Поиск

Холдор Вулқон

Ўзбекистон Ёзувчилари уюшмасининг аъзоси

 

Ёзувчи Темур Пўлатовнинг "Манқуртлар учун сохта янгиликлар конвейри" мақоласига муносабат



Аввалдан шуни маълум қилиб қўймоқчиманки, мен қуйида ёзмоқчи бўлган фикрларим билан марҳум президент Ислом Каримовга адвокатлик ёки прокурорлик қилмоқчи эмасман.


Аксарият сургунга учраган ўзбек муҳожирлари каби 2015 йили Каримов имзолаган хужжатга асосан менинг ҳам фуқаролигим бекор қилинган эди.


Шундай бўлсада, ўлган одамнинг ортидан ёмон гапирма деган халқимиз ҳикматига амал қилиб ва ўтган президентларини қораламайдиган мутараққий Европа, Осиё ҳамда Ғарб давлатлари тажрибасидан келиб чиқиб, мен бу адолатсиз иши учун Ислом Каримов шаънига ёмон гаплар ёзмадим ва айтмадим.


Қолаверса, Ўзбекистон Республикаси президенти Шавкат Миромонович Мирзиёев яқин вақтлар ичида бу машъум адолатсиз хатони тўғрилаб, мен ва мен каби нохақ ватандошликдан махрум қилинган Ўзбекистон фарзандларини реабилитация қилиб, фуқаролик статусларини қайта тиклайдилар ва тарихий адолатни қарор топтирадилар дея ишонаман.


Лекин ҳозир гап бу ҳақда эмас.

Гап шоир Муҳаммад Солих, Салай Муҳаммадаминов ҳақида ёзилган ёзувчи Темур  Пўлатовнинг мақоласидаги айрим тушуниксиз жумлалар ҳақида.


"Аслида, бош русофоб И.Каримов бўлиб чиқди. Ислом Абдуғаниевичнинг яширин ва очиқ-ойдин русофоблиги барча ақл-идрокли одамларнинг хотирасида. Гапда миллий келишув ва тинчликни эълон қилиб, амалда буюк рус ёзувчилари, олимлари ва педагоглари исми билан номланган кўчалар ва майдонлар номини ўзгартириб, уларнинг ҳайкалларини йиқтириб ташган, Россияга мустамлакачи роли ажратилган ўқув китобларини қайта ёздирган, русий забонлар эса шу сиёсат тарғибчилари деб ҳисоблаган.


Ахир бекорга кўчиб кетган русий забонлар деярли ҳар куни Москвада Каримов ҳайкалини ўрнатилишига қарши митинг қилишмаяпти."

(Ёзувчи Темур Пўлатовнинг "Манқуртлар учун сохта янгиликлар конвейри" мақоласидан)


Темур Пўлатов ўз мақоласида бош русофоб дея собиқ президент кирдикорларини бирма бир "фош" этар экан, ўзи билибми ё билмай, ё атайлабми, Ислом Каримовни ўзбек халқи манфаатлари учун фидоийларча курашган буюк патриотга, ўзбекча айтсак, ватанпарварга айлантиради.

Ёзувчининг юқорида ёзган гапларига инониладиган бўлса, Ислом Каримовнинг ҳам Салай Муҳаммадаминов бошлиқ ЎХХ деган ташкилотнинг ҳам ғоявий маслаги, фарханги бир хил бўлган эканда демак.

Ўзингиз ўйланг, Агар Ислом Каримов юқорида Темур Пўлатов айтгандай кўчаларни қайта номлаб, рус ёзувчилари номини ўчирган, ҳайкалларини йиққан бўлса, уни ўзига ашаддий душман деб билган, ўзларини миллиятчи дея санайдиган миллатчи фанатлар, бўлгинчи сепаратислар асрий орзусини аллақачон амалга ошириб бўлган эканда.

Унда нега улар Ислом Каримовни ўзларига ашаддий душман деб биладилар?

Буни қандай тушунмоқ керак?

Яна мақолага бошқа призмадан  қаралса, Темур Пўлатовнинг гаплари шоир Мухаммад Солихга (Салай Мухаммадаминовга) ҳайриҳох оҳангда ёзилаётгандай туюлсада, бу ёзувчининг пойма пой фикрлари аслида Салай Мухаммадаминовни ватанга қайтармаслик учун курашаётганлар гулханига зимдан керосин қуяётгандай таасурот қолдиради.


Айниқса, унинг юзага келиши мумкин бўлган ўзаро қарама -қаршиликлардан манфаатдордай иш тутаётгани кишини ҳайратлантиради ва сергаклантиради ҳатто.


Бошқаларга қандай билмадиму ҳар ҳолда менга шундай туюлди.
Муҳтарам ёзувчимиз жумладан шундай ёзадилар.


"Ахир бекорга кўчиб кетган русий забонлар деярли ҳар куни Москвада Каримов ҳайкалини ўрнатилишига қарши митинг қилишмаяпти."


