Поиск

Суратда, чапдан ўнга: Ўзбекистон халқ шоири Тўлан Низом, ўртада раҳматли Қобил Мирзо.

Девордаги ромда эса Ўзбекистон халқ рассоми Обиджон Бакиров тамонидан мойбўёқда ишланган устоз шоир Фарид Усмоннинг портретини кўриб турибсиз.

 

 

Андижонлик истеъдодли шоир Қобил Мирзо ёди



Андижонда эсласа арзийдиган яхши шоир - ёзувчилар, рассомлар, созандалар, ҳофизлар, олимлар, зиёлий инсонлар кўп.

Ахли дилларни чироқ каби ўзига чорлаб, анжуманларда шамдек порлаб, ижодкорлар бошини бириктиришга қодир, чин маънодаги истеъдодли, диди юксак шоир ёзувчилар: Абдулҳамид Чўлпон, Комил Яшин, Султон Жўра, Худойберди Қорабоев, Қурбона, Жасур, Ҳабибий, Омонулло Боқир, Восит Саъдулла, Имодиддин Улфат, Олимжон Холдор, Тўлан Низом, Муқимжон Қодиров, Фарид Усмон, Шукур Қурбон, Муҳаммад Юсуф, Набижон Боқий, Абдунаби Бойқўзиев, Сотволди Ражабов,Аҳмаджон Далиев, Нусрат Абдусаломов, Муҳаммаджон Ниёзмуродов, Каримжон Қобилов, Ҳалима Қорабоева, Замира Рўзиева, Хуршида Қўчқорова, Хабибулло Турсунматов, Ўтбосар Мирзаев, Одилжон Олимов, Одил Абдурахмон, Исмоил Тўлак, Усмонжон Шукуровлар қаторида Қобил Мирзонинг ҳам ўз алохида ўрни бор.


У андижонлик қалби беғубор шоир ва ёзувчилар: Турсунбой Тилсим, Ғайрат Асронов, Ҳалим Карим, Дилмурод Шокиров, Машъал Хушвақт, Соҳиба Ашурова, Хабиб Сиддиқ, Восит Аҳмад, Абдуғулом Қозоқов, Ҳабибулло Исомиддинов, Рафиқ Мухтор, Зухриддин Исмоилов, Зиё Нажмий, Адҳам Шерматов, Аъзамжон Мусаев, Икромжон Аслий каби кўплаб ижодкорлар ижодини айниқса қадрлар эди.


Шундай эээъъъжаткаллар борки, улар ўзбек шоириман дея ўз кўкракларига муштлайдилару, худди бармоқ вазнида ҳеч нарса ёзолмаганларидай, ота боболаримиздан ёдгор аруз вазнида ҳам эплаб бирон нарса ёзолмайдилар.


Баъзилари эса аруз техникасини билсаларда, қуруқ сўзлар йиғиндисидан иборат ўта одми, аянчли даражада саёз, примитив, бадиий бўш, хом -хатала нарсаларни ёзадики, у нарсалар деворий газетада эълон қилишга ҳам нолойиқ.


Қобил Мирзо эса, ундайлардан фарқли ўлароқ, аруз вазнида ўзига ҳос, санъат асарлари деса арзийдиган дардли, юзлаб гўзал лирик ғазаллар ва муҳаммаслар яратди.


Шоир кўзлари ожиз бўлса ҳам, кийиниш маданиятини ўрнига қўяр, соқолларини доимо қиртишлаб, бўйинбоғ тақиб, кастюм шимда юрарди.


У одам боласининг кулгисини қистатадиган, истеъдодсиз кимсаларга ҳос бўлган бемазакериклик, каттазанглик, ёлғончилик, ичиқоралик, бахиллик, маҳаллийчилик, жиззакилик, маккорлик каби иллатлардан йироқ юрар, бировни ёмонламас, ғийбат қилмас, устидан кулмас, яхшисини ошириб, ёмонини яшириб дегандай, барчага бирдай яхши муносабатда бўларди.


Энг қайғулиси ва ҳайратланарлиси, шоир ўз асарларини игна билан ёзар эди.


