Xoldor Vulqon

Ӳкерчĕк:Navoi A.jpgHazrati  Mir  Alisher  Navoiyning

“Oshiq  o‘ldim”  g‘azaliga  sharx.







Oshiq  o‘ldim, bilmadim yor  o‘zgalarg‘a  yor  emish,

Ollox –Ollox,  ishq  aro  mundoq  balolar  bor  emis




Ushbu  g‘azal matla‘ida   Hazrat Navoiy  yorga  bo‘lgan  cheksiz  muhabbati  haqida  yozarkan, yorining o‘zgalarga  marhamatlar ko‘rgizayotganidan rashklanadi  va    ishq  olamida   shundoq  tengsiz balolar borligidan   hayratlanadi.

 

 

Qaddig‘a el  mayli  bo‘lg‘ondin ko‘ngil  ozurdadir,

Ul  alifdin zoorlarning xosili  ozor  emish.

 

 

 


Navoiy  Yor qaddiga, ya‘ni  go‘zalligiga  el  moyil bo‘lganidan rashk  tuyib, ko‘ngli ozor topayotganini aytarkan,  so‘z emas, bir go‘zal harf o‘yini qiladi. Ma‘shuqasining  qaddini  arabcha alif  harfiga o‘xshatib , menga  o‘xshagan  vaslinga  zorlarga  o‘sha alif  ko‘rinishidagi  xivichdan  faqat  ozor yetadi halosmi? – deya  zorlanadi.

 

 

Elga  novak  urdi,  men  o‘ldim,  erur  bu  turfakim,

Jona  yetgan reyesh  el  bag‘rig‘a  kirgan  hor  emish.

 

 




El  bag‘riga  ishq  novaki,  ya‘ni  nayzasi   sanchildi  lekin ular  o‘rniga men halok bo‘ldim.  Yor  ishqida  telbalanib  qolgan elning  chekayotgan  azobi mening  chekayotgan  azobim  oldida  hech  narsa  emas. Mening  yuragimni  tilib  tashlagan firoq  bir  hanjar bo‘lsa,  elga  yetgan  azob  tikon  azobichalik  halos  deyiladi  yuqoridagi  baytda.

 

 

Rishtakim  muxlik  yaram og‘ziyga  tikdim,  angladim,

Kim  kafan  jinsi  qirog‘idin  suvirg‘an  tor  emish.

 





(Shu  baytni juda  yaxshi ko‘raman X. V.) Yor  ishqining tig‘laridan hosil bo‘lgan  jarohatim  qonini   to‘xtatish  uchun  ip bilan tikayotib bunday  qarasam,  ul  iplar  kafanimning qirg‘og‘idan sug‘irilgan  tolalar  ekan – deydi  Hazrat Navoiy. (Voh,  shunaqa  misralar  ham  bo‘lar ekan! X.V.)

 

 

Jonga  taxvif  ayladim tig‘i  halokidin  aniy,

Bilmadim  bu  ishdin  ul  o‘lguncha  minnatdor  emish.

 

 

 


Yor  tig‘ining xalokatini jonimga  havf  bildim. Yor  bo‘lsa, meni  qiynayotganidan   o‘lguncha  minnatdor  ekan deydi Navoiy.

 

 

Ey  Navoiy, ho‘o‘blarni  ko‘rma  osonlig‘  bilan,

Kim  biravkim  soldi  ko‘z,  uzmak  ko‘ngil  dushvor  emish.

 

 

 

Ey,  Navoiy,  ishq  ahliga  oson  tutma,  negaki,  yor  ko‘z solsa,  keyin   undan   ko‘ngil  uzishing  qiyin  bo‘lar  ekan –deya  oshiq  ko‘ngil  qiynoqlarni  kuylab,  Navoiy  g‘azalni  yakunlaydi.

Bu  misralardagi  ichkin  dardni  faqat  kimnidir telbalarcha  sevgan  va  uning  vaslini  istab  qiynalgan odamlargina  his  eta  oladi.

 

 




27 dekabrь, 2009  yil.

Kunduz  soat  2  dan  35  minut  o‘tdi.

Toronto   shahri ,  Kanada.