Поиск

Холдор Вулқон

Ўзбекистон Ёзувчилари уюшмасининг аъзоси

 

Наврўз табриги


Ўтмишда кўринмас кучлар "Наврўз" байрамини халқимиз ҳотирасидан ўчиришга зўр бериб, узоқ уриндилар, аммо бунинг уддасидан чиқа олмадилар.


Чунки бу байрам нафақат туркий ва форсий халқларни, балки бутун дунё халқларини бирлаштирадиган, сиёсатдан йироқ, тенглик, тинчлик -тотувлик, қувонч, шавқу завқ рамзи бўлган умуминсоний байрамдир.

Бу байрам инсоният тараққиётига, тинчлигига, тотувлигига рахна соладиган, яхши қўни қўшничилик муносабатларига зимдан халақит берадиган, путур етказадиган, ўзаро қонли урушларга, қирғинларга сабаб бўладиган майда маҳаллийчилик, миллатчилик, ирқчилик, диний ва дунёвий бўлгинчилик каби ёвуз иллатларга бархам беради.


Дунё халқларини динидан, ирқидан ва миллатидан қатъий назар бир бирига қалбан яқинлаштирадиган, бирлаштирадиган бу байрам барчамизга муборак бўлсин!

 

 

 

Ўзбек халқининг севикли шоирларидан бири

Шукур Қурбон

Чинобод чироқлари


Чинободликлар адабиётсевар, санъатсевар ҳалқ.Кўхна Чинобод устоз шоир Шукур Қурбон билан, марҳум истеъдодли шоир Аҳмаджон Далиев билан, ҳофизлар Фаттоххон Мамадалиев, ака -ука Исроилжон ҳамда Исмоилжон Вахобовлар ҳамда Сирожиддин Маннонов бошчилигидаги "Сўтақўзи" сайёр театри ва Зуҳриддин Исмоил каби қатор шоир ёзувчилари, қолаверса, марҳум биринчи тоифали юрист, профессионал, ҳалол адвокат, садоқатли дўст, яхши инсон Анваржон Хайдаровлар билан ҳақли равишда фахрланади.


Чинобод соғинчи Шукур Қурбоннинг ойдин шеърларида ўз аксини топган.

Шоир олис болалигини қўмсаб, Чинободнинг тупроқ кўчаларида ўз кўйлакларининг қўйнини тупроққа тўлдириб, икки қўлини қанотдай ёзганларича: -биз дори сепар самолётлармиз!-  дея тупроқ тўзғитиб, чопиб юрган болалар образи орқали мустамлака замонларида пахта далалари устидан учоқларда заҳарли меркаптапос, пестидцид оғуларини меҳнаткаш халқимиз бошига ёғдирган ёвуз кучларга ўз исёнини ўша пайтлардаёқ жасорат ва журъат билан изҳор эта олган, дахшатли фожеа кўламини ишоратлар билан кўрсатиб беролган эди.


Одатда қинғир -қилвир йўллар билан китоблар чиқаришни,  ялтоқланишни билмайдиган, унвон, дача, қалам ҳақи талашиб, уюшма раиси билан ёқалашиб, бўғишиб юришни ўзларига эп кўрмайдиган камтарин шоир -ёзувчилар баъзан бироз четда, сояда қолиб кетадилар.Шу призмадан қараб, адолатли баҳо берилса,Шукур Қурбон ўзининг одам қайта қайта ўқиса ҳам зерикмайдиган, медага тегмайдиган, мусиқага ўхшаш лирик шеърлари билан Абдулла Орипов, Эркин Воҳидов каби шоирлардан сира кам эмас.


Унинг она ҳақида, севги -муҳаббат мавзусида ёзган лирик шеърлари, "Соғинч дорвозаси" номли шеърий туркуми ҳақиқий санъат асарларидир.


Шукур ака, яхши юрибсизми?Келин аям, жиянлар тинчми?Уларга салом айтинг.Иброхим Пайдога ҳам.


