘limizdan kelganicha uni qo‘llab quvvatlashimiz, unga o‘z qimmatli taklif va mulohazalarimiz bilan ko‘maklashmog‘imiz kerak.
Buni kollektiv aql va tafakkur deydilar.

Yana shuniyam laganbardorlikka yo‘yib yurmalaring, ey makkor va razil, o‘z manfaati yo‘lida har qanday pastkashlikdan qaytmaydigan baxil va xasadgo‘y pismiq megalaganbardorlar to‘dasi.


Mening yuqorida yozgan takliflarim laganbardorlik yo balandparvoz gaplar emas.


Shunday qilishimiz kerak va hatto shart.


Qandaydir Usmon Haqnazarov degan yashirin nom ostida shaxsi noma’lum, imzosiz muallif sifatida faoliyat yuritgani ham ozday, salaychilarning O‘XH deya nomlangan, hozirda tarqab bitgan guruxi manfaatlarinigina muhofaza qilib, biryoqlama maqolalar yozgan sayyor jurnalist Bobomurod Abdullayev esa hech qachon milliy qahramon bo‘lolmaydi, hatto shunday unvonni unga taqdim etganlarida ham.


Uning maqolalarini o‘qib ko‘ring.Agar u maqolalar jurnalistikaning holislik va adolat me’zonlariga amal qilib yozilgan bo‘lsa, nega u maqolalarda yaxshimi yomonmi, Abdurahim Po‘latov, Jahongir Mamatovlarga o‘xshaganlar haqida lo mim deyilmagan?Qaytaga u shaxslarga loy chaplab, faqat Salay Muhammadaminovni targ‘ib qilinadi u "maqolalar"da.

Shumi holislik?Shumi analitika? Shumi jurnalistika?

Men bir maqolamda o‘zini siyosatchi xisoblab yurguvchi Salay Muhammadaminovni emas, bir paytlar talaygina yaxshi she’rlar yozgan shoir Muhammad Solixni reabilitatsiya qilib, Vatanga qaytarilsa yaxshi bo‘lardi mazmunida taklif kiritgan edim.

Bir kun qarasam, birovlarni manfaatparast deya kamsitishni yaxshi ko‘radigan oqsoqol shoir tushmagur bir videosida: -"Vatanga qaytaman.Lekin eski siyosatimni kelgan joyidan boshlab, kvartiralarimni qaytarib olaman" qabilida gaplarni aytibdi.

U ham mayli, yaqinda bir maqolasida u: "Men Vatanga qaytib borsam, qamalib ketishlaridan qo‘rqqan karimovchilar mening vatanga qaytishimga to‘siq qo‘yishdi" deya iddao qilibdi.

Endi o‘zingiz holis o‘ylab, xulosa chiqaring.

"Endi yosh ham bir joyga borib qoldi.Siyosat bilan yoshlar shug‘illansin.Bizni reabilitatsiya qilib, bizga qo‘yilgan ayblovlar olib tashlansa, vatanda ijod qilib, nevara chevaralar bag‘rida keksalik gashtini sursak, qolgan umrimizni yurtimizda o‘tkazsagu, qazoi qadar yetsa, ona tuproqqa qorishsak" deyish o‘rniga kvartiralarimni qaytarib olaman degani ham yetmay, o‘ltirodirman yittirodirman ohangidagi gaplarni aytgan odamning Vatanga qaytish yo‘lini o‘zidan boshqa yana kim to‘sishi mumkin?

U o‘z yo‘lini o‘zi to‘smadimi?

Doimo hurfikrlilik uchun kurashganmiz, O‘zbekistonda so‘z erkinligi yo‘q deya iddao qiladigan, Salay Muhammadaminov tanqidga toqati yo‘q, sirkasi suv ko‘tarmaydigan odam emaski, mening yuqoridagi tanqidiy fikrlarimdan ranjisa.

Hozircha shu.

Ilohim, doimo yurtimiz tinch, xalqimiz hamisha omon bo‘lsin!



08/10/2017.

Kunduz soat 10:51.

Kanada, Onterio.

 

 

 
kembdridj (458x542, 86Kb)

Холдор Вулқон

Ўзбекистон Ёзувчилари уюшмасининг аъзоси


Миллий қаҳрамон ким?



Мен журналистликка даъво қилмайдиган оддий бир ижодкор ёзувчиман.

Лекин бошқалар каби мен ҳам журналистларимиз журналистика тамоилларига тўлиқ риоя қилиб, воқеаларни бир ёқлама эмас, объектив ёритишларини, адолатли бўлишларини истайман.

Афсуски бундай журналистлар бизда бармоқ билан санарли.

Лекин улар ҳам кимгадир ваё қайсидир гурухга ён босиб, гўёки уларга хизмат қилаётгандай иш юритадилар.

Яқинда ўзини умуммухолифат лидери хисоблаб юргувчи (шоир Муҳаммад Солих эмас) Салай Муҳаммадаминов Усмон Ҳақназаров аноними остида бирёқлама мақолалар ёзган, ҳозирда МХХ хибсхонасида ўтирган Бобомурод Абдуллаев деган йигитни миллий қаҳрамон даражасига кўтарибди.


Бу нафақат нотўғри, балки абсурд.


Ўз ақли, тафаккури билан буюк ислохатларга қўл уриб, қашшоқлашиб кетган ўз мамлакати иқтисодиётини юксалтириб, Хитойни дунёнинг энг ривожланган, қудратли давлатлари даражасига олиб чиққан Ден Сияопин каби реформаторларни миллий қаҳрамон деса бўлади.


