Поиск

Холдор Вулқон

Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмасининг аъзоси

Машъал Ҳушвақтни ёд этиб





Эл севган шоир Машъал Ҳушвақт Андижон вилоятининг Асакада туманида валодат топган.


У ўзбек замонавий адабиёти осмонида порлаган энг ёруғ юлдузлардан бири, ёниқ, ёрқин шоир эди.


Жингалак сочли, кўзларида гўё ўт чақнаб тургувчи бу шижоатли шоир давраларда муштларини қисиб, шеър ўқиса, анжуман иштирокчилари ўтирган зал пашша учса сезилгудек жимиб қолар, бадиий адабиёт, шеърият муҳлислари унинг шеърларини диққат билан тинглар эди.


Чунки Машъалнинг руҳ билан ёзилган шеърлари ҳавас қилса арзигулик юксак санъат асарлари эди.


Бу кўнглида ғубори йўқ шоир бошқа шоирларнинг шеърларига хасад қилиб эмас, ҳавас қилиб яшар, қайсидир шоир санъат асари яратса, ундан қаттиқ тасирланиб, анча вақтгача "вах, вах" дея тамшаниб юрарди. Айниқса, Шавкат Раҳмон ва Абдували Қутбиддинларнинг шеърларини ўқиб, ҳаяжонга тушар, соф сўз санъатини, шеърдаги бадиий дидни, юксакликни, теранликни қадрлар эди.

Шавкат Раҳмоннинг:

 

Қиличдек ялонғоч новдаларимда,

Бир япроқ қолмабдир шивирлайтурғон



каби байтларидан ва  Абдували Қутбиддиннинг:



Юрак деб аталган қизил офтобадан

ўзим қон ичгайман, сенга қуймайман.



каби мисраларидан, ёки, дейлик:



Қўрқиб ҳаётимни кузатавердим,

Журъат этолмадим, қарияпманми,

Сабр шимавериб чирияпманми,

Ирияпманми хунук...



деган ажойиб ва ғаройиб шеърларидан завқланар, ҳайратдан ёқа ушлар эди.
Машъал айниқса, баҳор фаслини севарди. Баҳор манзараларини тасвирлар экан, қишдан омон чиққан қушларнинг титраётган мадорсиз ингичка оёқлари, ўчоқ бошида куймаланаётган хотиннинг баҳорда қони қайнаган эр кўзига чўғдай кўринаётган ҳолатини, лирик манзаралар орқали кўзгудагидай аниқ акс этдириб, бутунлай янги руҳда, баҳордай ёруғ, туйғули шеърлар ёзар эди.
Қуйида Машъал Ҳушвақтнинг ёшлик чоғларида ёзган шеърларидан мисол келтирамиз.

Қишнинг сўнги тунлари


Кечагидек тун саросимали,
Нотинч яна кечагидек тун.
Тушига киради шўрлик қарғанинг
Қор - ўғирланган оқ пўстин.

Яна тонгга қадар бу ойдин ғусса
Қолади қарғанинг бўғзида қотиб.
Ухлаёлмай чиқар қиш бўлса,
Елкасига майсалар ботиб...

Баҳорда


Узоқларга учиб кетар қор,
Ўзгаради кунлар тўсатдан.
Кўз ёради ҳадемай анҳор,
Ўт-ўланлар туғиладилар.

Сабр қилгин, бойчечак сўзсиз,
Туғилган кунига сени айтади.
Қачонлардир шавқати йўқ куз
Сургун қилган қушлар қайтади.

Эшитилар ҳадемай сенга,
Шошилинч қадамлар, қадамлар...
Анҳор бўйларига – ўт-ўланларга
Ном қўйгани чиқар одамлар...