Агар Темур Пўлатов айтгандай, Россияга кўчиб кетган ўзбекистонлик русийзабонлар Москва шаҳрига Каримовнинг ҳайкалини қўйдирмаслик учун ҲАР КУНИ митинг қилаётган бўлсалар, бу ўз ўзидан Ислом Каримовни Лубянканинг қўйиндиси (вставленник) дея бот бот янграгувчи иддаоларни ўз ўзидан йўққа, ёлғонга чиқаради.


Мен Темур Пўлатовни бир истеъдодли ёзувчи сифатида ҳурмат қиламан албатта.Унинг "Макон", "Кунда -шунда","Ғойибнинг қайтиши", "Тошбақа торозуси" каби асарларини ўқиганман.


Ўзбекистонда сўз эркинлиги, хурфикрлик, демократиянинг йўқлигидан қайғуриб юргувчи Темур Исхакович жаноблари бизнинг юқорида билдирган сал аччиқроқ фикрларимиздан хафа бўлмаслар дея умид қиламиз.



18/02/2018.

Кеч соат 7:55.

Канада, Онтерио.

 

 

 

770x0_eb9bd83f540a3fa7fa42d7025365b75f (560x361, 27Kb)

Нажмиддин Икромий

Муаллиф ва унинг профессионал фаолияти тўғрисида



Нажмиддин Икромий (Эргашев) Андижон шаҳрида туғилган. 1980-йилдан буён вилоят ва республика оммавий ахборот воситаларида фаол қатнашиб келади.

Н. Эргашев 2000-йилдан буён «Андижоннома» газетасида меҳнат қилиб келяпти. У ижтимоий ҳаётда учрайдиган салбий иллат ва воқеалар, ҳамюртларимизнинг муваффақиятлари, ислоҳотлар таҳлили қаламга олинган публицистик, танқидий-таҳлилий мақолалари билан газетхонлар эътиборини қозонди.

Муаллифнинг «Эрта ботган ой» шеърлар тўплами, «Бошловчи журналист ва маҳорат машаққати», “Амалий журналистика ва маҳорат” ўқув қўлланмалари чоп этилган. «Тараддуд фасли» шеърий, «Ота уй» ҳикоялар ва «Ватанни борлиги учун севадилар» публицистик тўпламлари нашрга тайёрлаб қўйилган.




"Акамдан рози эмасман"

(ҳикоя)



Холматжон амакимнинг қўшниси эди. Ёши мен билан тенг. Ёзги таътил пайтида амакимникига бориб бир неча ҳафта турар, у билан бирга ўйнардим. Унинг бир акаси ва опаси бўлиб, отаси аёлванд одам эди. Шермат тоға болалик хотирамда энг ҳокисор ва сабрли инсон сифатида муҳрланиб қолган. Онаси Холида ая эса қийиқларга гул тикарди.

Уларнинг оиласидаги бир ҳол мени таажжубга солар эди. Фарзандлар ота-онага сенлаб мурожаат қилиши қандайдир ғайритабиий эди назаримда. Бир-икки бор Холматга бу ҳақда айтсам, бепарво қўл силтади.

-Қўявер, бунга улар ҳам, биз ҳам ўрганиб кетганмиз...

Йиллар ўтди. Бизлар улғайдик. Шермат тоға оғир касалликдан вафот этиб кетди. Холмат мактабни битириб, институтга ўқишга киролмади. Акаси Нормат билан юриб, шофёрликни ўрганди. Ҳар иккови ҳам уйланиб, бола-чақали бўлишди. Шундай бўлса-да, ҳамон бир ҳовлида яшашарди.

Бу орада мен институтни тамомлаб келдим. Яна Холмат билан борди-келдини йўлга қўйдик. У кўп ҳам дилидагини сиртига чиқармас, ичимдан топ, дейдиганлардан эди.

Кунларнинг бирида мени излаб келиб, бафуржа гаплашайлик, деб қолди. Шундоққина дарвозахонадаги меҳмонхонага кириб ўтирдик. Дуо-фотиҳадан сўнг соғлиқ, омонлик сўрашдик. Холмат бир оз танаффусдан сўнг гап бошлади.

-Энди, ошна, ўйлаб кўрсам, сендан бошқа дардимни айтадиганим йўқ экан. Ичимни бўшатмасам бўлмайди. Биласан-ку, акам...

Унинг айтишича, икки овсиннинг даҳанаки жанглари ака-укани ҳам бир-бирига тескари қилиб қўйибди. Нормат ака яхши пул топарди. Алоҳида участка ҳам қуриб қўйган. Торгина ҳовлида иккови оиласи билан яшашса-да, у чиқиб кетишни ўйламас экан. Аксинча, ҳеч вақоси йўқ уканинг чиқиб кетишини талаб қиларкан. Болаларининг ўртасига тушган она ҳам катта ўғилдан “насибаси”ни олибди. Катта жанжалдан кейин каталакдек ҳовлини бўлиб ҳам берибди. Куни-кечаги овсинлар уруши ака укани дўппослаши билан тугабди.

-Ҳаммаёғим зирқираб оғрияпти, ошна. Катта сўйил билан акам мени роса савалади. Бутун аъзойи баданим моматалоқ бўлиб кетган. Қара...

У шундай, дея кўйлагини кўтариб, баданларини кўрсатди. Ҳақиқатан соғ жойи йўқ эди. Кўкарган, шилинган, шишган...