Энди ажойиб шоир Зуҳриддин Исмоил ҳақида икки оғиз сўз.


Бир нечта шеърий тўпламлар муаллифи Зуҳриддин Исмоилнинг асли касби тиш дўхтирлик бўлиб, унинг ишхонасидан тишини пармалатаётган мижозлар оҳ -фарёди, осмонларни тилка пора қилгувчи чинқириқлари бот бот эшитилиб туради.Агар Зуҳриддин Исмоилнинг мижозлар милкидан суғирган тишларини бир жойга тўпласа, дунё харитасида янги тоғ тизмалари пайдо бўлар эди.(ҳазил).


Жиддий айтадиган бўлсак, шифокор шоир Зуҳриддин Исмоил ҳам яхши шеърлар ёзади.

Унинг ҳикоялар ёза бошлагани эса, табрикласа арзигулик қувончли воқеа.


Бугун шоирнинг битта митти ҳикоясини ҳукмингизга ҳавола қиламиз.



Холдор Вулқон

 

27/02/2018.

Кеч соат 7:31.

Канада, Онтерио.

Зуҳриддин Исмоил

 

Ёмоннинг бир қилиғи

(Ҳикоя)



- Ароқни эр-р-как киши ичади,- виқор билан писанда қилди ўтирганлардан бири.

- Албатта...Лекин хотин киши ҳам ичиши мумкин, - ҳиққ, -

унинг гапини зўр бериб маъқуллади иккинчиси.

- Ошналар, тушунсангларчи, мени жигарим оғрийди, - тушунтира бошлади учинчиси.

- Ме-н-нинг туғилган кунимда ичмаган... душманим. Ичасан! Ё душманиммисан, а?

- Қўзитой - мужик, ҳиққ, - гапини икки қилганларни ём-м-он... кўради. Отиб юбор, кўзингни юмиб, - ҳиққ, - қўшилди икинчиси яна.

- Кейин қийналаман-да, қўйинглар энди, - росмана ялинишга тушди Тўлашбек.

- Вей, менга қа-р-ра. Сенга ҳеч ким билмайдиган даволаш усулини ўргатаман. Қарабсанки, от, йўқ, эш-ш-акдек бўлиб кетмасанг, Қўзитой отимни...Совлиқтой қўяман, ҳа. Шуни билгинки, ҳамма касаллик совуқдан, шамоллашдан бўлади. Иссиқни иссиқ, совуқни совуқ кесади. Ўзи.. сени ҳамма ёғинг совуқлик бўлиб кетган. Бўлмаса...хотининг тўртта ҳам қиз туғадими, дўст?

- Қўзитой бўлмаса, ҳиққ...Нима ҳам қилардинг, галварс, ҳиққ...Раҳмат демайсанми, - Ҳалим ошнаси ҳар доимгидек Қўзитойни мақташдан чарчамасди.

Орият қўзғалдими ё янги даволаш усулининг дарагини эшитиб Тўлашбекда озгина умид учқунлари пайдо бўлдими, ўша сабил бир пиёла охири томоқдан ўтди.

Кечаси билан Тўлашбек ухламади. Ухлаёлмас эди ҳам.

Чунки қарийб йигирма йилдан бери азоб берадиган ўнг қовурғасининг остидаги аждаҳо яна уйғонган эди-да. У тонггача икки букилиб, юриб чиқди.

Эртаси куни чошгоҳда Қўзитойга юзланди. Янги даволаш усули уни барибир озгина бўлсада қизиқтириб қолганди.

Кун ўтиб, саҳармардонда Тўлашбек уйи олдидаги Ташлама сойига охиста тушди. Ноябрь ойи бўлгани учун бу осон кечмади. Совуқ жон-жонидан ўтиб кетди. Аъзои бадани кўкариб, жағлари бир-бирига уришиб, юролмай қолди. Бир амаллаб, сувдан чиқиб олди-да, уйига эмаклаганича кириб кетди.

