Поиск

Виллем Клос шеъриятидан

(1859-1938)

 

Рус тилидан Муҳиддин Саттор ўғли таржималари.



Виллем Клос (Willem Johannes Theodorus Kloos) — нидерланд шоири, носир, адабий танқидчи. Амстердам университетида филология бўйича таҳсил олган.“Янги етакчи” журнали (1885) асосчиларидан бири. ХIX асрнинг 80-йиллари сўнгида Клос нидерланд адабиётининг етакчи шоири сифатида тан олинган. Клос кўп жиҳатдан Шелли ва Китс каби жаҳонга машҳур шоирларнинг шеърияти таъсирида ижод қилган; Клоснинг энг яхши шеърий тўпламларидан бири, шубҳасиз, унинг сонетларидан таркиб топган “Норасида ва Тангри китоби” мажмуасидир.1890 йилдан сўнг у ўз ижодини бутунлай фалсафий мушоҳадаларга эътибор қаратади. Бу борада, айниқса, унинг “Шеърий бандлар” деб аталмиш учта мажмуаси кенг шуҳрат топган (1894,1902 ва 1913 йилларда нашр этилган ).

 

 

 

ОҚШОМ

 


Оқшом чўкаётир сут каби ойдин,

Наъматак гуллари кундузгидан оқ.

Дераза ортидан қуйилар бетин,

Қушлар қанотидан тўкилган титроқ.

 

Ҳавога ҳарир бир нафосат инар,

Осмон елкасида зумуррад ридо,

Заминга оҳиста сукунат қўнар,

Кундузги ташвишга ясаб интиҳо…

 

На булут, на шамол беради дарак,

Шовқину ифорнинг йўқдир асари.

Бироқ нимагадир безовта юрак,

Тун қаро чодрасин ёйгани сари.

 

Бу қадар изтироб, ҳадик, ҳаяжон

Нимани англатар, не-га ишора?!

Билмайман,эҳтимол,қалбдаги туғён –

Ҳасратим енгмоққа излайди чора…

 

Оқшом чўкаётир сут каби ойдин…

 

ЭЙ, БЕОРОМ ДЕНГИЗ, ЭЙ, АСОВ ТУҒЁН…

 


Эй, беором денгиз,эй, асов туғён,

Беқарор тақдирнинг холис кўзгуси.

Эй, гуноҳи азим мулкига султон,

Эй, саховат аҳли аро эзгуси!

 

Ложувард тус, намхуш либосда пинҳон

Тутгайсан минг турфа қиёфанг,чеҳранг.

Лек, томчи заррангда мингларча исён,

Мингларча тазарру ҳолинг қилар танг…

 

Сендаги шиддатга маҳлиё бўлдим,

Мовий ёлқинларинг уйғотди ҳавас.

Кошкийди,Сен каби долғали кўнглим

Тин олса, ҳасрату ғамдан бир нафас…

 

Турмушнинг адоғсиз ташвишларидан,

Қутулсам, чулғаса – жисмимни ором.

Шум қисмат – тақдирнинг ёзмишларидан

Юз бурсам-у озод бўлсам батамом…

 

Кошкийди, бахт кулиб менга ногаҳон,

Касб эта олсайдим Сен каби қудрат,

Кошки, бўлиб қолсам денгиз, ё уммон,

Кўнглим эса Сендек бўлса бесарҳад…

 

Эй, беором денгиз, эй, асов туғён…

 

МЕН ШОҲМАН ЎЗ РУҲИМ САЛТАНАТИДА…

 


Мен шоҳман ўз руҳим салтанатида,

Кўнглимда ўзимга тахт қилдим бунёд.

Вужудим ҳар кунжи, ҳар бир бандида

Ўз ҳукмим, қонуним қилганман ижод.

 

Шодлик – ўзимники, ўзимники – ғам,

Дастёр мақомида менга фол, афсун.

Сайландим,тикландим,тан олди олам,

Энг улуғ тож бўлди раво мен учун.