-Дўхтирга бордингми?

-Дўхтири тугул мелисаям келган. Маҳалладагилар аралашишди. Акамга кўчиб кетиш шартини қўйишди. Энди у ҳовлининг ўзи яшаётган қисмини сотаман, деяпти. Шунга маслаҳатга келувдим...

-Нима ёрдам керак?

-Озгина пулдан қарашворсанг, девдим...

У айтган пул менда йўқ эди. Шундай бўлса-да, бирортасидан топиб беришга ваъда қилдим.

Холмат кетди. У кетдию, дарди мен билан қолди гўё. Эрталабгача деярли ухлолмадим. Азонда туриб уйдан чиқиб кетиб, бир-икки жойдан пул даракладим. Топиб, тушга қолмай, уникига етиб бордим. Яхшики, уйда экан.

Бироқ, нохуш хабар билан кутаётган экан бечора. Акаси ҳовлини унга сотмайман, дебди. Ўртага тушган онасини Нормат ака тепиб юборибди. Холида ая ўз боласини ёмон қарғабди.

Орадан ҳеч қанча ўтмай, аянинг вафот этганини эшитдик. Ўша кунги воқеадан кейин ётиб қолганча ўрнидан турмабди.

Фотиҳахонлик, маъракалар ўтгунча ҳам ака-ука бир-бири билан гаплашишмади. Маҳалланинг катталари уларни яраштиришга ҳаракат қилишди. Бироқ, ака унамади. Онанинг қирқи ўтгач, Нормат ака участкасига кўчиб кетди.

Ишга андармон бўлиб, Холмат билан кўришмаганимга ҳам анча бўлди. Бирров кўриб келай, деб, ишдан сўнг уникига бордим. Дарвозани катта ўғли очди.

-Дадам йўқ, баннисада, - деди у қовоғи солинганча.

-Нега? Нима бўлди?

-Амаким урди... Ёмон урди, - дея жавоб берди йиғламсираб.

Ундан дадасининг қайси шифохонада ётганини билиб, тезда етиб бордим. Холмат бош, юзлари бинтланганича ётарди. Гапиришга ҳам ҳоли йўқ. Мен билан сўзсиз қўл узатибгина кўришди. Унга қараётган хотини кейин бор гапни айтиб берди.

Уч кун илгари Нормат ака янги харидорни бошлаб келибди. Бироқ, баҳосига келиша олишмабди. Буни эшитган Холмат чиқиб, “Қўйинг, ака, уйни сотманг, бўлмаса, менга сотинг”, дебди. Шу арзимас гапдан бошланган жанжал охирида яна ака укани калтаклаш билан тугабди.

Бир-икки ҳафтада Холмат анча соғайиб қолди. Бир куни кўргани борсам, шундай деди:

-Акам ҳовлини сотолмай, уйларни бузиб олиб кетибди. Катта-кичик дарахтларгача кесиб ташлабди. Сотолмасам, сенга ҳам бўлмасин, дегани-да бу...

Унинг товуши жуда ғамгин эди. У чуқур хўрсинди-да, гапини давом эттирди.

-Энди сен манави сўзларимни эшитиб ол, ошна: мен акамдан у дунёю бу дунё рози эмасман. Маҳалладагилар келганда ҳам айтдим. Ҳаммага айтяпман. Менинг бунақа акам йўқ...

Мен унга тасалли бериш мақсадида сабр қилишга ундадим. Бўлмади, у сўзидан қайтмади.

Орадан бир неча йил ўтди. Холмат бутунлай тузалиб кетолмади. Беланги бўлиб қолди. Элликка кирмай, белини тик тутиб юролмайди. Ишга ҳам яролмай қолди. Яхшики, ўғиллари эс-ҳушли, қобил чиқишди. Ёш бўлишса ҳам бозорда у-бу сотиб, топганига рўзғор тебратишяпти.

Акаси Нормат икки йил илгари ўғлини уйлантирди. Куёвнинг бир неча ўртоқларини айтмаса, тўйига ҳеч ким келмади. Унинг устига, дастурхон тузалиб, об-овқат пишай, деганда, жала ёғиб, ҳамма нарсани расво қилди. Авжи саратонда ёмғир қайдан пайдо бўлди, деб ҳамма ҳайрон.

-Э худо, мен сенга нима қилувдим?..

Нормат аканинг бу ноласини эшитгувчи, унга далда бергувчи топилмади. Чунки, ҳамма уй-уйига тарқаб бўлган эди.

Яқинда Нормат ака қазо қилди. Айтишларича, қийналиб жон берибди. Ота бўлиб койигани учун ўғли роса калтаклаган эмиш. Нормат ака милицияга шикоят ёзиб берибди. Калтаклар зарбидан икки кун ўтиб вафот этгач эса суд падаркуш ўғилга беш йиллик қамоқ жазосини тайинлади.

Акасининг жанозасига Холмат бормади. Маҳалла аҳлининг илтимосига ҳам кўнмади.