-----------------------------------
Бир куни Андижон вилояти ўлкашунослик музейида ўтказиладиган ижодкорларнинг адабий анжуманига бордим. Ичкарига кириб кетаётсам, Андижон шаҳрида яшовчи, балиқчилик шоир Аҳмаджон Далиевга дуч келиб қолдим. Кўришдик.
- Дўстим, мен ҳозир қайтиб келаман. Ҳамма ижодкорлар шу ерда. Шоир дўстларимиз Ҳалим Карим, Машъал Ҳушвақт ҳам. Тошкентдан Мукаррама Муродова деган шоира келибди - деди.
Мен ичкарига кирдим. Зал тўла андижонлик ижодкорлар.Машъал мени ёнига чақирди. Ёнма ён ўтириб, ҳол аҳвол сўрашдик. Аҳмаджон Далиев ҳам қайтиб келиб, бизнинг ёнимизга ўтирди. Мушоира бошланиб, шеърлар ўқилди. Муҳокама бошланди. Бир маҳал Машъал билан паст овозда суҳбатлашиб ўтирган Аҳмаджон Далиев, кутилмаганда ранги бўздек оқариб, оғзини катта очиб, хириллаганича нафас оларкан, қўл, оёқлари акашак бўлиб, шундоқ ёнимизда жон таслим этди қўйди. Анжуман иштирокчилари саросимага тушиб, давра чўп тиқилган ари инидай тўзғиб, айниқса, аёллар қаттиқ қўрқиб кетди. Машъал шошиб ўрнидан туриб, менга: -Холдор Вулқон, Аҳмаджонни оёқларидан кўтаринг. Мен қўлларидан кўтараман. Ташқарига, тоза ҳавога олиб чиқайлик -деди. Иккаламиз Аҳмаджон Далиевни кўтариб, ташқарига олиб чиқдик. Машъал Аҳмаджоннинг этикларини ечди. Мен шоирнинг бўйинбоғини бўшатиб, кўксига қулоқ тутдим. Артериясини текшириб кўрдим. Шоирнинг юраги аллақачон уришдан тўхтаган экан. Бир зумда дўхтирлар билан милиция етиб келди. Аёллар йиғлаяпти. Айниқса, Мукаррама Муродова: -Мен келганимда ҳам шунақа бўладими? -дея изиллаб йиғлаб юрарди. Биз эса, шоир дўстимиз жасади устида, нима қилишни билмай,  серрайиб турибмиз. Аҳмаджоннинг аёлига қўнғироқ қилишди. Бечора, шоирни жуда қаттиқ севар экан. Сочлари тўзғиб, йиғлаб, чопиб келиб, Аҳмаджоннинг жонсиз жасадини қучиб, узоқ йиғлади.Шоир жасади моргга, суд.мед.экспертизага олиб кетилгунича милиция ходимлар ёзувчи ва шоирларни тарқалмасликка чақирди. Сўраб, суриштириб, воқеа ҳақида далолатнома ёздилар. Шоирнинг киссасидан юраги касал одамлар ичадиган таблетка хапдорини топдилар. Билсак, Аҳмаджон Далиев оғир инфарктга йўлиққан бўлиб, ўзи анча йиллардан бери поликлиниканинг махсус хисобида турар экан.Шундан кейингина бизга тарқалиш учун рухсат беришди. Ўша куни барча ёзувчи ва шоирлар Балиқчига, Аҳмаджон Далиевнинг ота юртига, дафн маросимига бордик. Кўчада турнақатор бўлиб, қўл қовуштириб турибмиз. Ичкарида қиёмат қойим. Аҳмаджоннинг яқинлари, оҳ чекиб йиғлар, айниқса онасининг: -шоир боламма! -дея чеккан фарёдлари юракларни тилка пора қилди гўё. Дафн маросими чоғи шоир жасадини қабрга қўяётганларида шоирнинг 7-8 ёшлардаги ўғли Хуршид кўзи тўла жиққа ёш, қабр ичига қараб, дадамлаб йиғлаётган пайти, айниқса, чидаб бўлмади. Ҳаммамиз ерга қараганимизча унсиз йиғладик. Дафн маросими тугаб, уйга қайтар эканмиз, машинада ўтирган ёзувчи Камчибек Кенжа бошлиқ Одилжон Олимов, Қобил Мирзо каби ижодкорлар менга йўл йўлакай: -Холдор Вулқон, Олтинкўлингизга келиб қолибмиз. Биронта кафеми, ресторангами кириб, озгина тамадди қилсак бўларди -дейишди. Мен таклифни қабул қилдим ва уларни Олтинкўл туман марказидаги  ресторанга бошладим. Емоқ ичмоқ келгач, ёзувчи ҳамкасбларнинг шайтони қўзиди. -Озгина қиттак қиттак қилсак қандай бўларкин? - дейишди улар, бир бирларига маъноли қараб. Бунақаси менинг режамда йўқ эди. -Ахир, эндигина шоирни дафн қилдикку. Қандай бўларкин? -дедим мен, ниҳоят. Э, бўлаверади. Шу тариқа Аҳмаджонни ҳотирлаймиз -дейишди улар. Ароқ тўлатилган графинлар бир неча марта қайтарилгач, давра еб ичиб, кекириб, дуо қилиб, ширакайф ўрнидан қўзғолди. Официант бола менга хисобни келтиргач, тўловга пулим етмаслигини англадим. Нима қилишни билмай,пулни олиб келишимни, паспортим билан палтом гаровга қолишини айтдим. Официант рози бўлди. Ташқарига чиқдим. Кейин машинага чиқиб, шоир ёзувчилар билан жўнаб кетдик. Улар мени уйга ташлаб қўйишди. Аммо, нега кастимчансан, палтонг қаерда қолди? -дея биронтаси сўрамади ҳам. Мен уйдан пул олиб, Олтинкўлга қайтиб бордим. Пулни топшириб, паспортим ва палтомни олдим. Йиллар ўтди. Бир куни Андижон шаҳридаги шимолий даҳага жойлашган "Олтин водий" радиоси биносига бордим. Шеър ўқидим. Овозимни ёзиб олишди. Кўчага чиқиб кетаётсам, кутилмаганда кимдир менинг исмимни айтиб чақирди. Қарасам, бир йигит мен тамон югириб келяпти. У халлослаб етиб келаркан, ҳаяжон ичра: -Холдор ака, мен марҳум шоир дўстингиз Аҳмаджон Далиевнинг ўғли Хуршид бўламан -деса бўладими. Турган жойимда тахтадек қотиб қолдим гўё. Қучоқ очиб кўришдик. Хуршид катта бўлиб, журналистлик касбини танлабди. Радиода ишлар экан. Иккаламиз кўзда ёш билан марҳум шоир дўстим Аҳмаджон Далиевни ёд этдик, ҳотирладик. Шоирнинг қўлёзмаларини сақлаяпсизларми? -дедим мен, ниҳоят. Ҳа, дадамнинг қўлёзмаларини авайлаб, асраб, ижодхоналарини музей қилиб қўйганмиз -деди Хуршид.