Қобил Мирзони доимо садоқатли ва севимли аёли Ёқутхон етаклаб юрар, юзларидан нур ёғилиб тургувчи у фариштадай аёл шоирнинг ҳам турмуш ўртоғи, ҳам котибаси эди.


Шоирнинг Андижон ўлкашунослик музейи биносидаги иш кабинети доимо рассому ҳайкалтарошлар, ҳофизу композиторлар, шоир -ёзувчи ва актерлардан иборат ижодкорлар билан гавжум эди.


Деярли ҳар куни у ерда мушоиралар бўлар, янги асарлар муҳокама этиларди.


Бугун энди Қобил Мирзо орамизда йўқ.Унинг порлоқ ҳотираси яқинлари, дўстлари, шогирдлари ва муҳлислари юрагида умрбод сақланиб қолажак!


Шоирнинг жойлари Жаннатдан бўлсин!

 

 

Қобил Мирзо

Кеча



Хўб ажойиб дам эди ёнимда ёр ўлғон кеча,
Толеим, бахтим кулиб, дил лолазор ўлғон кеча.


Шодлигим кўксимга сиғмас бу юрак ўйноғида,
Фош ўлиб пинхона ишқим ошкор ўлғон кеча.


Зулфи кўксига тушиб, холини беркитди шошиб,
Дил қуши хаддин ошиб, қалб беқарор ўлғон кеча.


Лаъли ёқутлар сочиб, сўзларда ҳар дамда чўчиб,
Хушларим бошдан учиб, тил йўғу бор ўлғон кеча.


Ошнолик бахтидан ўз севгилимнинг ахдидан,
Ёр висолин нақдидан дил беқарор ўлғон кеча.


Сен шукр қилғилки Мирзо, телбалик ҳам энди бас,
Бу кўнгил ахдида турмоққа қарор ўлғон кеча.

 

-------------------------   ----------------------  -------------------  --------------------


Қобил Мирзо шу ғазалини менга ўқиб берган эдилар.Шунда шоирнинг дафтарини кўриб, ҳайратдан анграйиб қолганман.Кўзи ожизлар дафтарининг варақлари юпқа картондан бўлиб, унга худди тамбур чертадиган созандаларнинг нохунига ўхшаган игнали қурилмани бармоғига кийиб олиб, ўша картон саҳифани тешиб ёзилар, битта харфни ёзиш учун картон тўрт - беш марта тешилар экан.У харфлар хитой иероглифларидан ҳам мураккаброқ туюлганди менга ўшанда.

Қобил Мирзо шундай захматкаш ижодкор эди.

 

Шоирнинг юқоридаги ажойиб ғазалини фарғоналик ҳушовоз хонанда Камолиддин Раҳматов қўшиққа айлантирганлар ва қиёмига етказиб ижро этганлар.



Холдор Вулқон

 

2018 йил, апрель.

Канада, Онтерио.

 

 

 

 

Юксак ва масъулиятли мартаба муборак бўлсин!


Ўзининг "Ўзбегим" қасидаси билан ўзбекка ўзлигини танитиб кетган марҳум устозимиз Эркин Вохидов шоир одам ўзини тўрт мисрадаёқ кўрасатади дея айтган эдилар.

Мен эса, шоир одам ўзини бир мисрадаёқ кўрсата олади дея баралла айтаман.Бунинг исботи учун шоир Сирожиддин Саййиднинг:

 

Соч толасидай чоки гирибонида куйдим

 

деган мисрасини эсламоқнинг ўзи кифоя.


Қаранг, Сирожиддин Саййид махбубанинг чоки гирибонида, яъни ёқалари орасидаги мармардай нафис бўйнида, эхтироснинг ўтли хароратига дош беролмай куйиб, қорайиб кетган соч толаси каби ёр ишқида жизғинак бўлган ошиқ дарду ҳасратларини ҳали ҳеч ким истефода этмаган янги ташбеҳлар ёрдамида рассомона маҳорат билан тасвирламоқда.


Баъзи ўзини ҳазрат Навоийни меросхўри дея хисоблайдиган, минбарларга чиқиб, Навоий ҳақида ҳаммадан кўп гапирадиган халқ шоирлари аруз вазнида дурустроқ бир нарса ёзолмайдилар.

