Поиск

Xoldor Vulqon

Badiiy adabiyot bo‘yicha xalqaro "Naslediye", "Pisatelь goda 2015" va "Poet goda 2015" mukofotlarining nomzodi

Mizxapparning navbatdagi yangi maktubi

 



Ushbu laycha itti terisiga mixminan putilgan maktup qit‘alar aro uchadigon atom qirg‘in quroli kabi tez minut va sekundlar ichida yetip ma‘lum bo‘lsinki, o‘shal Kanadaga yashayotgan Saytmirat akamga deb bilodurman.Assalomu alaykum, xurmatluk Saytmirat aka!Dmag‘lar chog‘ma?Xoyran bo‘meng, menam oxiri silarga o‘xshap vatandan quvildim, darbadar vatangado bo‘llim.Gap shundaki partyamizdi no‘batdan tashqari o‘tkazlyapkan karo‘lьto‘yiga halakat berish maxsatida mustabit xo‘kmat xarbiy qo‘shinlari muqaddas cho‘chqaxonani qamal qip o‘ravop partyamiz opisini minametlardan uch kechayu uch kunduz to‘xtovsiz o‘qqa tutishti.Cho‘chqaxonani tomi o‘pillip chuship xalq qoxramani daxo partvoshimiz Qurumbo‘y Qoramoygutalin Mo‘riqultezagdi bosip qolli.Bechora prapessr Ilyos Ipporuvuchminan Yo‘ldashvo‘y ikalasi paxsa duvolli tagida qopketishti.Mamadyordi apcharka itlar talayatuvdi.Men qorateminan shug‘illanganim uchun o‘q yomg‘irlari ostida motanatminan qamishzorga qorap qoshtim.Qamishzordi naryag‘idan chiqquncha apti voshim tilinib tanibo‘medog‘on darajaga kellim.Kiyimlarim varrak varrak bo‘p yirtilib titilip to‘zib astar paxtasi osilip qolli.Yaxshiyam qamishzorga  qorap yug‘rganim.Nmaga dsangiz, yo‘lga uchratkan melsalar meni tom tanmadi.Qorasam izaaag‘da muqaddas cho‘chqaxona shiypirlari portillap osmonga tars turs otillip, shonlik partyamizdi opisi muxtasham shtapkanselaryamiz qasra qusur yonyapti.Har zomonga xo‘kmat qo‘shinlari tomonidan otilgan qonaxlik qit‘alararo raketalar atom bompalar gumm gum portillab qorong‘i kechani kuduzdi singari yoritaritti. Men rubroyit qora qog‘oz parchasiga mixminan yozilgan soxta pasportminan chegaradan yashirincha Qozog‘istonga qochip o‘ttim dagin, O‘O‘Nga arza teyladim.Shuytip dsangiz, Amrkoni bo‘llim qollim. Vo bu amrikiyyadagi xoyat xoyatmas bir sexrlik ertak diysiz!Odalat va motanatti hammasi bizga o‘xshap qochip shuyega kevog‘anakan.Biyellarda chirag‘ degan umuman o‘chmeydikan.Fkluchatldi o‘chirsezam chirag‘ baxrayip yonip turo‘rarakan.Yo tovba diyman.Gazdi guvillap yonganini ko‘rsez qo‘qip ketarittingiz.Oshxanamizga o‘t ketip qopti shkilik dib, qo‘qip pajennik kamandani chaqirarittingiz.Yaqinda deng ming do‘llerga yangi moshina sotvollim.Biyellarda indaqa eskiraq moshina mnib yursez polisya moshnezi surishtirmey netmey prisminan bir urip yalpetip musrga teylovararakan.Bizda eeeeeeeeski moshinalardiyam yamab yasqap suvorkalap yarim yolchisi yo‘lda uzilib chuship qosayam xaydap yurisho‘radi.Magazimga borganimdi aytibersam oziz ochilip bunniz shanqayip qoladi.Xaygi, nma dsamakan, inglizchasiga Shoping kar dep qo‘yishadi buyetta. O‘zbekcha aytadaqan bo‘sak, do‘kanarava.Peshtaxtalarga maxsulot jonvor sig‘meydi.Bitta bitta op ashi do‘kanaravaga teylo‘ras.Menam shuytip so‘vda qilip magazimdi ichida do‘kanaravani bor kuchimminan ittarip rastama rasta "Xalachita palachita xalachita