Ўша мудхиш фожиани эсладик дегунча, Машъал иккимиз чуқур қайғуга ботиб, бир зум жимиб қолар эдик. Бугун энди дўстим Машъал Ҳушвақт ҳам фано тупроғини тарк этди, уқбога кўчиб кетди.
Мени қаттиқ ҳайратлантирган нарса, шундай ёниқ, ёрқин истеъдод эгаси, халқимизнинг севимли шоирларидан бири Машъал Ҳушвақт оламдан ўтган кунлари, биронта шоир ўлса, қулоч қулоч мусибатномалар ёзиб, ижтимоий тармоқларга тарқатадиган Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмаси ва ҳатто уюшманинг Андижон вилоят бўлими ҳам шоир вафоти ҳақида чурқ этмади. Сукут сақлади.
Машъал, сен уларга нима ёмонлик қилувдинг?
Нечун улар оламдан ўтганинг ҳақидаги, машъум хабарни эшитмаганга олиб, терс қараб турдилар?
Ахир сен, ўзбекнинг энг ёрқин, ёниқ шоирларидан бири эдингку?!
Сен қайси шоирдан кам эдинг?
Нега сенинг сайланма асарлар тўпламинг давлат бюджети тамонидан планли равишда нашр этилмади, нега ёзганларинг дафтарларингда қолиб кетди?Ахир сенинг ҳам ҳаққинг бор эдику.Нега ҳаққинга хиёнат қилдилар?
Нега шундай демократия гуллаб яшнаётган замонда қатағонга учрадинг?
Ахир сен Ватанда эдингку?
Интенсив боғ роғлар барпо қилиб, Асакадаги мактаблардан бирида ўқувчиларга тил ва адабиётдан дарс берардингку?
Наҳотки сенинг оламдан ўтганингни Ўзбекистон ёзувчилар уюшмаси мутасаддилари эшитмаган бўлса?
Шеърларингни мақтаб, қўлларингни қисиб, кўзларинга жилмайиб боққувчи дўстларинг қайга кетди? Адолат ва ҳақиқат ҳақида ҳаммадан кўп гапирадиган нишондор шоирлар, ёзувчилар, адабиётшунос олимлар қаёққа ғойиб бўлди?
Ё алхазар! Шуми шоирга муносабат? Шуми оқибат?!.. -дея ҳайқиргим келади менинг.