-Ўша гапим – гап, - деди у. – Мен ундан рози эмасман. Қайси ишига рози бўлай? Уриб, мени ногирон қилиб қўйганигами? Ёки онамни уриб ўлдирганигами? У боласидан тортиши керак эди, шундай бўлди. Онам уни сениям боланг урсин, деб қарғаган эди...

Нормат аканинг майитини қабристонга олиб боришиб, қабрга қўймоқчи бўлишса, сиғмабди. Қабр оғзини кенгайтиришса ҳам бўлмабди. Охири, катталардан бири йиғилгандан сўрабди.

-Акаси ё укаси бўлса, сўранглар-чи, рози-ризолик қилишганмикин?..

Эски маҳалласидан жанозага борганлар бўлган воқеаларни айтиб беришибди. Шундан сўнг амал-тақал қилиб, майитни жойига қўйишибди.

...Ҳар сафар буни эслаганимда, юрагимда оғриқ туяман. Бир-бири билан арзимаган нарсага жанжаллашаётган ака-укаларни кўрганимда эса уларнинг ўртасини Аллоҳнинг ўзи ислоҳ қилиши, шу каби тақдирни рўбарў келтирмаслигини сўрайман.


 

Подробнее...

 

Алишер Назар

 

Алишер Назар (1976-йили туғилган)

Алишер Назар 1976-йили Қашқадарё вилоятининг Чироқчи туманида туғилган. 1998-йили Халқаро Гуманитар академиясини тамомлаган. "Бизга аталган тонглар" шеърий мажмуаси (1999) ва "Холислик эҳтиёжи" публицистик тўплами (2012) чоп этилган. Айни пайтда "Ёшлик" журналининг шеърият бўлими мудири лавозимида хизмат қилмоқда.


Шоирнинг шеърлари Маънавиятимиз жонкуярларидан бири Давронбек Тожиалиевнинг Зиё.Уз. порталидан олинди.

Чироқчининг сўнмас чироғи


Таъсирли, мақолалари, эшиттириш ва кўрсатувлари билан реал воқеликка холис ёндошиб, уни теран таҳлил қила биладиган, врач ташхисидай аниқ хулоса чиқара оладиган, ижтимоий онгни соғломлаштиришга қодир биронта ёниқ, юксак дидли журналисти борми ўзи Ўзбекнинг?!-дея савол берилса, бугун: -Ҳа, бор! -дея баралла айтиш мумкин.


2017 йили Бибиси Ўзбек хорижий радиосида собиқ президент Ислом Каримовнинг набираси билан, кейинроқ мухолифатчи Салай Мухаммадаминов билан суҳбат олиб борган журналистнинг ҳолис ва ҳалоллигига қойил қолганман.У суҳбат давомида фақат мавзугагина оид аёвсиз саволлар бераркан, Салай Мухаммадаминовни ёки ўша Каримовнинг неварасини ёқлаб ё аяб -суяб, хаспўшлаб ўтирмади.Уларга мойдай ёқадиган ясама саволлар ҳам бермади.


Суҳбатлар кучли таҳлил ва аниқ хулосалардан иборат бўлди.


Бугун мухлислардан бири сайтимиз почтасига журналист Алишер Назарнинг Фейсбукдаги саҳифасидан олинган мақоласини юбориб, бу мақола юзасидан менинг фикрларимни билмоқчи бўлибдилар.Бунинг учун у инсонга миннатдорчилик билдирамиз.Чунки менинг Фейсбукда саҳифам йўқ.Шу сабаб бошқаларнинг Фейсбук саҳифасига кириш имкониятига эга эмасман.Мен адабиётчиман ва ўз саҳифаларимдагина ишлайман.


Бошқаларни билмадиму, лекин менинг баъзи бир, таъма илинжида, аниқроқ қилиб айтилса, бир пайтлар қинғир йўллар билан хорижий оммавий ахборот воситаларига "ишга жойлаб" қўйгани учун журналистиканинг холислик мезонига хиёнат қиладиган,нопрофессионал, айёр, маккор ҳамда ўз хатти харакатлари билан одамнинг кулгисини қистайдиган айрим қўлбола "журналистлар" ёзган сохта, пиарчи, узундан узоқ зерикарли мақолаларини ўқишга, бирёқлама "эшиттиришлари"ни тинглашга, "видеолари"ни кўришга тоқатим ҳам вақтим ҳам етмайди.


Лекин Алишер Назар ёзган жиддий, қуйма, бош қотиришга ундайдиган мақолаларни катта қизиқиш билан ўқиб, кузатиб бораман.Унинг "Синган кўзгу" мақоласини ўқир эканман, мақолани шундай ўзига ҳос усулда қойиллатиб ёзса ҳам бўлар эканку дея хурсанд бўлдим.


Оз бўлсада шундай виждони пок, ҳолис ва ҳалол журналистлармиз борлиги учун Худога шукур.