pala! Xeyeeyeeyeeyey makarena!" deb qo‘shig‘ aytip iyag‘dan biyaqqa jinnini singari yug‘rip yurudim.Birdan deng yo‘limdan semiiiz, keti kaaatta bir kampir chiqib qop ashi kampirdi guuupida urvorsam bo‘lama.Urganimam kamdey ustidan tevalap o‘tip kettippan. Do‘kanarava ag‘anap hamma nersalar har qayaqqa chachilip ketti.Kampir bechara O Jizes kroys! dep inqillap yotipti.Bir zumda polisyavozligo‘pketti.Qorasam meni kishanlap qomaqxonaga opketishmaxchi.E, meniya!Mangu partvoshimiz Qurumbo‘ydi shaxsiy telbaxraniteli qorateminan shug‘illangan Mizxappar Ibn Taxta Abu Abdulpaxta Przdentimizi Maxtaniya!E, dedim, sanla mani kim dib o‘ylavossan jallo‘?! Ma xravazashitnik mister Mizxappar Ibn Taxta Abu Abdelьpaxta Pirzentimizdi Maxta bo‘laman!Xozir paxtalig sho‘rtigimdi cho‘mchegidan yashil beretimdi ob kesak qiskan qovunga o‘xsheydigon boshima kiyvop, hammeni eneni uchqo‘rg‘onidan ko‘rsataman!Voy galьvarslare!Alь qashoshu minal Haq!Iiiiaxaxaxaxxxa!Meni qo‘limmas, Brusliy bovomdi qo‘li dep razminka qilyassam.Bitta o‘zbek o‘rtaga chuship bizdi ajratip qo‘ydi.E, dedim, qandaydir bir sovotsiz kampir yo‘l palakat qoydasini buzip yo‘lga chiqvorsa ayp mendami a, ayp mendami?!Xa odam degan chorraxalarga buytip svetapo‘r o‘nnatip qo‘ymima?Palasalaram peshexo‘dlar o‘tadigon chizig‘laram yo‘q.Shuyam do‘kan bo‘lliyu.Davay, meni kishanlap qomoqxonenga obor.Kegin nima bo‘lishini ko‘rasan.Men so‘tta adlakat yollap yetkazilgan ma‘naviy ma‘ripiy va madaniy zaral uchun kampirdan naq bir milyo‘n do‘ller undiraman! -dep mutaxamchilik qip magazimdi boshima ko‘tarip baqiro‘rdim baqiro‘rdim.Oxiri haligi o‘zbek sal pal inglizchani bilarakan, so‘zlarimdi tarjima qiluvdi kampirsho qo‘qip ketip: - Aym apalajays, ser, did yu porgip mi? dedi. Shundan kegin polisyachilaram mendan kechirim so‘rap qaytip ketishti.Bular bizdi adatlarimizdi bilishmedita.Axir biz qanaqa mexmondo‘s odamlarmiz.Yaqinda Shayipjanpanat degan qo‘shnimizi mexmonga chaqirdim.-Kamin, kamin, velkom tmay xauz -dep ulardi ichkariga taklip qillim.Emag‘ ichmag‘di ko‘pligidan xaladennigdi eshigi yopilmedi vey.Istol sinip ketaman diydi.Qani, emasa, qo‘shnilar olinar munovi cho‘klet kukilardan, brokoli salatlardan, churay, churay et, its verey delishios -dedim men mulozamat qib.Kegin xaladennigda sovutilgan kubinskiy arag‘dan qittak qittak urip sho‘rva ishtik.Sho‘rvani qo‘shnilarim rasa maxtadi.Xoyatimda bunaqa mazalik sho‘rva ichmaganman dedi qo‘shnimdi xotini Chulьchitay.- Ichsenar yana qozonga bor.Nmo‘sa tortimmenar, yana yam kasadan quyip keley dedim men.Tankyu, ser, vi ar fol -dedi porrr por kekirip Shayipjanpanat.Ovqattan kegin qo‘shnimdi xotini Chulьchitay oshxonaga kirib deng kutilmaganda oy dogi!may dogi! deb baqra boyladi.Tnыshlыxmi dep yug‘rip oshxonaga kirsam u oyal laycha itini kesilgan panjalaridan kallasi hamda terisidan tanip qop ayyuxannos sob o‘zini o‘zi shappatilab yig‘layapkanakan.Bu amirkaliklar itkayam pitkayam raxmi kep yig‘lo‘rarakan.Heyeeye, palak!Xozircha shunaqa gaplar, Saytmirat aka.Mayli emasa, yana yangi maktuplarda uchrashkuncha xayr.