Ёзса ҳам сўзларни қийнаб, саёз, баҳрга тушмаган сакта мисраларни битиб, у нарсаларни асар дея вақтли матбуотда эълон қилиб,  ҳатто китобларда нашр этишлари жуда аянчли.


Сирожиддин Саййид истеъдоди Яратган тамонидан ато этилган шоир бўлиши билан бирга Навоий, Бобур, Машраб, Фурқат, Муқумий, Ҳазиний, Мужрим Обид(мужрим дегани жарима тўлагувчи дегани.Яъни қилган гунохлари учун Худо олдида жарима тўлагувчи маъносида) каби боболаримиздан қолган аруз сўз санъатига садоқатли, Навоий ҳазратларига нисбатан эҳтироми чексиз ёниқ шоирдир.


Ўзбекистон халқ шоири Сирожиддин Саййидни Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмасига раис этиб тайинлангани муносабати билан чин дилдан муборакбод этамиз!

 

Холдор Вулқон

Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмаси аъзоси.

 

 

11/04/2018.

Кундуз соат 5:28.

Канада, Онтерио.

 

 

 

Холдор Вулқон

Ўзбекистон Ёзувчилари уюшмасининг аъзоси

 

Соҳибқирон Амир Темурни ёд этиб


Амир Темур минг -миллион эмас, туман, яъни саноғига етиш мушкул бўлган турли миллат вакилларидан иборат лашкарлари ўзаро бир бирларини тушунишлари учун умумий тил яратишга фармон берганлар.


У тил Ўрда тили деб номланди.


Ўрда дегани ўрта, яъни салтанат маркази деган мазмунни ташийди.


Ўша ўрта тил, Ўрда тили ҳозир Урду тили дейилади.


Амир Темур чиғатой тилида сўзлаган бўлсаларда, давлат ишларини форсий тилда олиб борилишини таъминлаб, бу билан у энг аввало халқлар ўртасида юзага келиши мумкин бўлган тил ихтилофига, миллатчилик, ирқчилик каби жирканч иллатларга бархам бердилар, халқлар дўстлигига асос яратдилар.


Ўрта Осиё халқлари Амир Темур бошлаб берган бағрикенглик йўлидан юрсалар, ҳеч қачон бир бирлари билан ихтилофларга бормайдилар, диний ирқий ва дунёвий бўлгинчилик фанатизми ботқоғига ботмайдилар, халқларни зимдан бир -бирларига гиж -гижлагувчи ИЗМлар қопига кирмайди, бир оила фарзандларидай аҳил иноқ яшаб, дунёдаги барча халқлар билан гармонияда, уйғунликда тинч, хотиржам, бой -бадавлат ҳаёт кечирадилар.


Амир Темур ҳаммамизнинг бобомиз.


Буни Ўрта Осиёда яшаётган барча халқу элатлар эсдан чиқариб қўймасликлари керак.




09/04/2018.
Кундуз соат 12:28.
Канада, Онтерио.

 

 

 

Холдор Вулқон

Ўзбекистон Ёзувчилари уюшмасининг аъзоси

 

Наврўз табриги


Ўтмишда кўринмас кучлар "Наврўз" байрамини халқимиз ҳотирасидан ўчиришга зўр бериб, узоқ уриндилар, аммо бунинг уддасидан чиқа олмадилар.


Чунки бу байрам нафақат туркий ва форсий халқларни, балки бутун дунё халқларини бирлаштирадиган, сиёсатдан йироқ, тенглик, тинчлик -тотувлик, қувонч, шавқу завқ рамзи бўлган умуминсоний байрамдир.

Бу байрам инсоният тараққиётига, тинчлигига, тотувлигига рахна соладиган, яхши қўни қўшничилик муносабатларига зимдан халақит берадиган, путур етказадиган, ўзаро қонли урушларга, қирғинларга сабаб бўладиган майда маҳаллийчилик, миллатчилик, ирқчилик, диний ва дунёвий бўлгинчилик каби ёвуз иллатларга бархам беради.


Дунё халқларини динидан, ирқидан ва миллатидан қатъий назар бир бирига қалбан яқинлаштирадиган, бирлаштирадиган бу байрам барчамизга муборак бўлсин!