Холдор Вулқон

Синган "кўзгу"



Интернет сайтлари “уйғон”ди, онда-сонда бўлса ҳам миллий телевидениемиз касал одамдай “кўзини очиб” қараяпти, матбуот ҳам нималарнидир дудуқланяпти, аммо… Бу “уйғониш” унчалик ҳам кўнгилга таскин бермаётгандек! Кимнингдир турткиси билан уйғониш “уйғоқлик”ми? Ҳақ олинса, кўнгил тўлади! Берилган ҳақ билан мақтаниш ожизликдир! Ўзинг уйғонсайдинг, ўзинг ҳаққингни сўрашни билсайдинг, ҳеч бўлмаса, ҳаққини сўраганлар ёнида тура олсайдинг! Янаям пастроқ тушай, ҳаққини сўраганларга индамасайдинг!

Президент Ангренга бориб, халқнинг ночор аҳволи ҳақида жуда қаттиқ гапирди. Эртаси куни Ўзбекистонда хизмат кўрсатган бир журналист ёзди: “Биз шундоққина биқинимизда турган муаммони кўрмаган эканмиз, қаранг, Президентимизнинг донолигини!” “Хизмат кўрсатган” ҳалиям отда, ҳалиям бировга гап бергиси келмайди! Қани энди бир тил бўлса-ю, “Ҳазрат, сиз ана шу биқинингиздаги муаммони кўрмаганингиз учун раҳбар бўлдингиз, халққа хизмат қилмаганингиз учун “хизмат кўрсатган” олдингиз-да”, деса! Деганда энди нима ўзгаради?!

Шу одамдан кўп дакки эшитганман: “Ҳаётга қора кўзойнак билан қарайсан! Президент сиёсатига қаршимисан?!” Ўн йил олдин бу гапнинг нималигини билармидингиз? Шу атрофда юрган бўлсангиз, албатта билардингиз. Билмай кўринг-чи! Бу шундай таҳдид эдики, эшитган одам беихтиёр “биз ҳеч кимдан кам эмасмиз”, деворарди.

Ҳа, шунақа деб юравердик. Ўтган йили қарасак, биз ҳаммадан кам эканмиз! Таълим тизими издан чиқиб кетган, соғлиқни сақлаш аянчли аҳволда, қишлоқ хўжалиги ночор, ёшлар қаровсиз, диний саводсизлик авжига чиққан! Биз нима қилдик ўзи?

Ҳеч нарса қилмадик десак, инсофсизлик бўлади. Жуда кўп ишлар қилинди, лекин аксарияти хато йўлдан кетди. Нима учун шундай бўлди, биласизми? Жамиятдан ЭРКИН ФИКР қувиб чиқарилди! Фикр айтган одам душманга айлантирилди. Матбуот “бўлмайди” деган сўзни луғатидан ўчириб ташлади. “Ҳаммаси зўр, ҳаммаси бўлади”га чиқиб кетди! Ҳаммамиз бир ёқадан бош чиқариб фикрлайдиган бўлдик. Шунақа қулинг ўргулсин кадрлар ишлаб чиқдикки, бири қўйиб, бир “Ватанни севади”!

Бир одам ҳеч қачон хато қилмаслиги, мутлақ ҳақиқатни гапириши мумкин эмас. Ғойибдан келадиган ваҳийнинг тўхтатаганига 15 аср бўлган ахир! Йўқ, биз буни тан олмадик, “сизники маъқул” дедик.

Эркин матбуот, эркин фикр яшайдиган жойда ҳукумат қутириб кетолмайди. Ҳукуматнинг кўзига матбуот кўзгу тутиб туриши керак. У “кўзгу”га қарасин, ўзини тузатсин! Бир ҳафта кўзгуга қарамаган одамнинг башарасини кўрганмисиз? 25 йил қарамаган одамникини-чи?! Биз “кўзгу”га қарамадик, уни “синдириб” ташладик. Ҳукумат билан ўртамиз узилиб қолди. Шунақа бир “девор” пайдо бўлдики, ошиб ўтишнинг ҳеч иложи йўқ! Пахтани териб, ғаллани йиғиб, газ, нефть, олтинни қазиб олиб “девор”дан ошириб ташлаймиз. Биз қора ботирларнинг мақсадимиз: “омбор”ни тўлдириш! Лекин бу ўлгур ҳеч тўлмайди. Тўлдиролмадик! Натижада, “дон” излаб ҳар томонга учиб кетдик. Шунда ҳам ҳеч ким “шунча меҳнат қилдинг, узр, қорнингни тўйғазолмадик”, демади. Ортимиздан: “дангасалар”, “хоинлар”, “ватангадолар” деб сўкиб қолди.

Биз соддалар билмадикки, “омбор”имизга “каламушлар” танда қўйишган экан! Буёғи Лос-А́нджелесу, буёғи Швейца́рияда миллион-миллон долларлик саройлар қурибмиз, виллалар сотиб олибмиз, шахсий самолётларимиз бор экан, Острогорский деган опанинг болаларини энг зўр университетларда ўқитибмиз… Лекин биз билмабмиз, билолмасдик ҳам-да! Чунки “кўзгу” синган эди, синдиришган эди.

Энди нима бўлади? “Кўзгу”ни бутлай оламизми?

Йўқ, чунки “кўзгу” синган куни ўқувчининг ишончи ҳам қўшилиб синган.