 

------------------------------
Холдор Вулқон

Баҳор

(Машъал Ҳушвақт ҳотирасига)
------------------------


Узанар лойпахса деворлар оша,
Боғларда гуллаган ўриклар шохи.
Булутлар карвони қайгадир шошар,
Дала дашт устида тўрғайлар оҳи.

Баҳорий боғларда кезардинг хурсанд,
Эркалаб бойчечак, майса, хулвони.
Кўклам келиб, сен ҳам гуллагандирсан,
Мангуга тарк этиб телба дунёни?


----------------------
08/04/2022.
Кундуз соат 2:04.
Канада, Онтерио.


 

 

Холдор Вулқон

Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмасининг аъзоси

Миннатдорчилик

Ниҳоят, китобимиз азиз маҳалладошларимиз, халқимиз қўлига етиб борди.Бу китоб нашрини молиялаштирган фарзандларимнинг умрлари узоқ бўлсин, барчалари яхши нийятларига, муроду мақсадларига етсин.



Суратда (ўнгдан чапга)китобни муҳлисларга етиб боришида жонбозлик кўрсатган, елиб, югириб, давлат бюджетидан ажратилган 2 миллиард сўм пулнинг тийинига ҳам хиёнат қилмай, Маслахат қишлоғи марказига замонавий поликлиника қурдирган фидоий инсон Жумавой ака Парпиев, тиш дўхтири Январ ака билан.

 

 

 

Холдор Вулқон

Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмасининг аъзоси

 

Япон шеъриятидан Холдор Вулқон таржималари.



Хайку ва танкалар ҳақида.


------------------------------

-------------------------
Хайку ва танкаларда кўп қиррали нимкоса маъно, киноя, фисқу фасод, фалсафий мазмун мушохадалар йўқ.Бу ихчам поэтик жанр гўзал табиат манзараларини, ёхуд нарсалар холатини, ёки одамнинг муайян руҳий кайфиятини акс этдириш орқали ўқувчига хайрат бағишлаш, осуда тонглар каби тоза туйғулар бахш этиш санъатидир.Хайку ва танкаларда акс этдирилган манзараларни кўз олдингизга келтира олсангиз, тоғдаги қишлоқда ой чиқишини сарғайиб кузатаётган дехқонлар ҳолатини,бутазорлар ортидан оҳиста кўтарилаётган тўлин ойни кўраётгандай, чигирткалар чириллашини эшитаётгандай, бўласиз.Таҳайюл ва таҳайюр шуълаларига йўғриласиз.Қуйида бундан олти аср аввал ёзилган япон хайкуларини ва танкаларини ўз таржимам орқали ҳукмингизга ҳавола қиламан.
------------------------------------------
Холдор Вулқон. 1983 - 2013 йиллар.