 

Мен шоҳман ўз руҳим салтанатида…

Бироқ армонлардан эмасман холи,

Бу шуҳрат меъдамга тегар гоҳида,

Юракда бўй чўзса ишқнинг жамоли.

 

Бундай чоғ ўлим ҳам қўрқинчли эмас,

Фақат бир истагим мустажоб бўлса:

Жон, дея тахтимдан воз кечишим рост –

Севгилим лабидан берса гар бўса…

 

КЕЧ КУЗАК

 


Кеч кузак.

Дарахтлар заррин либосда,

Аёзли қаҳратон ташрифин кутар.

Гўё куз ҳавоси айни шу тарзда

“Ҳаётга алвидо!” қўшиғин битар.

 

Бир умр муҳаббат,

шеърият ҳамроҳ,

Ҳамдам бўлди Менга, табиат ростгўй.

Лек, умрим кузида

англадим ногоҳ:

Яшнамоқ ортидан – завол берар рўй…

Ва бунда ҳеч бир зот эмас гуноҳкор,

Ҳаёт ортга қайтмас, қайтаролмасмиз.

 

Умр дарёсининг тезоб, шиддаткор,

Мавжида биз киммиз – оқувчи хасмиз…

Ва яна бир аҳком абад устувор,

Унга мудом бўйин эгмоқлик жоиз,

Ҳеч кимга яшамоқ берилмас такрор,

Қайта гул очмагай кесилган илдиз…

Гарчи қадим аҳком

қолажак шундай.

 

Лек, истисно бундан ижодкор, шоир,

Зеро, у ҳар шеърда қайта тирилгай,

Шоир умри – бақо ҳукмига доир…



Манба: Ziyouz.uz. портали



 

Юксак ва масъулиятли мартаба муборак бўлсин!

 

Абдусалом Абдумавлонович Азизов  Ўзбекистон Давлат Хавфсизлик Хизмати раиси этиб тайинланди.

Абдусалом Абдумавлоновични бу юксак мартаба билан муборакбод этамиз.


Холдор Вулқон

 

 

Чироқчининг сўнмас чироғи



Тошкент Давлат Университетида ўқиб юрган кезларим курсдошлар орасида Муроджон, Шербек деган Чироқчилик болалар ҳам бор эди. Муроджон ўрта бўйли, қорачадан келган йигит бўлиб, манаман деган профессионал қизиқчилардан сира кам эмасди.Муроджон бор жойда ичакузди латифалардан кулиб қотар эдик.Унинг бир ҳаётий латифасини сизлар билан баҳам кўрмоқчиман.

- Ишонсангиз - деди бир куни Муроджон - уйимизнинг томи ҳам, эшик - деразаси ҳам йўқ. Эшик - дераза ўрнига чипта қоп осиб қўйганмиз.

Кечалари хотиним, болаларим билан осмондаги юлдузларга термулганимизча, кўзларимиз йилтиллаб ётамиз.Мен болалар тезроқ ухласин деган эзгу мақсадда, уларга астраномиядан дарс ўтаман.Ҳув анави "Катта айиқ юлдузи" нарёғда "Қирқ қароқчи" дейман, юлдузли осмонга қараб. Бир куни қайнам келди. Едик - ичдик, суҳбатлашдик.Бизнинг кечки овқат қачон пишишини биладиган типратикон ковакдан чиқди.Унга ҳам паловдан консерва қутисига солиб бердик.Типратикон овқатдан кейин ҳазми таом қилиш учун бир икки уй ичини айланиб, инига кириб кетди.Кейин шайтончирағди ўчириб, ҳаммамиз уйқуга кетдик. Ярим кечаси тўс - тўпалондан уйғониб кетдим. Қарасам, қайнам "Вой! Войдод! Ёрдам беринглар!" дея ўзини ўзи шаппатилаб, бақиряптилар.  Шошиб -пишиб шайтончирағди ёқсам, катта кўршапалак қайнамнинг ичига кириб олибди. Уни аранг қутқардик. Шу - шу қайнам қайтиб бизларникига меҳмонга келмайдиган бўлдилар - деди у, латифасини тугатиб.