Ёки қардош Озарбайжон, Туркманистон, Қозоғистон, Тожикистон ва Қирғизистон давлатлари билан ҳамкорликда ва бошқа ривожланган давлатлар ёрдамига таяниб, Каспий денгизидан канал орқали Орол денгизига сув олиб келса, Панама каналига ўхшаган у каналда савдо кемалари қатновини йўлга қўйиб, Ўзбекистоннинг экспорт махсулотларини арзон ва қулай сузувчи транспортлар ёрдамида Европа бозорига олиб чиқса, мамлакатимиз иқтисодиётини ривожлантириб, халқимизни тўлиқ иш билан таъминлаб, минтақада экологик мухитни яхшиласа, элимизни қишин ёзин узуликсиз электрoэнергия ва газ билан тўлиқ таъминласа, ана ўшандай инсонни миллий қаҳрамон десак арзийди.

Биз ўзбекистонликлар, оддий фуқаролардан тортиб юқори мартабали раҳбарларимизгача мана шундай улуғвор нийятлар йўлида Мустақиллик деб аталган ягона муқаддас ғоя атрофида бирлашмоғимиз керак.

Бутун дунё халқларига тамоша бўлиб, бир биримизнинг пойимизга болта урмаслигимиз, ўзаро жанжаллашмаслигимиз, муроса билан иш юритмоғимиз керак.

Кўпмиллатли халқимиз манфаатларига мос, барчамизга бирдай мақбул бўладиган адoлатли сиёсат юргизишга интилаётган, халқимиз сайлаган амалдаги Президентимиз атрофида бирлашишимиз, Ўзбекистоннинг гуллаб яшнаши йўлида ҳар биримиз, миллатимиз, динимиз ва ирқимиздан қатъий назар, қўлимиздан келганича уни қўллаб қувватлашимиз, унга ўз қимматли таклиф ва мулоҳазаларимиз билан кўмаклашмоғимиз керак.

Буни коллектив ақл ва тафаккур дейдилар.


Яна шуниям лаганбардорликка йўйиб юрмаларинг, эй маккор ва разил, ўз манфаати йўлида ҳар қандай пасткашликдан қайтмайдиган бахил ва хасадгўй писмиқ мегалаганбардорлар тўдаси.

Менинг юқорида ёзган таклифларим лаганбардорлик ё баландпарвоз гаплар эмас.

Шундай қилишимиз керак ва ҳатто шарт.

 

Қандайдир Усмон Ҳақназаров деган яширин ном остида шахси номаълум, имзосиз муаллиф сифатида фаолият юритгани ҳам оздай, салайчиларнинг ЎХҲ дея номланган, ҳозирда тарқаб битган гурухи манфаатларинигина муҳофаза қилиб, бирёқлама мақолалар ёзган сайёр журналист Бобомурод Абдуллаев эса ҳеч қачон миллий қаҳрамон бўлолмайди, ҳатто шундай унвонни унга тақдим этганларида ҳам.

 

Унинг мақолаларини ўқиб кўринг.Агар у мақолалар журналистиканинг ҳолислик ва адолат меъзонларига амал қилиб ёзилган бўлса, нега у мақолаларда яхшими ёмонми, Абдураҳим Пўлатов, Жаҳонгир Маматовларга ўхшаганлар ҳақида ло мим дейилмаган?Қайтага у шахсларга лой чаплаб, фақат Салай Муҳаммадаминовни тарғиб қилинади у "мақолалар"да.


Шуми ҳолислик?Шуми аналитика? Шуми журналистика?


Мен бир мақоламда ўзини сиёсатчи хисоблаб юргувчи Салай Муҳаммадаминовни эмас, бир пайтлар талайгина яхши шеърлар ёзган шоир Муҳаммад Солихни реабилитация қилиб, Ватанга қайтарилса яхши бўларди мазмунида таклиф киритган эдим.


Бир кун қарасам, бировларни манфаатпараст дея камситишни яхши кўрадиган оқсоқол шоир тушмагур бир видеосида: -"Ватанга қайтаман.Лекин эски сиёсатимни келган жойидан бошлаб, квартираларимни қайтариб оламан" қабилида гапларни айтибди.


У ҳам майли, яқинда бир мақоласида у: "Мен Ватанга қайтиб борсам, қамалиб кетишларидан қўрққан каримовчилар менинг ватанга қайтишимга тўсиқ қўйишди" дея иддао қилибди.


Энди ўзингиз ҳолис ўйлаб, хулоса чиқаринг.


"Энди ёш ҳам бир жойга бориб қолди.Сиёсат билан ёшлар шуғиллансин.Бизни реабилитация қилиб, бизга қўйилган айбловлар олиб ташланса, ватанда ижод қилиб, невара чеваралар бағрида кексалик гаштини сурсак, қолган умримизни юртимизда ўтказсагу, қазои қадар етса, она тупроққа қоришсак" дейиш ўрнига квартираларимни қайтариб оламан дегани ҳам етмай,  ўлтиродирман йиттиродирман оҳангидаги гапларни айтган одамнинг Ватанга қайтиш йўлини ўзидан бошқа яна ким тўсиши мумкин?


У ўз йўлини ўзи тўсмадими?


Доимо ҳурфикрлилик учун курашганмиз, Ўзбекистонда сўз эркинлиги йўқ  дея иддао қиладиган, Салай Муҳаммадаминов танқидга тоқати йўқ, сиркаси сув кўтармайдиган одам эмаски, менинг юқоридаги танқидий фикрларимдан ранжиса.


Ҳозирча шу.


Илоҳим, доимо юртимиз тинч, халқимиз ҳамиша омон бўлсин!




08/10/2017.

Кундуз соат 10:51.

Канада, Онтерио.