Яқинда бир “отахон” газета таълим тизимининг 10 йилликка қайтиши келажак учун муҳим қадам бўлганини ёзиб, исботлаб берди. 3-4 йил илгари “Коллежлар бизнинг келажагимиз” деб ёзиб, уни ҳам исботлаб берганди. Халқ бу гапнинг қайси бирига ишонсин?

Телевидениеда кўрганмисиз, ёши саксондан ошган бир онахонни залнинг ўртасига тўрғазиб қўйиб, туман прокурори бошчилигида бир зал одам “талаяпти”:

– Хоиннинг онаси!

– Шунақа бола тарбиялайсанми?!

– Юртнинг юзини ерга қаратди!

– Туманимизга иснод келтирди!

Ҳақоратнинг чек-чегараси йўқ. Бу ҳақоратларга онадан бошқа ҳеч ким чидай олмайди! Она боласи учун чидайди-да! “Бу шўрлик нима қипти?” денг, ўғли Россияга ишлашга кетиб, ўша юртлардан Туркияга ўтиб кетибди. Муаммо шу, шунга она айбдор! 20 йил олдин уни Туркияга ўтиб кетмайдиган қилиб туғиши керак эди.

Энди пластинкани алмаштирдик. “Туман ҳуқуқ-тартибот идоралари, маҳалла фаоллари билиб-билмай хато йўлга кириб қолган ёшларимизни соғлом ҳаётга қайтариш учун уйларига бориб суҳбатлар ўтказишяпти. Натижада, одамларимизнинг эртанги кунга бўлган ишончи тикланяпти”.

Айтинг-чи, залда қон ютиб турган 80 ёшли ўша онахон бу гапларни эшитиб нималарни ўйлаётган экан? Телевидениенинг қайси гапига ишонсин? Эртага яна бошқачароқ гап ўртага чиқиб қолса-чи!

Демак, матбуот кўрсатма асосида ишлашни бас қилиши лозим. Матбуот ҳукуматнинг оғзига қарамасин, тишлаб ўтирган мумини туфлаб ташлаб, ўзининг оғзини ҳам ишлатсин! Бугунгача келаётган йўлини ўзгартирсин, ўқувчининг ишончини қозонадиган йўлга ўтсин. Бу йўл – мустақил фикрлаш, ўз СЎЗИ ва ўз ФИКРИни айта олиш йўли бўлсин. Шунда бизнинг жамиятимизда ҳам ШАХСлар пайдо бўлади. Шахслар – миллат локомотивлари! Бутун бошли миллат китобхон, зиёли, буюк бўлиб кетиши мумкин эмас. Миллатнинг буюклигини ана шу “локомотивлар” кўрсатади.

Биз шахсларга йўл бермадик. Болаларимизни шахс қилиб тарбиялашга интилмадик. Ёшларимиздан бири ҳукуматимиздан “фахрий ёрлиқ” олган экан, қувончдан: “энди қандай яшайман” деб изиллайди. Ҳой, сенинг истеъдодингнинг нархи битта “фахрий ёрлиқ”миди ҳали?! Биттаси чиқиб, “мамлакатмизда ёшларга берилаётган эътибор дунёнинг ҳеч бир давлатида йўқ”, дейди. Чиноздан нарига ўтмаган қизалоқнинг гапини қаранг! Чунки у нима қилсин, ўзининг гапи йўқ, бу гапни қаердандир эшитиб олган. Аниқ билади, зарарсиз гап!

Хуллас, умумий гаплардан, шаблон гаплардан, энг муҳими, ёлғон гаплардан воз кечиб, реал ҳаётга қайтиш вақти аллақачон келди.


facebook.com

 

 

Алишер Назар

Шеърлар

ОЖИЗ ОДАМ ҲАҚИДА


Бу одамга алам қилади,
Қаршисида мудом бир тилсим:
Нега унинг душмани йўқдир,
Нега унга қаршимас ҳеч ким?

Нега унга ҳасад қилишмас?
Ёки ҳеч ким келиб урмас дўқ?
Кўчалардан карвони ўтар,
Ҳурадиган бирорта ит йўқ!

Узун-узун режалар тузмас,
Уйқу қочмас олис тунлари.
Сочларида бирорта оқ йўқ,
Юрагида йўқ санчиқлари.

Алам қилар унга шуниси,
Ўтиб борар беғалва, бесас.
Курашгиси келар унинг ҳам,
Лек арзирли ғаним топилмас.

* * *


Сизга нима бўлди, бунча бахтлисиз,
Нега бошингиздан баҳорлар кетмас?
Заминнинг фарзанди эмасмисиз ё,
Бунчалар юксакциз, овоз ҳам етмас.

Бироқ ҳар парвознинг қайтажаги бор,
Қарзга олгансиз-ку ахир бу жонни!
Тутиб қолай деса бирор қўл етмас,
Шунча юксаклардан қулаш осонми?


ЁЛҒИЗЛИК


Ёлғизликдан жуда қўрқаман,
Ёлғизликда адолат йўқдир.
Кўзларингга тикилиб туриб,
Ҳақиқатни айтар бирма-бир.

Овутмоқчи бўласан ўзни,
Самоларга тикасан кўзинг.
Ўксиб-ўксиб йиғлагинг келар,
Негалигин билмайсан ўзинг.