Шербек новча бўйли, қоратўри йигит бўлиб, у Шерали Жўраев айтган "Ўзбегим" қўшиғини севиб тинглар, бу қўшиқ майда бўлгинчиликларга, маҳаллийчиликка барҳам бериб, халқимизни бирлаштиради деб қўяр, ўзининг ўзбек экани ва Шаҳрисабзда туғилган Амир Темур билан чексиз фахрланар эди.


Мен маҳаллийчиликни жинимдан бадтар ёмон кўрганим, қолаверса шеър ёзганим учунми, курсдошлар ҳар қандай тадбирни менсиз ўтказишмас, старостамиз бўлишига қарамай, мен уларга бошлиқдай бўлиб қолган эдим.


"Чироқчи" десалар, олис - олисларда хорғин ва ғамгин порлаётган чироқларнинг олмос чамани кўз олдимга келар, нақадар чиройли ном - Чироқчи! - дея ўйлардим.


Бугун бу номни чуқур қайғуга ботиб эсладим.

Чунки бугун чироқчилик истеъдодли шоира " Ўзбекистон ёшлар иттифоқи мукофоти " совриндори, Бахтинисо Маҳмудованинг ҳаёт чироғи сўнди.


Лекин шоиранинг мингларча муҳлислар юрагига ёқиб кетган ижод чироғи сўнмади, қайтага, қадимий араб эртакларидаги Алоуддиннинг сеҳрли чироғи каби бир пилиг баландлаб, янада ёрқинроқ порлай бошлади.


Умри ёлғизликда, ғам - қайғуда ўтган, илоҳий истеъдод эгаси, ёниқ шоира Бахтинисо Маҳмудованинг жойи Жаннатдан бўлсин!


Янги ёзган шеърларини Ҳавзи Кавсар соҳилларида ҳуру ғилмонларга ўқиб, Яратганнинг раҳмат дарёсидан баҳраманд бўлсин!


Марҳума шоиранинг яқинларига чуқур таъзия изҳор қиламиз.



Холдор Вулқон


 

 

Таъзия

 

Ўзбек ҳажвиётини дунё сахналарига олиб чиқолган журъат -жасоратли, истеъдодли қизиқчи, Ўзбекистонда хизмат кўрсатган артист Асомов Обиджон Азамовичнинг бевақт вафотлари муносабати билан марҳумнинг оила аъзоларига, ҳамкасб дўстларига, шогирдларига, ва бутун Ўзбекистон халқига чуқур таъзия изҳор қиламиз.


Холдор Вулқон.

 

 

 

Турсун Али

1952 йили туғилган. Тошкент давлат университети (ҳозирги ЎзМУ)нинг филология факультетини тамомлаган.

“Зангори овоза”, “Юракдаги сўзлар”, “Ёруғ кунлар”, “Ёлғизим”, “Уйғоқ сукунат”, “Туйғулар ранги”, “Сокин ҳайқириқ”, “Сайланма”, “Қуш пати”, “Қор шуъласи”, “Турналар йўли” каби китоблари нашр этилган.


 

"Турналар йўли" китоби тақдимоти



2019 йил 28 февраль куни  Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмасида таржимон, шоир Турсун Алининг “Турналар йўли” деб номланган китоби тақдимоти ўтказилди.

Тадбирда Ўзбекистон Ёзувчилари уюшмаси вакиллари, шоир, ёзувчи, адабиётшунос олимлар ва ёш ижодкорлар иштирок этишди. Тадбирни Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмаси раиси ўрибосари Ғайрат Мажид очиб бериб, ижодкорнинг ижодий фаолияти ҳақида гапирди. Шунингдек, Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмаси Халқаро алоқалар ва бадиий таржима бўлими бошлиғи, шоир Рустам Мусурмон, адабиётшунос олим ва мунаққид Қозоқбой Йўлдошевлар мазкур китоб ҳақида самимий фикрларини билдирдилар.