----------------------------------------

Хайкулар.
----------------------------------


-----------------------
Матсуо Басё
---------------------
***
Қорли тонг.
Яна қуритилган балиқни
ейман шекилли ёлғиз бир ўзим.
--------------------------
***
Денгиз сувида сузиб юрар
майда ялтироқ балиқчалар.
Тутаман десанг, йўқ бўлиб қолишар.
------------------------
***
Шу қоядан туриб,
кўм - кўк денгизга
қалпоғимни улоқтираман!
--------------------------
***
Қишки дала.
Узоқларда юрар дехқонлар
қолган - қутган чўпларни йиғиб.
----------------------------------
***
Сочим ўсибди.
Озиб кетдим, рангим олинган
буғу ойидаги ёмғир тўхтамас.
---------------------------
***
Банан япроқлари сўлғин.
Ойнинг порлаб чиқишини
сарғайиб кузатар дехқонлар.
-------------------------
***
Йўллар тойғоқ музлама.
Аттанг, тойиб йиқилди
ширакайф дўстим.
---------------------------
***
Ўлган ўғлин эслаб йиғлади ота.
Сўнаётган гулхан чўғлари
ўчиб қолди унинг кўзёшларидан.
---------------------------
***
Эгнимдаги қоғоз кўйлагимни
ивитиб йиртибди
баҳор ёмғири.
--------------------------
***
Музлаган олабуға балиқлари
иржайтириб ётар тишларин
совуқ дўкон пештахтасида.
------------------------
***
Қайдасан, эй менинг таянчим?
Хасса қилиб олган чўпагимни
синдирди кузги шомол.
----------------------------
***
Уфқларга ботмоқда қуёш.
Кузги дарё сувларида
ялтиллайди майда балиқлар.
--------------------------------
***
Чопоним юпқа.
Кун бўйи ўтириб, ундаги битларни
териб ўлдирдим.
---------------------------
***
Жуда қалин қор ёғибди.
Энди Хакбинз тоғидан
қандай ошиб ўтар одамлар?
--------------------------
***
Ёсинодаги гуллаган гилосларни
кўрсатайми сенга,
менинг қалпоғим?
--------------------------
***
Охир қувиб етдим ниҳоят,
ўтган баҳорни
олис "Вака" бандаргохида.
------------------------------
***
Вой баёв!.. Вой баёв!..
Яна нима дейиш мумкин сиз ҳақингизда
Ёсинодаги гуллаган гилослар!
-----------------------
***
Устунларига ҳас - хашак илинган
кўприк ҳайрлашаётир
тўлин ой билан.
-------------------------
***
Қайдан келди бу ялқовлик?
Бугун аранг уйғотишди мени,
шовуллайди баҳор ёмғири.
------------------------
***
Қувончла боқамиз ёнарқуртларга,
қайиқчидан умид йўқ, у маст.
Тўлқинлар қайиқни суриб бормоқда.
---------------------------
***
Ойдин қиш кечаси,
қор босган йўллар.
Итга отай десам топилмайди тош.

 

 

 

Подробнее...

 

Холдор Вулқон

Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмасининг аъзоси

 

Миннатдорчилик


Ижодкорларни, Ўзбекистон фарзандларини "Ватанда, хорижда" дея ажратмай, турткиламай, уларга бир хилда, бағри кенглик билан муносабат кўрсатса ҳам бўлар эканку.Гап шундаки, яқинда, Тошкентда чоп этиладиган, халқ Ватан қайғуси билан яшаб, ижод қилган ва шаҳид тушган зиёлийлар, халқимиз миллий мустақиллиги учун азиз бошларини жаллод кундасига қўйган жадид боболаримиз ташаббуси билан ташкил этилган нуфузли "Ҳуррият" газетасининг 2022 йил 19 сонида менинг бир даста шеърларим чоп этилди. Ваҳоланки, бундай бағрикенглик, адолат меъзони издан чиққан, сиёсий ва адабий қатағонлар авжига минган яқин тарихимизда ҳам кузатилмаган воқеалардир. Бу ижобий воқеалар Ватанимизда бугун амалга оширилаётган, матбуот, сўз ва фикр эркинлигининг, демократиянинг меваси, белгиси ва ифодасидир.Шу муносабат билан "Ҳуррият" газетасининг бош муҳаррири, журъат -жасоратли журналист ва истеъдодли ёзувчи Абдурасул Жумақуловга, ҳамда газетанинг барча мутасаддиларига ўз миннатдорчилигимни изҳор этаман.