Олисларга термуласан жим,
Шамолларга кўнгил ёрасан.
Кетгинг келар бош олиб, бироқ
Бу бош билан қайга борасан.

Ҳеч нарсадан тўлмайди кўнглинг,
Юрагингни нимадир ўртар.
Юзларингда синиқ табассум,
Кулгуларинг йиғидан баттар.

Ёлғиз қолган одамга қийин,
Енгиб бўлмас сукунат юкин.
Ёлғиз қолган одам ҳаттоки,
Сен ҳақингда ўйлаши мумкин.

* * *


Ишонманг бу кўнгил эртакларига,
Унда хиёнатнинг кўп нишонаси.
Шу маъюс термулган нигоҳлар асли,
Қанча нигоҳларнинг оғриқхонаси.

Унинг юрагига ачинасиз сиз,
Кўнглингизни юлиб "ол" дейсиз - малҳам.
Аслида бу юрак бир мозорхона,
Битта лаҳадида ётибман мен ҳам.

* * *


Ортиқ севолмадим, мени кечиргин,
Гарчи қурбон этдим оқликларимни.
Энди ўртамизда тоғлар кўкарди,
Мен йиртиб ташладим оғриқларимни.

Сенсиз бугунларга ўрганиб қолдим,
Кўнглимни тарк этган у кунлар тафти.
Сени юрагимдан суғириб олдим,
Сенсиз ҳам тонг отиб, кун ботаяпти.

Муҳаббат сўзининг рангин унутдим,
Энди сўнгги илинж тилайман сендан.
Фақат кўзларимга осилиб қолган,
Масрур кунларингни олиб кет мендан.

* * *


Сиздан кетиш қанчалар осон,
Кетиш мумкин бесадо, беиз.
Дунё қадар кетиш ҳам мумкин,
Кетиш мумкин ҳатто кўз ёшсиз.

Эрта учган турналар мисол,
Кетса бўлар мутлақо беғам.
Сиздан кетиш шунақа осон,
Кетолмайман шунинг учун ҳам.

* * *


Нега сизнинг бунча бошингиз эгик,
Саратон тафтида кўзларингиз — муз?
Айтинг-чи, қолдими бисотингизда,
Бирорта ҳайқириқ, бирор тирик сўз?

Ўрнингизга биров яшаётгандай,
Чиқиб кетолмайсиз нега бу издан?
Бунча тинч ухлайсиз тўшагингизда,
Чўчиб тушинг ахир, илтимос сиздан!


ИЛТИЖО


Қачон ерга йиқилиб тушдим,
Кўнглим бунча лат мани.
Рутубатли туманлар аро,
Йўлим қани, осмоним қани?

Юролмайман... билмам елкамга,
Бунча оғир нималар ортдим.
Ўзинг яқин келмасанг осмон,
Бўйнимгача заминга ботдим.


ТАВАЛЛОЛАР


Ҳар неки сўрадим, бердингу фақат...
Сен менга ўзимни жуда оз бердинг.
Яшашдек жазони берган Худойим,
Куйини бермасанг, нега соз бердинг?

* * *


Келдим... кетмоғимнинг нишонаси бу,
Кетар йўлларимни кўрсатгин, Жаббор!
Ўзим бу йўлларда бош урай десам,
На девор бор менда, на пешона бор.

* * *


Бўм-бўшман, кел, Ўзинг тўлғаз,
Кўксимга кир, кўнглимга киргин.
Тангрим, ахир яшашим учун
Йўқотишга нимадир бергин.

* * *


Шундайин дард берсанг, шундай ташналик,
Дунёни бир қултум сув каби ютсам.
Ўзимга кирсамда сарҳадларимда,
Сени излавериб йўқолиб кетсам.

* * *


Қўлларим дуода, ҳовучим тўлмас,
Самон йўлларида ўлтираман жим.
Илҳақман, интизорман, лек имдод бўлмас,
Сабрим тўлиб борар, тўлмайди кўнглим.

* * *


Букун бозоримиз қизиб бородур,
Ғаддор дунё биздан ўзиб бородур.
Рўёга харидор нафси баломиз,
Икки дунёмизни бузиб бородур.

* * *


Гоҳида сиғмайди йодимга йодинг,
Бир оғриқ бошланар бағримда сим-сим.
Ахир Сенга қандай бахшида этай,
Ўзимга етмаган ўзимни, Тангрим?

* * *


Тўлиб бормоқдаман, тўкилмай туриб,
Аллоҳим, қалбимга наззора эт бир.
Ахир саҳройингда ташна бир қулман,
Мусофирман, мусофирман, мусофир!

* * *


Чарчадим, назар сол бу йўллар аро,
Ўзимни йўқотдим, Сени йўқотдим.
Ишон, йўлсизликдан қийналмадим мен,
Йўлим кўплигидан қийналиб кетдим.

* * *


Умримни бесамар кунларга сотдим,
Бунда топганларим ҳаммаси — рўё.
Сенинг омонатинг асрай олмадим,
Қимматга тушди-ку менга бу дунё!