Xurmatminan, istepodagi qizilaskar Mizxappar Ibn Taxta Abu Abdulьpaxta Mo‘xtaram Przintimizi Maxta.

 

06/11/2015.

7:22.Oqshom.

Amrika Qo‘shma Shtatlari.

 

 

 

 

Xoldor Vulqon

Kuz yomg‘iri

 

 


Kuz kechasi o‘yga botasan,

Cheki bormi deya firoqning.

Esi og‘ar bo‘m -bo‘sh ko‘chada,

Sendek o‘yga botgan chiroqning.

 


Bunday bo‘m -bo‘sh ko‘chada yurmas,

Hatto ko‘zga ko‘rinmas ruhlar.

Sho‘rlik qushlar esa tomlarning,

Bo‘g‘otida jimgina uxlar.

 


Bunday o‘ylab ko‘rsam, baribir,

Qushlar baxtli, qushlarga maza,

Erkin sayrar, uchadi ozod,

O‘lsa hech kim ochmaydi aza...

 


O‘yga botgan chiroq nurlarin,

Tosh yo‘lakka separ elaklab.

Bo‘m -bo‘sh shahar uyquga ketar,

Kuz yomg‘iri quyar chelaklab.

 

 

 

27 may, 2014 yil.

Tungi soat 10 dan 49 daqiqa o‘tdi.

Kanada.

 

 

Xoldor Vulqon


Qaldirg‘och

 

 


Yer bag‘irlab uchgan qora qaldirg‘och,

Xalqimday daladan rizqing terasan.

Tongda simga qo‘nib, qanotlaringni,

O‘tkir qaychi kabi kerasan.

 


Hajrrrr -ajrrrr! -deya o‘qiysan duo,

Aks -sado berar Xudoning arshi.

O‘tomoch ortidan rizqingni izlab,

Charx urib uchasan shamolga qarshi.

 


Kuzda ketganingni sezmay qolar el,

Hattoki ortingdan yursa ham poylab.

Tinmay qanot qoqib, xorg‘in, och-nahor,

Ummonlar ustidan uchasan oylab.

 


Qarilik ham seni to‘solmas yo‘ldan,

Bilmaysan quvvating qaygacha yetar.

Senga nima zaril, janubga uchib,

Biz kabi bir joyda yashasang netar?

 


Har bahor xalloslab qaytib kelasan,

Qishlasangda Misr va yoki Chinda,

Jimgina yashaysan chigitga o‘xshash,

Loylar marjonidan qurilgan inda.

 


Loyni iylarmishsan so‘laging bilan,

Bu qanday guvalak, ayt,  qanday usul?

Yomg‘irdan keyingi ko‘lmakda nechun,

Taxorat olasan, qilarsan g‘usl?

 


Qoyilman men senga, ey musulmon qush,

Eshitdim, sen yana kelibsan qaytib.

Yana in quribsan, tumshug‘ingda loy,

Bizni xasharga ham qo‘ymabsan aytib.

 

 

 

 

 

24 may, 2014 yil.

Tungi soat 1 dan 17 daqiqa o‘tdi.

Kanada.

 

 

 

 

 

Севикли ёринг Ҳазина билан бахтли бўл, ўғлим!

Дуолар билан, Холдор Вулқон.


 

 

Юсуф Расул

Шеърият -Ўзликка қайтишдир



…Хайрият адабиёт, санъат каби инсон руҳиятини покловчи, инсон қалбини ваҳший тирикчилик зарбидан асраб турувчи илоҳий неъматлар бор. Йўқса, пул топиш, моддий бойлик тўплаш, фаровон ҳаёт иштиёқида ўзлигини унутиб бораётган одамларга ким ҳам ёрдам қўлини чўзарди.

…Хайрият инсонни Ўзлигига қайтарувчи шеърият бор. Шеър бор…

 

”Олис қишлоқ қорга бурканиб,

Мўрилари кўкка оҳ урар.

Ташқарида изғирин, онам

Юпунгина, ғам суриб турар…


Балки ўйлар, қор босиб қолган,

Эрта кетган отам қабрини.

Шундай кунда кимга ҳам айтар,

Дил тубига чўккан дардини.


Қор кўп ёққан, синдирмасин, деб

Тиргак қўяр олма шохига.

Лекин ўзи тиргакка муҳтож,

Бўлиб турар гоҳи-гоҳида.


Фарзандлардан ортган ушоқни,

Мусичага тўкар, илиниб.

Қабарган қўл бармоқларининг,

Ёриқлари турар билиниб.