 

 

 

Ўзбек халқининг севикли шоирларидан бири

Шукур Қурбон

Чинобод чироқлари


Чинободликлар адабиётсевар, санъатсевар ҳалқ.Кўхна Чинобод устоз шоир Шукур Қурбон билан, марҳум истеъдодли шоир Аҳмаджон Далиев билан, ҳофизлар Фаттоххон Мамадалиев, ака -ука Исроилжон ҳамда Исмоилжон Вахобовлар ҳамда Сирожиддин Маннонов бошчилигидаги "Сўтақўзи" сайёр театри ва Зуҳриддин Исмоил каби қатор шоир ёзувчилари, қолаверса, марҳум биринчи тоифали юрист, профессионал, ҳалол адвокат, садоқатли дўст, яхши инсон Анваржон Хайдаровлар билан ҳақли равишда фахрланади.


Чинобод соғинчи Шукур Қурбоннинг ойдин шеърларида ўз аксини топган.

Шоир олис болалигини қўмсаб, Чинободнинг тупроқ кўчаларида ўз кўйлакларининг қўйнини тупроққа тўлдириб, икки қўлини қанотдай ёзганларича: -биз дори сепар самолётлармиз!-  дея тупроқ тўзғитиб, чопиб юрган болалар образи орқали мустамлака замонларида пахта далалари устидан учоқларда заҳарли меркаптапос, пестидцид оғуларини меҳнаткаш халқимиз бошига ёғдирган ёвуз кучларга ўз исёнини ўша пайтлардаёқ жасорат ва журъат билан изҳор эта олган, дахшатли фожеа кўламини ишоратлар билан кўрсатиб беролган эди.


Одатда қинғир -қилвир йўллар билан китоблар чиқаришни,  ялтоқланишни билмайдиган, унвон, дача, қалам ҳақи талашиб, уюшма раиси билан ёқалашиб, бўғишиб юришни ўзларига эп кўрмайдиган камтарин шоир -ёзувчилар баъзан бироз четда, сояда қолиб кетадилар.Шу призмадан қараб, адолатли баҳо берилса,Шукур Қурбон ўзининг одам қайта қайта ўқиса ҳам зерикмайдиган, медага тегмайдиган, мусиқага ўхшаш лирик шеърлари билан Абдулла Орипов, Эркин Воҳидов каби шоирлардан сира кам эмас.


Унинг она ҳақида, севги -муҳаббат мавзусида ёзган лирик шеърлари, "Соғинч дорвозаси" номли шеърий туркуми ҳақиқий санъат асарларидир.


Шукур ака, яхши юрибсизми?Келин аям, жиянлар тинчми?Уларга салом айтинг.Иброхим Пайдога ҳам.


Энди ажойиб шоир Зуҳриддин Исмоил ҳақида икки оғиз сўз.


Бир нечта шеърий тўпламлар муаллифи Зуҳриддин Исмоилнинг асли касби тиш дўхтирлик бўлиб, унинг ишхонасидан тишини пармалатаётган мижозлар оҳ -фарёди, осмонларни тилка пора қилгувчи чинқириқлари бот бот эшитилиб туради.Агар Зуҳриддин Исмоилнинг мижозлар милкидан суғирган тишларини бир жойга тўпласа, дунё харитасида янги тоғ тизмалари пайдо бўлар эди.(ҳазил).


Жиддий айтадиган бўлсак, шифокор шоир Зуҳриддин Исмоил ҳам яхши шеърлар ёзади.

Унинг ҳикоялар ёза бошлагани эса, табрикласа арзигулик қувончли воқеа.


Бугун шоирнинг битта митти ҳикоясини ҳукмингизга ҳавола қиламиз.



Холдор Вулқон

 

27/02/2018.

Кеч соат 7:31.

Канада, Онтерио.

Зуҳриддин Исмоил

 

Ёмоннинг бир қилиғи

(Ҳикоя)



- Ароқни эр-р-как киши ичади,- виқор билан писанда қилди ўтирганлардан бири.

- Албатта...Лекин хотин киши ҳам ичиши мумкин, - ҳиққ, -

унинг гапини зўр бериб маъқуллади иккинчиси.

