Поиск

muvozanat.info



Япон шеъриятидан Холдор Вулқон таржималари.

 

1983 -2006 йиллар.


Маслахат,Тошкент, Бишкек.




Сўз сеҳри

(Хайку ҳақида )




Хайку ёлғизликни куйлагувчи ихчам санъат асари бўлиб, у ташвишлардан безган,нохақликлардан, озорлардан чарчаган, ғийбатлар пайконидан вужудлари ғалвир, хорғин руҳ эгаларининг чекинадиган узлатгохи, хилватидир.

Япон шоирлари табиат билан уйғун умр кечириб, хайкулар ёзиш учун рохиблар каби жанда кийиб, хасса таяниб, ёввойи каптарлар ғувиллаётган кимсасиз далалар ортида,туманли тоғ қишлоқларидаги чакалакзор ўрмонларда, вайрона ибодатхоналарнинг унут харобаларида, ёввойи гуллар очилиб ётган ўнгирларда ёлғиз яшаганлар ва гўзал, ўлмас асарларни ёзиб қолдирганлар.

Хайкуларда кўп қиррали нимкоса маъно, фалсафий мазмун йўқ.

Япон шоирлари хайкулар орқали гўзал табиат манзараларини, ёхуд нарсалар холатини, ёки одамнинг муайян руҳий кайфиятини акс этдириш орқали ўқувчига хайрат бағишлайди, туйғуларини ибтидоийлаштириб, табиатга яқинлаштиради, инсоннинг ҳиссиётларини сунъийлик ғуборларидан тозалайди.

Хайкуларда акс этдирилган манзараларни кўз олдингизга келтира олсангиз, тоғдаги қишлоқда ой чиқишини сарғайиб кузатаётган дехқонлар ҳолатини,бутазорлар ортидан оҳиста кўтарилаётган тўлин ойни кўраётгандай, чигирткалар чириллашини эшитаётгандай, бўласиз.

Таҳайюл ва таҳайюр шуълаларига йўғриласиз.

Қуйида, бундан олти аср аввал ёзилган япон хайкуларини ўз таржимам орқали ҳукмингизга ҳавола қиларканман,шундай ажойиб япон шоирларининг хайкуларини ва танкаларини она тилимизга ўгириш менга ҳам насиб этгани учун Жаноби Ҳаққа ҳамду санолар айтаман.

 



 

БУНДАН 600 ЙИЛ АВВАЛ ЁЗИЛГАН ХАЙКУ ВА ТАНКАЛАР:

 

Мацуо Басё ёзган хайкулар:

 

 

 

***


Қорли тонг.

Яна қуритилган балиқни

Ейман шекилли ёлғиз бир ўзим.


***


Денгиз сувида сузиб юрар

Майда ялтироқ балиқчалар

Тутаман десанг йўқ бўлиб қолишар.


***


Совуқ шамолларда шолоплар эшкак

Юрагим сиқилар

Тун яна кўз ёш…


***


Шу қоядан туриб

Кўм - кўк денгизга

Қалпоғимни улоқтираман!


***


Қишки дала

Узоқларда юрар дехқонлар

Қолган - қутган чўпларни йиғиб


***

Сочим ўсибди

Озиб кетдим, рангим олинган

Буғу ойидаги ёмғир тўхтамас.


***


Банан япроқлари сўлғин

Ойнинг порлаб чиқишини

Сарғайиб кузатар дехқонлар


***


Йўллар тойғоқ музлама

Аттанг, тойиб йиқилди

Ширакайф дўстим.


***


Ўлган ўғлин эслаб йиғлади ота

Сўнаётган гулхан чўғлари

Ўчиб қолди унинг кўзёшларидан.

 

 

 

Обновлено (02.10.2013 14:53)

Подробнее...