Холдор Вулқон.

27/01/2022.
Эрта билан соат 7:55.
Канада, Онтерио.




---------------

Тасодифий учрашув

---------------


Шомол, сени танидим, ишон,

Бу сен, ўша далада эсган.

Ғир -ғир эсиб, ул оташфишон,

Жазирама тафтини кесган.

 

Ҳамқишлоқлар омонми, шомол,

Соғиндими эл мени ростдан?

Ёмон кўрма, олмагин малол,

Сенга дардим айласам достон.

 

Шалдирарми дарё кечуви,

Биз қўй, сигир ҳайдаб ўтган жой?

Ялтирарми дарёнинг суви,

Қўрғонласа сукунатда ой?

 

Чўчқахона ҳалиям борми?

Шовулларми тераклар ҳамон?

Ёлғизоёқ сўқмоқ элтарми,

Одамларни соҳилга тамон?

 

Балки булутларнинг тубида,

Ой сийнаси қолар очилиб.

Шаффоф шолипоя сувида,

Минг -минг юлдуз ётар сочилиб...

 

Кечир, йўлдан қўйдим наҳорда,

Вулқон эдим, уйга сиғмадим.

Уммон орти, олис шаҳарда,

Шомол, сени таниб, йиғладим.

 

------------------

25/02/2014. Канада.

----------------
Қорли кеча ва ёруғ нийят
-------------

Оппоқ қорзарралар учқуни сокин,
Қўнса кипригинга, сочинга юзлаб.
Десанг - наҳот, совуқ булутлар ҳоким,
Осмондан юлдузлар тушмоқда музлаб?

Қор тўхтамай ёғса, ёғса бўралаб,
Дайдисак эл - улус ётганда ухлаб.
Пинжимга суқилсанг,пальтога ўраниб,
Совқотган қўлларинг иситсам кухлаб.

Соямиз туташса, учқунлар тинмай,
Тўзғиса, чирпираб тушса эланиб.
Узоқ суҳбатлашсак, кетгимиз келмай,
Фонус ёруғида қорга беланиб.

------------------
20 октябр, 2014 йил.
Кеч соат 5 дан 39 дақиқа ўтди.
Канада.Бремптон.


--------------


Баҳор соғинчи


--------------


Баҳор келар, тарқалар туман,

Тарқагандай қайғули тушлар.

Қайтиб келар булутлар билан,

Инларини соғинган қушлар.


Буғланади дехқон даласи,

Қўпоради қирғоқни сувлар.

Хашаротхўр қушлар галаси,

Ўтомочнинг ортидан қувлар.


Ўрик гулин ўпар дайди ел,

Гуллар бошин эгар, уялиб.

Читтакларга қулоқ тутар эл,

Белкуракка ўйчан суяниб.

------------

01/02/2020.

Кеч соат 6:57.

Канада, Онтерио.

---------------

Ғозлар галасининг бўм -бўш челаги

-------------

Хорғин куз ёмғири ёғиб, чарчаган,

Ёмғирда ойнадек ювилган туйғу.

Одамлар хаёлчан қарар дарчадан,

Ўйчан кўзларида исмсиз қайғу.


Кўлмак кулгичида кумуш халқалар,

Пичирлар дуогўй ёмғирнинг лаби.

Бир юпун мажнунтол маҳзун чайқалар,

Унсиз йиғлаётган паризод каби.


Охир тамом бўлди ёмғир кўз ёши,

Табиат йиғидан тўхтади, тинди.

Гулларнинг ер қадар эгилди боши,

Борлиққа сукунат, ҳаловат инди.