Куни бўйи ўраниб ётди. Зўрға нафас оларди. Барибир исимади, оғриқ уни тарк этмасди.

Эртаси куни яна шу ҳол такрорланди. Бироқ энди совуқ унча билинмади. Фақат сувдан чиқиши бир оз қийинроқ кечди. Яна уйига эмаклади.

Бу кеча тонг отиши Тўлашбек учун бутун бир асрга тенг бўлди. Оғриқ энди қутуришни бошлади. Тўлашбекнинг назарида дард бутун дунёдаги барча ёр-биродарларини меҳмонга чақириб, Тўлашбекнинг сабр-тоқатини синашга бел боғлаганди.

Учинчи куни саҳарда Тўлашбек бир оз иккиланди ҳам.

Оғриқнинг зўри, чеккан азоблари, орқасида мўлтираб турган қизлари ва аёлини ўйлаб, таваккал қилди, сувга тушди.

Бу сафар аҳволи янада оғирлашди. Сувдан чиқолмай қолди.

Тепада қўрқинч ила қараб турган хотини ва қизлари уни минг азоб билан тортиб чиқаришди. У юра олмади, юқорига бир қараб қўйди-да, хушидан кетди.

"Дўсти"нинг "фойдали маслаҳати" кўзлаган мақсадига етганди. Бу қийноқларга чидай олмаган бечора юрак уришдан тўхтади.

Сой сувлари қилиб қўйган ишидан бехабар ҳар доимгидан янада кўпроқ лойқаланиб, важоҳат ила кўпирганича оқишда давом этарди.

Андижон вилояти, Чинобод қишлоғи.

Манба: "Иқбол" сайти.


x_15d42282 (604x453, 162Kb)

 

 

Холдор Вулқон

Ўзбекистон Ёзувчилари уюшмасининг аъзоси

 


Жасоратли журналист Муҳаммад Бекжоннинг "Алвидо, Жаслиқ!" китоби тўғрисида



Аслида бир икки жумласига кўз югиртирилиши биланоқ, дарров у ёки бу асарнинг қай даражада ёзилгани, ёзувчининг бадиий диди, истеъдод даражаси тўғрисида аниқ ташхис, тасаввур ҳосил бўлади ва у асарни ўқиш ё ўқимаслик қарори олинади.


Олтиндан ҳам қиммат вақтини ва кўз нурини бехуда сарф қилмаслик учун, ё муаллифнинг истеъдод даражаси ўртамиёнадан ҳам пастлиги сабаб, ё дейлик "асар" диний ёки дунёвий фанат тамонидан бирёқлама, зерикарли ёзилгани учунми, дидли уқигувчи дуч келган асарни ўқийвермайди.


Аммо узоқ йиллар "Жаслиқ" қамоқхонасида ўтириб, руҳан синмаган журналист Муҳаммад Бекжоннинг қамоқхоналарда чеккан ўз жабру жафолари ҳақида ёлғон қўшмай, самимий ёзган "Алвидо, Жаслиқ!" китоби бундан мустасно.


Мен бу асарни ўқиб чиқиб, нафақат асарнинг ўзи, балки унинг номиёқ ижодкор инсон табиатини, қалбини ва бадиий дид даражасини белгилайдиган бир сирли кўзгу эканига амин бўлдим.


Эътибор беринг.Муҳаммад Бекжон ўз асарини "Алвидо, Жаслиқ!" дея номлабдилар.


Одатда одам бирон қадрдон дўсти ёки яқинлари билан мангуга хайрлашаётибгина "алвидо!" дейди, видолашади, видо айтади.


Бу ерда китоб номи икки ҳил маънони англатади.


Бири ўзининг узоқ йиллик қадрдони - дахшатли қамоқхона билан ҳайрлашаётгани бўлса, иккинчиси қамоқхоналарда ўтган навқирон ёшлиги (қорақалпоқ тилида Жаслиғи)билан видолашиш.