Уйга кирди, чироқ ҳам ўчди,

Қоронғи тун чўкканди, бироқ.

Мунис онам қалби тубида,

Ёнар эди умидли чироқ.”

 

(Облоқул Мусоев).


Адабиётнинг мақсади инсон қалбини қутқариш эмасми?

Ўзини унутган одамларга Ўзлигини танитгувчи яна нима бор?

Капиталистик тузум сабаб инсоният моддий неъматларга боши билан шўнғиб кетди. Ишлаб чиқариш, бозор иқтисодиёти шароитида одамлар ҳаётида яна пул топиш ва тўкис яшаш иштиёқи ғолиб келди.

Йигирма биринчи асрдаги техникавий тараққиёт ҳаммасидан ошиб тушди. Инсоният тарихида ҳеч бир ижтимоий тузум инсон қалбига бу қадар зулм қилмаган эди.

Борган сари Инсон ўз аслини, Ўзлигини, Ўзининг асл манбаи бўлган илоҳий дунёни унутиб бормоқда. Одамлар ўз турмушларидаги муаммоларни ечаман деб жуда катта муаммога дучор бўлмоқдалар. Бу муаммо Инсоннинг асли, Инсоннинг Ўзи билан боғлиқ муаммодир.

 

”Олис қишлоқ қорга бурканиб,

Мўрилари кўкка оҳ урар…”


Нақадар таниш манзара… Узун қиш тунлари олис қишлоқ уйлари мўриларидан кўкка ўрлаётган тутунлар одамлар қалби туйнукларидан кўтарилаётган оҳу зорларни эслатмайдими Сизга?!

Совуқдан тош қотган деворлар ичида хаёлга толиб ўтирган муштипар она Ер юзидаги ўзи каби ёлғиз инсонларнинг ғамангиз тимсоли эмасми?

Тўкин ҳаёт албатта бир куни жонга тегади. Ҳаётингизда нимадир камдек, нимадир етмаётгандек туюлаверади. Излаб тополмаётган, кўнглингизнинг туб- тубида яшириниб ётган нарса тўлиқ ишонч билан айтиш мумкинки, асло моддий неъматлар эмасдир.

Инсон қалбидаги сирли туйғулар Шеърият воситасида юзага чиқади. Кўнгилга маҳзунлик ҳисларини солувчи шеърларни ўқир экансиз, излаб юрган нимангизнидир топгандек бўласиз. Руҳингиз поклангандек сезасиз ўзингизни. Одамларга, ҳаётга ва дунёга ўзгача қарай бошлайсиз. Шеърият сизни моддий неъматлардан юқорига, қандайдир сирли, илоҳий дунёга ошно қилгани ҳақида эса ўйлаб ҳам ўтирмайсиз.

Аслида қор босиб қолган қишлоқ уйлари мўриларидан кўтарилаётган тутунлар бир воситадир. Хаёл суриш учун, хотирлаш учун, бир дам руҳий ҳаловат топиш учун бир имкониятдир. Мақсад – турмуш ташвишлари ортидан Ўзидан узоқлашган, Ўзлигини унутган одамлар қалбига ойна тутиш, одамларни Ўзини Ўзига танитиш эмасми?

Шеърият Инсонни Ўзини Ўзига ошно қилади. Инсонни Ўзи билан ”гаплаштиради” . Инсонни турмуш ташвишлари ва нафс истакларига берилиб унутиб қўйгани – Ўзлигига қайтаради. Шу боис ҳам чин шоирнинг ва шеърнинг қадри баланддир…

Швеция. 2016.03.21.

 

Манба: -"Кўнгилдаги масофа" сайти.

http://yusufrasul.yangidunyo.org.

 

Юсуф Расулни Шведцияга кузатаётган кунлар Бишкекда лайлак қор ёққан эди.Ўша оқшом интернет кафенинг кенг ойнасига яқин стол теварагида қахва ичиб ўтиргандик.Қор шундай бўралаб, тўзғиб, чирпираб ёғдики, қор учқунлари аро уйлар, дов дарахтлар, кўчалар, йўловчилар ҳам кўринмай кетганди.

Мақолани ва Облоқулнинг шеърини ўқиб, ўша қорли оқшом ёдимга тушди.Мақола жуда яхши ёзилибди.Облоқул Мусоев ҳам истеъдоди Худо тамонидан ато этилган ҳақиқий шоир экан.

 

Ҳурмат билан, Холдор Вулқон.

 

 
Еще статьи...