* * *


Кўнглимда йиғлайди минг йиллик фироқ,
Сен менга яқинсан, мен Сендан йироқ.
Саҳарларда туриб сасинг излайман,
Эй дўст, айрилиқдан бағрим минг қуроқ.

 


x_15d42282 (604x453, 162Kb)

 

 

Холдор Вулқон

Ўзбекистон Ёзувчилари уюшмасининг аъзоси

 

Шоир Муҳаммад Солихдан(Салай Муҳаммадаминовдан)бошқа хорижда яшаётган ўзбекистонликлар Ўзбекистонга ўгайми?



Бир гурух ўзбек зиёлийларининг шоир Муҳаммад Солихни ватанга қайтариш тўғрисидаги Президент Шавкат Мирзиёевга йўллаган мурожаатини мен ҳам қўллаб қувватлайман.

Табиий, устоз шоир Шукрилло домла жамиятда юз бериб турадиган турли адолатсизликларга ҳар доим ўз муносабатларини билдириб келганлар.


Бу аниқ.


Рўйхатдаги бошқа шоир ёзувчиларнинг ҳам бугунги дадилликларини қадрлаймиз.


Уларга қарата: -бир пайтлар мум тишлаб жим юрар эдингизлар.Энди карнайчи ва сурнайчилар кўпайиб, яқин кунларда ҳам дадил бир оғиз гап айтишга қўрққан эхтиёткор кимсаларнинг бугун тили чиқиб қолибди дея заҳарханда қилиш фикридан йироқмиз.


Менинг у мурожаатга биттагина эътирозим бор.


У ҳам бўлса, фақатгина шоир Муҳаммад Солиҳни эмас, балки озодлик, сўз эркинлиги, хурфикрлик, демократиядан махрум этилган халқ манфаатлари учун ўз вақтида курашиб, овозини ютиб ётмай, ўша махдуд замонларда ҳам ўз сўзини дадил айта олган ва шу сабаб ҳукуматга ёмон кўринган ва охир оқибат мажбуран хорижга кетган Ўзбекистоннинг бошқа фарзандларини ҳам реабилитация қилиб, фуқаролик статусларини қайта тиклаб, уларнинг барчасини ватанга қайтармоқ керак деган таклифим бор ҳалос.


Бу борада Президент Мирзиёевга ҳам ақл ўргатмоқчи эмасман.


Аммо, у киши биронта фармон имзолаб, ватанга қарши қурол кўтармаган, қонли жиноятлар содир этмаган, чет элда вақтинча, яхши кунларни кутиб яшаган юзлаб Ўзбекистон фарзандларини, журналист ва зиёлийларини ватанга қайтариш йўлида умумий авф эълон қилсалар айни муддао бўлар эди деган фикрдаман.



Холдор Вулқон

Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмасининг аъзоси.

Ёзувчи.


09/02/2018.
Кундуз соат 12:46.
Канада, Онтерио.

 

 

 

 

 

Ҳадятилло Собирхўжаев

Андижон вилояти, Олтинкўл туманидаги 28-давлат ихтисослаштирилган мактаб -интернати ўқувчиси.



Ҳадятилло ёзган бу туйғули шеър менга маъқул бўлди. Бу шоирда  илоҳий истеъдод жилвасини кўрдим.

Шоир ҳотирасини заифлаштириб, истеъдодини ўлдирадиган, қалб кўзгусини хиралаштирадиган жирканч ароқнинг ҳамда бошқа маишатларнинг қулига айланиб қолмаса, ёки ақлдан озиб, кўзлари чақчайиб, телбаланиб, ўзини ўзи мақтайдиган Шохер Шумхабар Шовқин Сурон абу Даҳо Бебаҳо ибн Доно Пайласуп бўп бедаво руҳий касалликка мубтало бўлмаса, тинимсиз изланиб, муттасил ишласа, миллатчилик, ирқчилик ва диний фанатизм йўлига кирмаса, оддий ариза ва шикоятини ҳам шеърий усулда айтмаса, ИЛОҲИЙ СЎЗ САНЪАТИНИ бадиийликдан минг нур йили йироқ бўлган қора қарғиш, хақорат, ижтимоий мавзулардаги одми, газетавий техник сўзлар йиғиндисига  айлантирмаса, бу йигит келажакда ёниқ шоир сифатида инсониятни ҳайратга соладиган гўзал санъат асарлари яратади, Худо ҳохласа.


Холдор Вулқон

 

Қишни яхши кўрамиз



Совуқ ҳукм сурса ҳам,
Қорлар ёғиб турса ҳам.
Шамол юзга урса ҳам,
Қишни яхши кўрамиз.

Борлиқни оққа белар,
Янги йил кириб келар,
Қорбобо совға берар,
Қишни яхши кўрамиз.

Қорни отиб юзтамиз,
Қорбўронга устамиз,
Мазза, чана учамиз,
Қишни яхши кўрамиз.

Иссиқ печка гувиллаб,
Бўрон турса  увиллаб,
Кўчалар тинч, хувиллар,
Қишни яхши кўрамиз.


Андижон вилояти, Олтинкўл тумани.

 

 

Манба: "Иқбол" газетасининг веб сайти.

 

 
Еще статьи...