Бошига мусибату азобу уқубатлар ёғдирган қамоқхона билан видолашаётган Муҳаммад Бекжон китобининг номи менга беихтиёр Бобраҳим Машраб мисраларини эслатди.

 

Аҳволи дилим айтғали бир маҳраме топмай,

Зулмингни қариндошу ғамингни падар эттим.

 


дея ёзади Шох Машраб.


Шоирнинг юқоридаги байтини ҳис қила олган одамнинг кўзларидан ёш чиқиб кетади.


Э, Худойим!Менга жамолингни кўрсатмай қилаётган зулмингни ўзимга қариндошдек яқин олдим, ҳажрингда ғамгин бўлган бўлсам, ўша ғамни ўз отамдай эъзозладим -деган маънолар бор бу байтда.


Ҳа, журналист Муҳаммад Бекжон ҳам ўзига етган қийинчиликларга тоқат билан сабр қилди, қамоқдан қутилиш учун қамоқхона мулозимларига зимдан хизмат қилмади.Амницияга тушиш илинжида қамоқхона маъмуриятига ва катталарга ёқадиган гапларни айтишдан ўзини тийди.


"Э, халойиқ, мени ўлдиришяпти йиттиришяпти, дубина билан товонларимни уриб ёриб ташладилар!" қабилида фарёд кўтармади.

Бошига тушган дахшатли кулфатларга сабр билан миқ этмай чидади.


Ундан ҳам ҳайратланарлиси, Муҳаммад Бекжон ўз акаси, шоир Муҳаммад Солих, Салай Муҳаммадаминовга:

-Ҳаммасига аслида сен айбдорсан.Сенинг касофатинга оиламиз хонавайрон бўлди.Биз қамоқларда чиридик.Сен эса, ўз жонингни эхтиётлаб, хорижда ялло қилиб юрибсан.Ҳеч йўқ укаларимни демасанг ҳам, Каримовга қарата: -қамоқларда ноҳақ азоб чекаётган махбусларни қамоқдан озод қилиб, БМТ ихтиёрига топшир, уларнинг ўрнига мен ўз ихтиёрим билан бораман дейишга ҳам ярамадинг -дея таъна -маломат қилмади.


Шу маънода Муҳаммад Бекжон метин иродали, ҳалол , жасоратли журналист ва яхши инсондир.


Илоҳим "Жаслиқ" қамоқхонаси энди фақат ва фақат инсонларнинг мудхиш қисматларидан ҳикоя қиладиган, келажакда бундай машъум воқеалар содир этилмаслигини инсониятга эслатиб турадиган тарихий музейга айлансин!


Бундан кейин озод ва обод юртимизда одамлар ҳеч қачон қонунга зид равишда қамалмасин, азобланмасин!


23/02/2018.

Кундуз соат 10 :51.

Канада, Онтерио.

 

 

 

 

Ўзбекистон Республикаси Бош вазири Абдулла Арипов ташаббуси билан Абдулла Қодирий ҳотирасига боғ - музей ташкил этиладиган бўлди.

 

Абдулла Қодирий ўзбек адабиётининг энг ёрқин, унитилмас сиймоларидан, яъни символларидан биридир.

Шу кунларда "Озодлик" хорижий радиоси Ўзбекистон Республикаси бош вазири Абдулла Арипов ўзбек романчилиги асосчиси атоқли ёзувчимиз Абдулла Қодирий ҳовлисида боғ - музей ташкил этишни ваъда қилгани ҳақидаги қувончли хабарни тарқатди.

Дину диёнатсиз осий жамият далаларимизни пестицид оғусига бўктириб, халқимиз генофондига жиддий зарар етказгани, денгизимизни кўлмакка айлантиргани ҳам оздай, адабиётимиз, маънавиятимиз ўқ томирига ҳам болта уриб, Абдулҳамид Чўлпон, Усмон Носир каби шоирларни, Абдулла Қодирий каби буюк ёзувчиларимизни ноҳақ қатл қилди.