Ўрмонов Турсун Али 1952 йилда Фарғона вилоятининг Қува шаҳрида таваллуд тоган. 1968 йил 2-ўрта мактабни 8-синфини тамомлаб, 1971 йилда Тошкент шаҳридаги 2-кечки ишчи ёшлар мактабини тугаллаган. 1981 йили ҳозирги Ўзбекистон Миллий университетининг филология факультетини тамомлаган.

Дастлаб у “Ўзбекистон маданияти” (ҳозирги “Ўзбекистон адабиёти ва санъати”) газетасида мусаҳҳиҳ, сўнгра Ғофур Ғулом номидаги Адабиёт ва санъат нашриётида, “Чўлпон” нашриётида, “Адолат” нашриётида, “Ўзбекистон овози” газеталарида турли лавозимларда ишлади. Шунингдек, Турсун Али Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмасида адабий маслаҳатчи бўлиб фаолият юритиб келмоқда.

Иккинчи синфда ўқиб юрган кези унинг илк шеъри газетада чоп этилади. Унинг дастлабки шеърлари “Ёшлик баёзи”, “Ёшлик” альманахларида босилган. Шундан сўнг,  “Зангори овоза” (1979), “Юракдаги сўзлар” (1983), “Ёруғ кунлар” (1986), “Изтироб остонаси” (1983),  “Тун товуши” (1993), “Ёлғизим” (1995), “Уйғоқ сукунат” (1999), “Туйғулар ранги” (2001), “Сокин ҳайқириқ” (2005), “Ой япроғи” (2008), “Гуллаётган юрак” (2009) каби шеърий тўпламлари чоп этилган. Шоирнинг “Смена” журналида туркум шеърлари, “Гранат” (рус тилида) альманахида, Озарбайжонда тўпламлари чоп этилган. Шунингдек, унинг шеърлари инглиз, тожик, қорақалпоқ тилларига таржима қилинган. У таржимон сифатида ҳам фаолият юритиб, хитой, япон, рус, шеърияти намуналарини ўзбек тилига ўгирган. 2008 йили “Дўстлик” ордени билан мукофотланган.  Унинг бир қанча публицистик мақолалари даврий нашрларда чоп этилган.


Манба: Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмасининг "Ижод.Уз" расмий сайти.


Накурт

 

1

 

(Накуртлик Оллоёрбой
ота руҳига бағишланади)




Қутурган тўлқинда сузаётган кемадек

Чайқалиб-чайқалиб борар йўловчи.

Тошлар айқаш-уйқаш.

Ўйилган кўзлардек ўнқир-чўнқир йўл.

Икки тараф тепалар – гўё ўлик туялар.

Адир қоялари –

Бамисли лангарлар.

Ҳар ер – ҳар каваклар

Оғизлари ланг очиқ.

Қай бир ерин чирмаб олган чангаллар,

Худди ўсиб ётган чипқонлар.

Асрларни қаритган

Сертирноқ тошларни борар босиб йўловчи,

Гўё дорда кетаётир у.

Теграсида эсар шамоллар,

Турар ўлим ёнма-ён.

О, йўловчи шиддаткор,

Худо унга мададкор,

Бешбармоқ қояларин қучмоққа.

Орзу қанотида учар у.

Ана,

Манзил кўринар алҳол,

Шундоқ яқиндан

Чангалларин чўзар қоялар…

Не тонг,

Тўрт тараф тоғ ўрмони –

Ёввойи дарахтлар сурони.

Тўлғаниб ётар қамишзор…

Уни илонлар,

Чаёнлар,

бақалар,

бўрилар,

айиқлар,

тулкилар айлаган макон.

Ўйлар гирдобига чўмар йўловчи,

Тин оладир пўлат каби оғир.

Бешбармоқ қояларига тикилар Йўловчи,

Меҳри товланар Қуёшдек.

Ичида уйғонар овчи,

Бас, кўнгли сари борар у…

Адо бўлар тўқайзор,

ва чекинар ёввойи махлуқлар.

 

 

Подробнее...

 
Еще статьи...