Хаёлчан, тортинчоқ боғлар бир ёнда,

Мармардай ялтирар боғлар йўлаги.

Ғийт - ғийт этар кузги ғамгин осмонда,

Ғозлар галасининг бўм - бўш челаги.

---------------------

9 июл, 2011 йил.

Тунги соат 2:36.

Торонто шаҳри, Канада.

 


------------
Нийят
-----------


Зулматда чирилдоқ чириллаган он,
Одам бўлиб, элнинг корига яраб,
Яғир дўппинг кийиб, елкангда кетмон,
Далаларда юрсанг ёлғиз, сув тараб.

Юлдуз инсон кўзи илғамас жойга,
Найзадай саросар учса овозсиз.
Соатлаб термулсанг порлаган ойга,
Оддий сувчи бўлсанг, бўлсанг саводсиз.

Шийпон тамондаги сўрида ётсанг,
Ғир - ғир эсаверса тунги шабада.
Уйғонсанг тўрғайлар чулдираётган,
Ўз она юртингда, тонги далада.



---------------
7-август, 2010 йил.
Тунги соат 1:56.
Торонто шаҳри, Канада.



 

 

 

Холдор Вулқон

Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмасининг аъзоси


Муроса йўли энг тўғри йўл



Ёлғон устига қурилган ҳукумат эртами кеч худди пойдеворсиз уй каби қулашга маҳкум.


Бунга ёрқин мисол, қўшни Авғонистоннинг собиқ президенти Ашраф Ғани ҳукумати узоқ йиллар дунёни ислом терроризми хавфи билан қўрқитиб, мавжуд бўлмаган, рўйхати шунчаки қоғозда бўлган "аскарлар" таъминоти, мамлакат мудофааси учун замонавий қурол аслахаларга ажратилиши керак бўлган харажатларнинг сохта сметаларини тузиб, Америка Қўшма Штатлари харбий бюджетидан миллиардлаб доллар пулларни ундириб, 20 йил давомида ўзлаштириб, алдаб келганлари маълум бўлгач, Америка Қўшма Штатлари ўз харбий қўшинларини Авғонистондан олиб чиқиб кетишга қарор қилди.


Бу қарор ўша пайтда Марказий Осиё мамлакатлари, қолаверса таркибида ислом динига эътиқод қилувчи субъектлар мавжуд Россия Федерацияси учун жуда тахликали қарор эди.


20 йил димланган сиёсий тўғон очиб юборилса, миллионлаган қочқинлар лаваси, ислом терроризми дахшатли тўфон каби биринчи навбатда Ўрта Осиё мамлакатларига, у ерда ўз радикал маслакдошлари билан бирикиб, ирмоқлардан қувват олган талотумли дарё тошқини каби Қозоғистон орқали Россия Федерацияси худудларига ёприлиши кутилаётган бир пайт Ўзбекистон Президенти Шавкат Мирзиёев бор масъулиятни ўз зиммасига олиб, Покистон президенти Имронхон ва Авғонистондаги "Толибон" диний ҳаракати билан музокаралар олиб бораркан: -Урушлардан фойда йўқ эканини, бир динга эътиқод қиладиган халқлар муқаддас Ислом динининг тараққийпарвар, тинчликпарвар дин эканини бутун дунё олдида намоиш қилишлари, қонли урушларни тўхтатиб, ўзаро тинчлик тотувликда яшашлари, динимизнинг кўзга кўринмас, шум нийятли душманлари қўлида тутантириқ бўлмасликлари, ўлкаларни вайроналарга, култепаларга айлантирмасликка чақирдилар, минтақада ўрнатиладиган сиёсий барқарорлик барча халқларга бирдай манфаат келтириши мумкин бўлган буюк стратегия эканини тушунтира олдилар.