- Ошналар, тушунсангларчи, мени жигарим оғрийди, - тушунтира бошлади учинчиси.

- Ме-н-нинг туғилган кунимда ичмаган... душманим. Ичасан! Ё душманиммисан, а?

- Қўзитой - мужик, ҳиққ, - гапини икки қилганларни ём-м-он... кўради. Отиб юбор, кўзингни юмиб, - ҳиққ, - қўшилди икинчиси яна.

- Кейин қийналаман-да, қўйинглар энди, - росмана ялинишга тушди Тўлашбек.

- Вей, менга қа-р-ра. Сенга ҳеч ким билмайдиган даволаш усулини ўргатаман. Қарабсанки, от, йўқ, эш-ш-акдек бўлиб кетмасанг, Қўзитой отимни...Совлиқтой қўяман, ҳа. Шуни билгинки, ҳамма касаллик совуқдан, шамоллашдан бўлади. Иссиқни иссиқ, совуқни совуқ кесади. Ўзи.. сени ҳамма ёғинг совуқлик бўлиб кетган. Бўлмаса...хотининг тўртта ҳам қиз туғадими, дўст?

- Қўзитой бўлмаса, ҳиққ...Нима ҳам қилардинг, галварс, ҳиққ...Раҳмат демайсанми, - Ҳалим ошнаси ҳар доимгидек Қўзитойни мақташдан чарчамасди.

Орият қўзғалдими ё янги даволаш усулининг дарагини эшитиб Тўлашбекда озгина умид учқунлари пайдо бўлдими, ўша сабил бир пиёла охири томоқдан ўтди.

Кечаси билан Тўлашбек ухламади. Ухлаёлмас эди ҳам.

Чунки қарийб йигирма йилдан бери азоб берадиган ўнг қовурғасининг остидаги аждаҳо яна уйғонган эди-да. У тонггача икки букилиб, юриб чиқди.

Эртаси куни чошгоҳда Қўзитойга юзланди. Янги даволаш усули уни барибир озгина бўлсада қизиқтириб қолганди.

Кун ўтиб, саҳармардонда Тўлашбек уйи олдидаги Ташлама сойига охиста тушди. Ноябрь ойи бўлгани учун бу осон кечмади. Совуқ жон-жонидан ўтиб кетди. Аъзои бадани кўкариб, жағлари бир-бирига уришиб, юролмай қолди. Бир амаллаб, сувдан чиқиб олди-да, уйига эмаклаганича кириб кетди.

Куни бўйи ўраниб ётди. Зўрға нафас оларди. Барибир исимади, оғриқ уни тарк этмасди.

Эртаси куни яна шу ҳол такрорланди. Бироқ энди совуқ унча билинмади. Фақат сувдан чиқиши бир оз қийинроқ кечди. Яна уйига эмаклади.

Бу кеча тонг отиши Тўлашбек учун бутун бир асрга тенг бўлди. Оғриқ энди қутуришни бошлади. Тўлашбекнинг назарида дард бутун дунёдаги барча ёр-биродарларини меҳмонга чақириб, Тўлашбекнинг сабр-тоқатини синашга бел боғлаганди.

Учинчи куни саҳарда Тўлашбек бир оз иккиланди ҳам.

Оғриқнинг зўри, чеккан азоблари, орқасида мўлтираб турган қизлари ва аёлини ўйлаб, таваккал қилди, сувга тушди.

Бу сафар аҳволи янада оғирлашди. Сувдан чиқолмай қолди.

Тепада қўрқинч ила қараб турган хотини ва қизлари уни минг азоб билан тортиб чиқаришди. У юра олмади, юқорига бир қараб қўйди-да, хушидан кетди.

"Дўсти"нинг "фойдали маслаҳати" кўзлаган мақсадига етганди. Бу қийноқларга чидай олмаган бечора юрак уришдан тўхтади.

Сой сувлари қилиб қўйган ишидан бехабар ҳар доимгидан янада кўпроқ лойқаланиб, важоҳат ила кўпирганича оқишда давом этарди.

Андижон вилояти, Чинобод қишлоғи.

Манба: "Иқбол" сайти.


x_15d42282 (604x453, 162Kb)

 

 
Еще статьи...