Абдулла Қодирий қатл этилмаганида, у Мопассан, Стендал, Александр Дюма, Жюль Верн, Лев Толстой, Эрнест Хемингуэй, Кобо Абе, Габриэль Гарсия Маркеслар қатори ўзининг "Ўткан кунлар" романиданда буюкроқ санъат асарлари яратган бўлар эди.


Ўзбекистон Республикаси бош вазири Абдулла Ариповнинг Абдулла Қодирий ҳотирасига бағишланган мухташам боғ-музей ташкил этиш тўғрисидаги қарори барча ўзбек ёзувчилари қатори мени ҳам беҳад қувонтирди.


Ҳа, бўғзигача қонга ботган худосиз жаллодларнинг қонхўр тўдаси Абдулла Қодирийни ноҳақ отувга ҳукм қилиб, жисман қатл этдилар.


Аммо улар халқимиз юрагидан жой олган Абдулла Қодирийни, унинг мунаввар ҳотирасини маҳв эта олмадилар.


Мусофирнинг дуоси нақд дейди донишманд халқимиз.Шундан умидланиб, мен ҳам бугун  устозимиз Абдулла Қодирий ҳотирасига боғ-музей ташкил этиш қарорини олган давлатимиз раҳбарларини ўз эзгу мақсадларига, яхши нийятларига етсин дея чин юракдан дуо қиламан.


Озод ва обод Ватанимиз тинч, адабиётсевар, камтарин халқимиз мангу омон бўлсин!

 

 

Холдор Вулқон


Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмасининг аъзоси.

 

20/02/2018.

Кундуз соат 4:06.

Канада, Онтерио.


 

 

 

Холдор Вулқон

Ўзбекистон Ёзувчилари уюшмасининг аъзоси

 

Ёзувчи Темур Пўлатовнинг "Манқуртлар учун сохта янгиликлар конвейри" мақоласига муносабат



Аввалдан шуни маълум қилиб қўймоқчиманки, мен қуйида ёзмоқчи бўлган фикрларим билан марҳум президент Ислом Каримовга адвокатлик ёки прокурорлик қилмоқчи эмасман.


Аксарият сургунга учраган ўзбек муҳожирлари каби 2015 йили Каримов имзолаган хужжатга асосан менинг ҳам фуқаролигим бекор қилинган эди.


Шундай бўлсада, ўлган одамнинг ортидан ёмон гапирма деган халқимиз ҳикматига амал қилиб ва ўтган президентларини қораламайдиган мутараққий Европа, Осиё ҳамда Ғарб давлатлари тажрибасидан келиб чиқиб, мен бу адолатсиз иши учун Ислом Каримов шаънига ёмон гаплар ёзмадим ва айтмадим.


Қолаверса, Ўзбекистон Республикаси президенти Шавкат Миромонович Мирзиёев яқин вақтлар ичида бу машъум адолатсиз хатони тўғрилаб, мен ва мен каби нохақ ватандошликдан махрум қилинган Ўзбекистон фарзандларини реабилитация қилиб, фуқаролик статусларини қайта тиклайдилар ва тарихий адолатни қарор топтирадилар дея ишонаман.


Лекин ҳозир гап бу ҳақда эмас.

Гап шоир Муҳаммад Солих, Салай Муҳаммадаминов ҳақида ёзилган ёзувчи Темур  Пўлатовнинг мақоласидаги айрим тушуниксиз жумлалар ҳақида.


"Аслида, бош русофоб И.Каримов бўлиб чиқди. Ислом Абдуғаниевичнинг яширин ва очиқ-ойдин русофоблиги барча ақл-идрокли одамларнинг хотирасида. Гапда миллий келишув ва тинчликни эълон қилиб, амалда буюк рус ёзувчилари, олимлари ва педагоглари исми билан номланган кўчалар ва майдонлар номини ўзгартириб, уларнинг ҳайкалларини йиқтириб ташган, Россияга мустамлакачи роли ажратилган ўқув китобларини қайта ёздирган, русий забонлар эса шу сиёсат тарғибчилари деб ҳисоблаган.