Шу тариқа "Қочавер, толибонлар келяпти!" дея қўрқитиб, Ўрта Осиё ва Россия Федерацияси худудида яшовчи халқларини ўз қопларига солмоқчи бўлган учинчи кучларнинг ёвуз мақсадлари пучга чиқди ва "Президент Мирзиёев Россияда террористик ташкилот дея эълон қилинган диний радикал оқим - "Толибон харакати" билан музокара қилмоқда!" дея дунёга айюханнос солаётган, сиёсий маданиятдан, дипломатия илмидан бехабар, ғофил кимсаларнинг уни ўчди.


Кўп ўтмай, Россия Федерацияси ҳам "Толибон ҳаракати" вакилларини Москвага таклиф қилиб, улар билан манфаатли музокаралар ўтказди.


Ҳа, айнан Ўзбекистон президенти Шавкат Мирзиёевнинг сиёсий тактикаси, ташаббуси сабаб ёприлиб келаётган уруш офати, қирғин барот, вайронагарчиликларнинг олди олинди.


Кўп ўтмай, туркий тилли давлатлар сиёсий анжуманида иштирок этиши ортидан, кутилмаганда Россия Федерацияси президенти Владимир Путин Ўзбекистон президенти Шавкат Мирзиёевни Россия Федерациясига таклиф қилди.


Албатта, Россия президенти Владимир Путин ўз мулозимларига халқаро аэроқўналғада Олий меҳмонга одобсизлик билан ҳурматсизларча муносабатда бўлиш буйруғини берадиган даражада тубан кимса эмасликларини биламиз ва ҳурмат қиламиз.


Лекин Президент Мирзиёевни халқаро аэроқўналғада қарши олган рус мулозимлари атайлаб қўлларини ортларига қилиб, Олий меҳмонга, яъни Ўзбекистон президентига нисбатан писандсиз муносабатда бўлдилар ва Иккинчи Жаҳон Уруши йиллари минг минглаб оч ялонғоч норасида рус фарзандларининг бошини силаб, бағрига олган, бир бурда нонини бўлиб етимларга едирган Ўзбекистон халқининг қаҳру ғазабига дучор бўлиб, назардан қолдилар.


Лекин улар ўзларининг бу беодобликлари, писандсизликлари билан Ўзбекистон президенти Шавкат Мирзиёев обрўсини бир миллиметрга ҳам пастлата олмадилар.


Қайтанга, Шавкат Мирзиёев баъзилар иддао қилгани каби Россиянинг вассали, хизматкори эмаслигини, балки Ўзбекистон халқи манфаатларига содиқ, ҳақиқий Президент эканини, ўзлари билмаган ҳолда  бутун дунё кўзи ўнгида исботлаб қўйдилар.


Ўзингиз яхшилаб ўйланг, агар Шавкат Мирзиёев Россиянинг вассали, хизматкори бўлса, унга шундай ҳурматсизлик кўрсатармидилар? Йўқ албатта. Мамнун жилмайиб, қучоқ очиб қарши олардилар.


Бу фитналар ҳам иш бермагач, сиёсий, геополитик мақсадлари барбод бўлган, талвасага тушган аламзада кучлар, яна кимларнингдир қўлига машъала тутқазиб, қўшни Қозоғистонга ўт қўйдилар.


Лекин у олов ҳам ўз вақтида ўчирилди.


Эй, Авғонистон, Ўрта Осиё ва Россия Федерацияси худудида девор дармиён яшаётган, қондош, қардош халқлар! Ёвуз кучларнинг провокацияларига учманг, бир бирларингизга мудохала, яъни дахл қилмай, биргаликда, ягона оила фарзандларидай аҳил иноқ яшанг, ота боболаримиздан қолган Муроса йўлини тутиб, мавжуд сиёсий, иқтисодий ва ижтимоий муаммоларни ўзаро сиёсий музокара йўли билан хал этиш санъатини ўзлаштринг!


Дунёда яшаётган барча халқу элатлар Одам Атонинг, Момо Ҳаввонинг фарзандалари эканини бир зум ҳам ёдингиздан чиқариб қўйманг!


Барча яхши инсонларга ҳурмат билан, Холдор Вулқон.



13/01/2022.
Кундуз соат 2:23.
Канада.

 

 

 
Еще статьи...