Ахир бекорга кўчиб кетган русий забонлар деярли ҳар куни Москвада Каримов ҳайкалини ўрнатилишига қарши митинг қилишмаяпти."

(Ёзувчи Темур Пўлатовнинг "Манқуртлар учун сохта янгиликлар конвейри" мақоласидан)


Темур Пўлатов ўз мақоласида бош русофоб дея собиқ президент кирдикорларини бирма бир "фош" этар экан, ўзи билибми ё билмай, ё атайлабми, Ислом Каримовни ўзбек халқи манфаатлари учун фидоийларча курашган буюк патриотга, ўзбекча айтсак, ватанпарварга айлантиради.

Ёзувчининг юқорида ёзган гапларига инониладиган бўлса, Ислом Каримовнинг ҳам Салай Муҳаммадаминов бошлиқ ЎХХ деган ташкилотнинг ҳам ғоявий маслаги, фарханги бир хил бўлган эканда демак.

Ўзингиз ўйланг, Агар Ислом Каримов юқорида Темур Пўлатов айтгандай кўчаларни қайта номлаб, рус ёзувчилари номини ўчирган, ҳайкалларини йиққан бўлса, уни ўзига ашаддий душман деб билган, ўзларини миллиятчи дея санайдиган миллатчи фанатлар, бўлгинчи сепаратислар асрий орзусини аллақачон амалга ошириб бўлган эканда.

Унда нега улар Ислом Каримовни ўзларига ашаддий душман деб биладилар?

Буни қандай тушунмоқ керак?

Яна мақолага бошқа призмадан  қаралса, Темур Пўлатовнинг гаплари шоир Мухаммад Солихга (Салай Мухаммадаминовга) ҳайриҳох оҳангда ёзилаётгандай туюлсада, бу ёзувчининг пойма пой фикрлари аслида Салай Мухаммадаминовни ватанга қайтармаслик учун курашаётганлар гулханига зимдан керосин қуяётгандай таасурот қолдиради.


Айниқса, унинг юзага келиши мумкин бўлган ўзаро қарама -қаршиликлардан манфаатдордай иш тутаётгани кишини ҳайратлантиради ва сергаклантиради ҳатто.


Бошқаларга қандай билмадиму ҳар ҳолда менга шундай туюлди.
Муҳтарам ёзувчимиз жумладан шундай ёзадилар.


"Ахир бекорга кўчиб кетган русий забонлар деярли ҳар куни Москвада Каримов ҳайкалини ўрнатилишига қарши митинг қилишмаяпти."


Агар Темур Пўлатов айтгандай, Россияга кўчиб кетган ўзбекистонлик русийзабонлар Москва шаҳрига Каримовнинг ҳайкалини қўйдирмаслик учун ҲАР КУНИ митинг қилаётган бўлсалар, бу ўз ўзидан Ислом Каримовни Лубянканинг қўйиндиси (вставленник) дея бот бот янграгувчи иддаоларни ўз ўзидан йўққа, ёлғонга чиқаради.


Мен Темур Пўлатовни бир истеъдодли ёзувчи сифатида ҳурмат қиламан албатта.Унинг "Макон", "Кунда -шунда","Ғойибнинг қайтиши", "Тошбақа торозуси" каби асарларини ўқиганман.


Ўзбекистонда сўз эркинлиги, хурфикрлик, демократиянинг йўқлигидан қайғуриб юргувчи Темур Исхакович жаноблари бизнинг юқорида билдирган сал аччиқроқ фикрларимиздан хафа бўлмаслар дея умид қиламиз.



18/02/2018.

Кеч соат 7:55.

Канада, Онтерио.

 

 

 
Еще статьи...